|

بعد از هشتم نوامبر آمریکا خطرناک‌تر از همیشه است

پایانی برای رؤیای آمریکایی

اردشیر زارعی‌قنواتی

رقابت‌های انتخاباتی آمریکا در شرایطی به نقطه پایانی خود نزدیک می‌شود که چند هفته مانده به برگزاری این انتخابات در ماه نوامبر، مجادلات داخلی و خارجی این کشور چنان به فرجام این کارزار گره خورده است که هر گام اشتباهی از سوی کاندیدا و هر رخداد پیش‌بینی‌نشده‌ای در این کشور می‌تواند تأثیري تعیین‌کننده بر نتیجه نهایی آن بگذارد. انتخابات این دوره ریاست‌جمهوری آمریکا تا حدود زیادی با دیگر دوره‌های انتخاباتی متفاوت است، تا جایی که به نظر بسیاری از تحلیلگران معتبر و مستقل، فرماسیون و ساختار سیاسی این کشور به‌نوعی به رأی گذاشته شده و تصویری واقعی از وضعیت «آنارشی» این جامعه نشان داده خواهد شد. این انتخابات به‌نوعی پایانی بر «رؤیای آمریکایی» است، چراکه برای گزینش کاندیدای نهایی هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه این‌بار به‌صراحت و روشنی کامل تصلب و الیگارشی سیاسی سیستم موجود و همچنین قدرت عوام‌فریبی ناشی از تمایلات نژادپرستانه در این کشور حول یک نظم نئولیبرال، کاملا از پشت پرده سیاست بیرون آمد و خود را به نمایش گذاشت. از یک طرف با اسنادی که به‌وسیله سایت افشاگر «ویکی‌لیکس» منتشر شد، مشخص شد ساختار و الیگارشی فاسد حزب دموکرات بر محور تقلب و مهندسی انتخابات مقدماتی از قبل حکم پیروزی «هیلاری کلینتون»، به‌عنوان نماینده و نماد این وضعیت، را بر «برنی سندرز»، به‌عنوان نیروی برآمده از سطوح مردمی و جنبش ترقی‌خواهانه اصلاحی حتی در درون خانواده حزبی، تضمین کرده بود. از طرف دیگر در اردوی جمهوری‌خواهان که این‌بار 16 چهره راست‌گرای تندرو و نومحافظه‌کار به رقابت پرداخته بودند، بعد از چند ماه رقابت درونی شرایطی به وجود آمد که هتاک‌ترین و عوام‌گرایانه‌ترین کاندیدای موجود، «دونالد ترامپ»، با چاشنی نژادپرستی هار توانست با قاطعیت کامل دیگر رقبا را پشت سر گذاشته و هم‌اکنون کاندیداتوری این حزب را کسب کند. طبق نظرسنجی‌های انجام‌گرفته، بیش از 60درصد رأی‌دهندگان آمریکایی معتقدند هر دو کاندیدای ریاست‌جمهوری از طرف دو حزب اصلی وجهه منفی داشته و عنصر نامطلوب قلمداد می‌شوند. درحالی‌که بسیاری از همین نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند بخش عمده‌ای از رأی‌دهندگان احتمالی به کلینتون از ترس هیولای ترامپ رأی می‌دهند و درمقابل بخشی از رأی‌دهندگان به ترامپ هم به‌واسطه نفرت از رقیب او، به پای صندوق‌های رأی می‌روند. تصویر واقعی انتخابات این دوره آمریکا به‌خوبی نشان می‌دهد اکثریت رأی‌دهندگان نه‌فقط امیدی به ‌اصلاح وضعیت موجود ندارند که بیشتر برای کاهش خطرات و آسیب‌های احتمالی در یک موقعیت «سلبی» بین بد و بدتر، دست به انتخاب می‌زنند. با توجه به واقعیات موجود می‌توان در یک تعبیر هنری این دور از انتخابات آمریکا را شبیه رقابت معکوس دو فیلم زشت جشنواره برای فرار از رسوایی «تمشک طلایی» که رقیب پیروز در شامگاه هشتم نوامبر این جایزه را به بازنده اهدا می‌کند، به تصور کشید. چنانچه یک طنزپرداز مطرح آمریکایی در یک توصیه در حیطه طنز سیاسی به دکتر «جیل استین»، کاندیدای موجه حزب سبزهای این کشور، پیشنهاد می‌کند اگر می‌خواهد رأی بیاورد بیش از دو رقیب دیگر توهین کند، حرف‌های چرت بزند، دیوانگی کند، علیه مهاجران - اقلیت‌ها- جنسیت‌ها و معلولان حرف بزند تا ماشین دروکنی رأی به سمت صندوق وی متمایل شود. به‌همین‌دلیل، عکس‌گرفتن دونالد ترامپ با رهبران جنبش «کوکلس‌کلان» امروز نه‌فقط رسوایی تلقی نمی‌شود که به یک ارزش در کمپین این کاندیدای جمهوری‌خواه تبدیل می‌شود و پنهان‌کردن و دروغ‌گفتن درباره بیماری ساده ذات‌الریه خانم کلینتون چنان در مرکز ثقل و توجه رسانه‌ها و افکار عمومی قرار می‌گیرد که تا یک هفته به موضوع محوری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکای قرن بیست‌ویکم تبدیل می‌شود. کوچک‌بودن اندازه‌های هر دو کاندیدای اصلی که به‌یقین یکی از آنان برای چهار سال در کاخ سفید رهبری بزرگ‌ترین قدرت جهان را نمایندگی می‌کند، امروز به درجه‌ای از سقوط ارزش‌های ملی رسیده که شخصیت «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه، به‌عنوان بزرگ‌ترین قدرت رقیب در عرصه ژئوپلیتیک، آنچنان بر معادلات این انتخابات تأثیرگذار است که ترامپ برای نشان‌دادن اراده خود باصراحت به ‌عنوان الگو از وی نام می‌برد و کلینتون نیز برای ایجاد هراس ملی و نشان‌دادن تمایلات خائنانه رقیب، رأی‌دهندگان را از لولوی پوتین می‌ترساند. از آنجا که تأثیر انتخابات آمریکا بر وضعیت جهان بسیار تعیین‌کننده است، در یک سال اخیر با شروع این رقابت‌ها بسیاری از کشورها و جریانات سیاسی در حوزه‌های ملی هرکدام به فراخور تمایلات و درک خویش از آینده نامعلوم دست به گمانه‌زنی‌هایی می‌زنند. اما بسیاری از این گمانه‌زنی‌ها به‌تبع فضای غالب در تبلیغات انتخاباتی آمریکا و تأکید بیش از حد بر اشخاص، ارزیابی‌های گمراه‌کننده‌ای را از خود بروز می‌دهند. در اینکه آینده جهان و حتی آمریکا در فرجام این انتخابات نه‌فقط امیدوار‌کننده نخواهد بود که حتی جهان آنارشیک کنونی را به مرحله خطرناک‌تری سوق می‌دهد، جای هیچ شک‌وتردیدی نیست، اما نباید فراموش کرد به‌هرحال، این دو موجود افسارگسیخته در چارچوب ساختار تعریف‌شده سیاسی آمریکا حول اهداف کلان دو حزب اصلی عمل می‌کنند. هم‌اکنون با نگاه‌کردن به تصویر «باراک اوباما»، رئیس‌جمهوری کنونی آمریکا، می‌توان به این درک رسید حتی یک رئیس‌جمهور منتخب نیز در این کشور نمی‌تواند از مرزهای تعیین‌شده این ساختار سیاسی فراتر رود و بسیاری از شعارهای انتخاباتی در فردای پیروزی هرکدام از گزینه‌های موجود فقط در حد حرف یا حتی دروغ‌های تبلیغاتی باقی مانده و امکان اجرائی پیدا نمی‌کند. به‌همین‌دلیل باید تحلیل حول انتخابات آمریکا در چارچوب یک ساختار سیاسی با پوسته سخت، حول راهبردهای حزبی دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان مدنظر قرار گیرد. البته این برداشت، ناقض نقش قدرت نهاد رئیس‌جمهوری در این کشور نخواهد بود، چراکه طبق قانون اساسی آمریکا، رئیس‌جمهوری هم‌زمان فرماندهی کل قوا را نیز برعهده داشته و تصمیم برای جنگ و صلح در حیطه اختیارات اوست. در چنین شرایطی سیاست‌ورزی حول رابطه با هیلاری جنگ‌طلب و سخت‌گیر تا حدودی از قبل برای دیگر کشورها پیش‌بینی‌پذیر است؛ اما با روحیه دمدمی‌مزاج دونالد ترامپ با چاشنی نژادپرستی و رؤیای بازسازی اقتدار بلامنازع آمریکایی، هر لحظه باید انتظار کنشی دیوانه‌وار را از سوی او داشت. در شرایطی که امروز جهان در بدترین شرایط بحران آنارشی قرار دارد، هر دو گزینه موجود به صورت بالقوه خطرناک هستند با این تفاوت که یکی در اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید وقتی فرمان حمله می‌دهد طبق قاعده مألوف، یک پایش هم روی ترمز است، اما دیگری سوار بر تانکی است که از قبل فرمان و ترمز آن را کنده و دیوانه‌وار خواهد راند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.