|

توافقي دو سر بُرد براي اوباما

با وجود گزارش‌های مبنی بر رابطه بد بین «باراک اوباما» رئیس‌جمهوری آمریکا و «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسرائیل، طرفین توافق‌نامه‌ای را امضا کردند که به موجب آن ایالات متحده متعهد شد بزرگ‌ترین کمک نظامی خود در تاریخ را به اسرائیل بدهد. این توافق کمک‌های آمریکا به اسرائیل را از سالی 3.1 میلیارد دلار به سالی 3.8 میلیارد دلار افزایش داد. برای توجیه این سخاوتمندی، مقامات و مسئولان آمریکایی تهدید ایران و داعش را بهانه کردند. «سوزان رایس»، مشاور امنیت ملی آمریکا، گفت توافق مربوط به کمک‌ها موجب می‌شود «اسرائیل حمایتی را که برای دفاع از خودش نیاز داشت، به دست آوَرَد»؛ اما چنین کمک‌هایی به آن حدی نمی‌رسد که نتانیاهو سال گذشته در برابر پارلمان اسرائیل گفت: «بعضی از من می‌پرسند آیا ما باید تا ابد با شمشیر زندگی کنیم؟ جواب من این است که آری». در واقع اسرائیل در یک حالت درگیری نظامی دائمی است و از‌همین‌رو به ایالات متحده تکیه کرده است. در اثنای مذاکرات طرفین درباره همین معامله تسلیحاتی بود که اسرائیل غزه را بمباران و اعلام کرد شهرک‌سازی‌هایش را در شهر فلسطینی الخلیل توسعه خواهد داد. نتانیاهو مانند بسیاری دیگر از مقامات بلندپایه آمریکایی و اسرائیلی تأکید دارد که تل‌آويو باید بر همه همسایگانش در سراسر منطقه برتری نظامی داشته باشد. طبق تصور او اسرائیل باید بتواند اهداف خود را اعم از اشغال، الحاق اراضی و تحمیل محاصره‌های اقتصادی تحقق بخشد. البته ایالات متحده آمریکا نیز از این توافق سود می‌برد؛ زیرا نیروی نظامی اسرائیل قادر خواهد بود دولت‌ها و جریان‌های مخالف با سلطه آمریکا را در منطقه سرکوب کرده یا مهار کند. «یائیر لپید»، سیاست‌مدار اسرائیلی، در‌این‌باره کاملا روشن صحبت کرد و در هفته‌نامه «فارین پالیسی» نوشت: «همکاری آمریکا و اسرائیل می‌تواند سیاست فعال و کارآمدی را در خاورمیانه به پیش ببرد». او افزود: «اسرائیل یک پایگاه پیشرفته برای غرب در منطقه خاورمیانه است». البته این چیز جدیدی نیست. دولت آمریکا از مدت‌ها پیش بر برتری نظامی اسرائیل تکیه داشته و به این وسیله منافعش را در خاورمیانه حفظ کرده است. از سال 1989 آمریکا شروع به ذخیره‌سازی اسلحه در اسرائیل كرد تا بتواند از آن در منازعات احتمالی خاورمیانه استفاده کند. ایالات متحده به اسرائیل اجازه داد حتی در زمانی که ارتش اسرائیل نیازمند بود، به ذخایر تسلیحاتی‌ آمریکا دسترسی داشته باشد. در خلال جنگ اسرائیل و لبنان در سال 2006 و جنگ غزه در سال 2014 نیز این اتفاق افتاد. حتی پیش‌از‌آن وقتی «جمال عبدالناصر»، رئیس‌جمهوری مصر، جریان ناسیونالیسم عربی را در منطقه در چالش با نفوذ آمریکایی-اروپایی به راه انداخت، اسرائیل ثابت کرد یک دژ غربی کاملا پیشرفته است و پیروزی در جنگ 1967 نیز آن را به اثبات رساند. در‌این‌میان شركت‌های بزرگ اسلحه‌سازی آمریکا نیز دستاوردها و سودهای کلانی در نتیجه این همکاری آمریکا و اسرائیل به دست آوردند؛ زیرا آمریکا بخشی از کمک‌ها به اسرائیل را بر مبنای سندهای هزینه‌شده در شرکت‌های اسلحه‌سازی آمریکا داده است. به عبارتی دیگر بخشی از این کمک‌ها در همان آمریکا هزینه شده و به جیب شرکت‌های «ریتیون»، «بویینگ» و «لکهید مارتن» خواهد رفت و این سودهای کلانی است که شرکت‌های آمریکایی به دلیل توافق‌نامه یاد‌شده به دست خواهند آورد؛ اما چیزی که باقی می‌ماند، جوهر توافق‌نامه‌های کمک آمریکا به اسرائیل است و آن این است که ایالات متحده متعهد می‌شود توازن قوای نظامی کنونی را در خاورمیانه حفظ کند که این یعنی حفظ برتری نظامی و کیفی اسرائیل بر دیگر قدرت‌ها در سرتاسر منطقه. ایالات متحده آمریکا تا آنجا پیش رفته که این مسئله را به قانون تبدیل کرده است؛ به‌نحوی‌که از آن به عنوان «قانون نظارت بر صادرات اسلحه» یاد می‌شود و نباید فروش هرگونه سلاح به همسایگان اسرائیل به حدی یا وضعی برسد که با این قانون تناقض داشته باشد. در این قانون به صراحت تأکید شده است هرگونه فروش سلاح به کشورهای خاورمیانه نباید «تأثیری منفی بر برتری نظامی اسرائیل داشته باشد». هدف از امضای توافق‌نامه تسلیحاتی جدید حمایت از اسرائیل در برابر به‌اصطلاح «همسایگان خطرناک» اين رژيم بود، نه چنانکه گاه وانمود می‌شود در حمایت از «یک دولت دموکراتیک»! هدف از ارسال این سلاح‌ها به اسرائیل آن است که [این رژیم] همچنان قدرت تجاوزگری خود را حفظ کرده و در‌عین‌حال نفوذ آمریکا در منطقه را تقویت كند. درباره دلایل اصلی امضای این توافق چند نکته مهم را می‌توان در نظر داشت: 1- تلاش همکاران اوباما برای اینکه این توافق بخشی از میراث ریاست‌جمهوری او باشد و بگوید روابط آمریکا با اسرائیل در خاورمیانه یک رابطه استراتژیک است. 2- اینکه اوباما جوابی برای انتقادات جمهوری‌خواهان داشته باشد که می‌گفتند دولت او توجه کافی به امنیت اسرائیل و منافعش نمی‌کند. 3- حمایت از نامزدی هیلاری کلینتون در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده از سوی لابی اسرائیل در آمریکا. به‌هرحال با امضای این توافق‌نامه اوباما نشان داد خلاف وعده‌هایی که برای فعال‌کردن روند صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها داده بود، او نیز مانند پیشینیانش به همه این وعده‌ها پشت کرده و ارتباط با اسرائیل را بر هر چیز دیگری ترجیح داده است. *منبع: الخلیج / الجزیره

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.