|

تلاش‌های کره‌شمالی برای دستیابی به قدرت هسته‌ای

خبر شومی که لرزه‌های زمین، پرده از آن برداشت

گروه علم: روز جمعه 19 شهریور به دنبال وقوع زمین‌لرزه‌ای به قدرت 5.3 درجه در مقیاس ریشتر در کره‌‌شمالی، برخی کشورها از احتمال وقوع آزمایش هسته‌ای از سوی پیونگ‌یانگ خبر دادند. پس از آن دولت کره‌شمالی نیز به طور رسمی تأیید کرد پنجمین آزمایش هسته‌ای خود را انجام داده است. دولت کره‌شمالی اعلام کرد: «پنجمین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی تأکید می‌کند این کشور توانایی سوارکردن کلاهک هسته‌ای روی موشک را دارد». به گفته خبرگزاری کره‌شمالی، این آزمایش هسته‌ای، ساختار و شاخص‌های ویژه کلاهک هسته‌ای برای نصب آن روی موشک‌های بالستیک راهبردی را تأیید می‌کند. این خبرگزاری افزود: «این آزمایش بی‌شک فناوری کره‌شمالی را برای قراردادن کلاهک‌های هسته‌ای روی موشک‌های بالستیک ارتقا داد». «کیم جونگ اون»، رهبر کره‌شمالی، چندی پیش اعلام کرده بود کشورش موفق به کوچک‌سازی یک کلاهک هسته‌ای حرارتی شده است که می‌توان آن را روی یک موشک بالستیک سوار کرد، ولی کارشناسان درباره این گفته رهبر کره‌شمالی ابراز شک و تردید کرده بودند. کره‌شمالی اعلام کرد آزمایش هسته‌ای جدید خود را در پاسخ به سیاست‌های خصمانه آمریکا انجام داده که به همراه متحدانش حاضر نیستند این موضوع را بپذیرند پیونگ‌یانگ کشوری هسته‌ای، دارای حق حاکمیت و حق دفاع از خود است. کره‌شمالی همچنین این آزمایش را مشتی محکم از سوی مردم و حزب حاکم کارگر به آمریکا و نیروهای خصم دانسته که با تحریم‌ها، فشارها و تهدیدهای فزاینده خود سعی دارند کره‌شمالی را در فشار بگذارند. کره‌شمالی همچنین تأکید کرد تسلیحات هسته‌ای و برنامه اتمی نظامی خود را از لحاظ کمی و کیفی تقویت خواهد کرد تا بتواند از حق هویت و صلح منطقه‌ای که تهدیدهای فزاینده آمریکا به جنگ هسته‌ای آن را به خطر انداخته است، حراست کند. آنچه خواندید بخشی از بیانیه‌ای بود که در پی انجام پنجمین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی منتشر شد. در این بیانیه که خبرگزاری رسمی کره‌شمالی آن را منتشر کرد، آمده است: «این آزمایش درنهایت ساختار و مشخصات یک کلاهک هسته‌ای را در اختیار ما قرار داد؛ کلاهک‌هایی هسته‌ای که بتوان روی راکت‌های بالستیک راهبردی واحدهای موشکی و توپخانه نصب کرد و در اختیار ارتش قرار داد». این بیانیه تصریح می‌کند کشور کره‌شمالی از طریق این آزمایش، محاسبات تازه‌ای به دست آورد و به این نتیجه رسید که چه میزان مواد هسته‌ای برای کلاهک‌ها لازم و قدرت آنها دقیقا چه مقدار است و چگونه باید از آنها برای کارآمدترشدن و افزایش کارایی آن استفاده کرد. در این بیانیه به نگرانی چین و ژاپن درباره تشعشعات هسته‌ای هم اشاره شده و آمده است بررسی‌های صورت‌گرفته نشان می‌دهد این آزمایش باعث نشت رادیواکتیو نشده و هیچ عارضه نامناسب زیست‌محیطی و آب‌وهوایی برجای نگذاشته است. پیونگ‌یانگ در پایان این بیانیه اضافه می‌کند این آزمایش از این پس به کشور امکان می‌دهد براساس اراده خود کلاهک‌های هسته‌ای در اندازه‌های مختلف تولید کرده یا کلاهک‌هایی با قدرت تهاجمی و انفجاری زیاد اما سبک‌تر و کوچک‌تر بسازد و آن را روی موشک‌هایش نصب کند. گفتنی است کره‌شمالی، پیش‌تر و در سال‌های 2006، 2009، 2013 و ابتدای سال 2016 نیز سلاح‌های هسته‌ای خود را آزمایش کرده بود، اما گفته می‌شود این آزمایش هسته‌ای، قوی‌ترین آزمایش هسته‌ای پیونگ‌یانگ بوده است.

کره‌شمالی اعلام کرد که این پنجمین آزمایش هسته‌ای زیرزمینی این کشور است. آزمون اول، تقریبا یک دهه پیش انجام شد و بررسی‌ شدت زمین‌لرزه‌های ناشی از انفجار در سایت آزمایش هسته‌ای این کشور نشان می‌دهد سلاح‌هایی که کره‌شمالی در این سال‌ها آزمایش کرده است، مرتب قدرتمندتر شده‌اند. وزارت دفاع کره‌جنوبی می‌گوید به نظر می‌رسد بمبی که این‌بار منفجر شد، معادل 10 کیلوتن تی‌ان‌تی بود. سازمان اطلاعات کره‌جنوبی می‌گوید ولی آخرین بمبی که کره‌شمالی، در ابتدای سال میلادی جاری آزمایش کرده بود، معادل شش کیلوتن تی‌ان‌تی قدرت داشت. برای مقایسه خوب است بدانیم بمب «ترینیتی» که البته در سطح زمین منفجر شد، 20 کیلوتن قدرت داشت. بمب «ترینیتی» را آمریکا در ماه جولای سال 1945 در نیومکزیکو آزمایش کرد و با انفجار آن، عصر هسته‌ای آغاز شد، اما باید در نظر داشت قدرت فقط یکی از معیارهای کشنده‌بودن یک بمب است. پس از اینکه کشوری، بمب اتم ساخت، باید راهی پیدا کند که بتواند آن را به مقصد (پایگاه نظامی دشمن) برساند. هم‌اکنون مقامات کره‌جنوبی، آمریکا و ژاپن می‌خواهند بدانند آیا کره‌شمالی می‌تواند یک بمب هسته‌ای کوچک بسازد و روی یک موشک بالستیک نصب کند و آن را با موفقیت در هدفی که ‌هزاران کیلومتر (یا دست‌کم صدها کیلومتر)، دورتر از سایت پرتاب قرار دارد، منفجر کند؟ کارشناسان کره‌جنوبی و آمریکا در دهه گذشته گفته بودند به نظر می‌رسد کره‌شمالی به این هدف نزدیک‌تر شده است. به باور کارشناسان، پنجمین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی، نتایج شومی در پی دارد زیرا این کشور کم‌کم به جمع سازندگان سلاح اتمی هسته‌ای وارد شده است و علاوه‌برآن در زمینه ساخت موشک حامل کلاهک‌های هسته‌ای به چنان توانایی‌هایی رسیده است که می‌تواند با کلاهک هسته‌ای خود نیمی از تمام سیاره زمین و از جمله شهرهای واشنگتن و نیویورک را تهدید کند. به نظر تحلیلگران و مقام‌های نظامی، این کشور منزوی بالاخره توانست به موشک‌های کوچک، سریع، سبک و کامل دست یابد. فناوری پیشرفته این موشک‌ها، موجب حیرت کارشناسان شده است. بهار و تابستان، پیونگ‌یانگ با موفقیت، برخی از این موشک‌ها را آزمایش کرده است درحالی‌که تلاش‌های قبلی یا شکست خوردند یا اینکه دست‌کم به همه اهداف خود نرسیدند. یک مهندس هوافضا به نام «جان شیلینگ» که در زمینه فعالیت‌های موشکی کره‌شمالی صاحب‌نظر است، در مصاحبه‌ای گفت آنها تا حد زیادی سرعت آزمایش‌های خود را افزایش داده‌اند و به بیان دیگر، توانایی‌های خود را به ما نشان می‌دهند، توانایی‌هایی مانند انجام آزمایش‌های هسته‌ای در زیر زمین و پنهان نگاه‌داشتن آنها از دید ما. او می‌گوید: «چنین فعالیت‌هایی، موضوعی نیست که بتوان بیش از این، آن را نادیده گرفت. چنین فعالیت‌هایی به یک اولویت برای رئیس‌جمهور بعدی تبدیل شده است». کارشناسان نظامی بر این باورند که به احتمال زیاد، پیونگ‌یانگ تا سال 2020 می‌تواند موشک‌های بالستیک قاره‌پیمایی بسازد که توانایی حمل کلاهک‌های هسته‌ای را داشته باشند. علاوه‌براین، کارشناسان نگران آن هستند که کره‌شمالی آن‌قدر مواد هسته‌ای ذخیره کند که بتواند با استفاده از آنها تا صد کلاهک هسته‌ای تهیه کند. «زیگفرید هکر»، استاد دانشگاه استنفورد که به کره‌شمالی سفر کرد و پیش از این مدیر آزمایشگاه سلاح‌ها در لس‌آلاموس در نیومکزیکو (محل ساخت بمب اتم) بود، می‌گوید پیشرفت‌های اخیر کره‌شمالی در زمینه سلاح‌های هسته‌ای و موشک بیان‌كننده آن است که نگرش آنها درباره سلاح‌های غیرمتعارف تغییر کرده و از ابزاری برای چانه‌زنی به ابزاری برای مقابله در جنگ تبدیل شده است. پیش از این پنتاگون در گزارشی به کنگره اخطار کرد که آخرین موشک‌های پیونگ‌یانگ می‌تواند هرجایی از خاک آمریکا را هدف قرار دهد. مقام‌های آمریکایی در کنگره، جزئیات بیشتری ارائه کردند. آنها می‌گویند تحلیلگران اطلاعاتی، به این باور رسیده‌اند که کره‌شمالی می‌تواند یک سلاح هسته‌ای کوچک در یک موشک نصب و آن را به سمت ایالات متحده آمریکا شلیک کند هرچند که احتمال یک حمله هسته‌ای موفقیت‌آمیز را کم ارزیابی می‌کنند. دریاسالار «ساموئل لاک‌لیر»، رئیس فرماندهی اقیانوس آرام، گفته بود نگرانی‌های شدید و گسترده‌ای در این زمینه وجود دارد. او به کمیته نیروهای مسلح سنا گفت: «همه نشانه‌ها بیانگر این است که ما باید آماده دفاع از میهن خود باشیم». کارشناسان ادعاهای خود کره‌شمالی درباره ظرفیت و توانایی‌های هسته‌ای این کشور را به‌طورکلی با دیده شک و تردید شدید می‌نگرند و بسیاری از ادعاهای مسئولان این کشور را باور ندارند. این کشور، رهبر جوانی دارد به نام «کیم جونگ اون» که به دلیل انتشار اخبار جعلی، تبلیغات دروغین و پوشالی و پخش عکس‌های دست‌کاری‌شده، بسیار بدنام شده است. به‌همین‌دلیل، بسیاری از تحلیلگران مستقل و خصوصی و مقام‌های اطلاعاتی آمریکا در سال‌های اخیر با بررسی تصویرهایی که از ماهواره‌ها به دست می‌آورند و همچنین عکس‌هایی که خود کره‌شمالی منتشر می‌کند، پیشرفت‌های نظامی این کشور را به دقت زیر نظر دارند. این کارشناسان در این بررسی‌ها، موشک‌هایی که شلیک می‌شود و آزمایش موتور موشک‌ها را (که تعدادشان در سال‌های اخیر به‌شدت زیاد شده است)، به دقت زیر نظر دارند. کارشناسان در این بررسی‌ها به موضوعات مختلفی مانند سرعت و برد موشک‌ها دقت می‌کنند. پژوهشگران به‌تازگی، با بررسی چنین عواملی به این نتیجه رسیده‌اند که کره‌شمالی توانسته است با موفقیت، از پیشران‌های پیشرفته استفاده کند. در ادامه، جدول زمانی چگونگی دستیابی کره‌شمالی به بمب هسته‌ای، ساخت و آزمایش آن بررسی و همچنین قابلیت‌های هر بمب نیز ذکر شده است. شدت زمین‌لرزه بر مبنای اطلاعات سازمان زمین‌شناسی ایالات آمریکاست که البته مقدار آن با شدت زمین‌لرزه‌ای که سازمان‌های کره‌جنوبی اندازه گرفته‌اند، متفاوت است. علاوه‌براین ممکن است شدت زمین‌لرزه‌ای که در اینجا ذکر می‌شود، با مقداری که در ابتدا گزارش شده بود، تا حدودی با هم متفاوت باشند. اولین بمب کره‌شمالی، روز هشتم اکتبر 2006 منفجر شد. کارشناسان قدرت این انفجار را 4.3 ارزیابی کردند. کارشناسان آمریکا در روز این انفجار گفتند این بمب از نوع پلوتونیومی بود و کمتر از یک کیلو تن قدرت داشت. کره‌شمالی سه ماه پیش از این آزمایش هسته‌ای، با چندین موشک به دریای ژاپن شلیک کرد که در میان آنها موشک قاره‌پیمای «تائپودونگ 2» هم قرار داشت. این موشک برای دستیابی به آلاسکا طراحی شده است. البته پیش از مرحله اول این موشک به طور کامل بسوزد، در دریا سقوط کرد و در نتیجه آزمایش موشک «تائپودونگ2» شکست خورد. کره‌شمالی دومین آزمایش هسته‌ای خود را 24 می ‌2009 انجام داد که شدت زمین‌لرزه آن 4.7 بود. دانشمندان چینی، قدرت این انفجار را معادل 2.35 کیلوتن ارزیابی کردند. کره‌شمالی در آوریل 2009 با استفاده از یک موشک «تائپودونگ 2»، محموله خود را به اقیانوس آرام فرستاد. کره‌شمالی در چهارم جولای 2009، سه موشک به سمت دریا پرتاب کرد که به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از آنها بیش از 500 کیلومتر پرواز نکرده است. کره‌شمالی سومین آزمایش هسته‌ای خود را 12 فوریه 2013 انجام داد که شدت زمین‌لرزه آن 5.1 بود. کره‌شمالی مدعی شد این بمب که قوی‌تر از دو بمب قبلی است، از آنها کوچک‌تر است. ارزیابی سازمان اطلاعات دفاعی پنتاگون از پرتاب موشک، این بود که کره‌شمالی آموخته است چگونه یک سلاح هسته‌ای کوچک بسازد که بتوان آن را با استفاده از یک موشک بالستیک به مقصد رساند. البته در این گزارش ذکر شده بود قابلیت اطمینان این سلاح کم است. مقام‌های نظامی آمریکا و کره‌جنوبی اعلام کردند شکی ندارند کره‌شمالی به چنین کلاهکی دست یافته است. می ‌2013، کره‌شمالی، سه موشک بردکوتاه را به سمت دریای ژاپن پرتاب کرد. چهارمین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی در تاریخ پنجم ژوئن 2016 انجام شد که شدت زمین‌لرزه آن 5.1 بود. کره‌شمالی اعلام کرد بمبی که در این آزمایش منفجر شد از نوع بمب هیدروژنی است. در ماه می، مقام‌های اطلاعاتی آمریکا و کره‌جنوبی به این نتیجه رسیدند اکنون کره‌جنوبی می‌تواند کلاهک‌های هسته‌ای را روی موشک‌های برد‌کوتاه و متوسط نصب کند و به‌این‌ترتیب ژاپن و کره‌جنوبی را هدف قرار دهد. در آوریل همین سال، کره‌شمالی موشکی را از یک زیردریایی پرتاب کرد. پنجمین و آخرین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی در تاریخ هشتم سپتامبر 2016 انجام شد که شدت زمین‌لرزه آن 5.3 بود. مقام‌های کره‌شمالی گفتند این انفجار، قوی‌ترین انفجاری بود که کره‌شمالی تاکنون آزمایش کرده است. کره‌شمالی در ماه ژوئن توانست پس از پنج شکست متوالی، یک موشک بالستیک برد متوسط را به ارتفاع‌‌های زیاد جو پرتاب کند. احتمال دارد چنین موشکی بتواند پایگاه‌های نیروهای نظامی آمریکا در گوآم، واقع در اقیانوس آرام، را هدف قرار دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.