|

حنجره یک ملت

مهرداد حجتی

موسیقی همزاد شعر است، چنان‌که شعر با صدای موسیقی طبیعت درآمیخته شد و با صدای نغمه هر چکاوک، برگ درختی به‌ لرزه درآمد و شاخساری تکان خورد و قطره شبنمی از برگی بر برگی دیگر فرو چکید و این‌چنین پروانه‌ای به رقص درآمد و باد پروانه را با خود برد و دشت سراسر صدا شد و کوهساران آغوشی شد برای صدا و صدا تکرار شد و از قله‌ها بر گذشت. صدا موسیقی بود و موسیقی شعر بود و شعر از حنجره‌هایی خوانده شد که سحر می‌کرد و گوش‌هایی که شنیدند در پی صدای حنجره‌ها روانه شدند و تاریخ پر شد از صدا و صدا موسیقی بود و شعر که در حافظه ماند و با موسیقی یکی شد و در جان مردم ریخت و با آن در آمیخت. چنان‌که روح مردمان آکنده از موسیقی شد و عطر موسیقی همه را به‌ وجد آورد و عین زندگی شد. مردم به آن صداها دل بستند. به حنجره‌هایی که در بی‌صدایی‌شان صدای آنها می‌شد و در بی‌خبری‌شان خبررسان‌شان. حنجره‌هایی که «مرغ سحر» می‌خواندند و از «دمیدن سپیده» خبر می‌دادند. حنجره‌هایی که هم سرودخوانشان بود و هم نغمه‌سرایشان، و آن حنجره‌ها قدر داشتند چنان‌که شاعران، و حنجره بی‌بدیل زمانه ما نیز چنین است. سال‌ها با صدای ربنای او بر سر سفره‌های افطار گرد آمدیم با صدای او به استقبال اذان رفتیم. صدای او آمیخته با روح و جان ماست. صدایی سحرانگیز و جادویی که به نظر آسمانی است. او حالا به یک نماد تبدیل شده است. نماد ملتی که تاریخ معاصرش سرشار از حادثه است. شجریان حنجره ایران است و حنجره پارسی‌زبانان دنیا، او به‌تنهایی حنجره یک ملت است، حنجره‌ای که از آن صدای مردم شنیده می‌شود، او صدای رسای این ملت است، سال‌ها صدای او به وقت افطار در هر خانه طنین داشت. این صدای او بود که ما را به گرد سفره افطار جمع می‌کرد و شب‌های رمضان را پرخاطره می‌کرد. صدای جادویی او از «آستان جانان» می‌گفت و از «بت چین». از «خسرو خوبان» و «گدایی (که) به شاهی مقابل نشیند». او از «ایران سرای امید» گفت. در آن روزهای پرالتهاب جنگ، و از بامی که «سپیده بر آن خواهد دمید». او در تمامی این سال‌ها ماند و صدای رسای یک ملت شد. صدای یک ملت، چه در جنگ و چه در صلح، و آن صدا طی سال‌ها در اعماق جان‌ها نشست و با آن یکی شد. سخن از صدای سحرانگیز و جادویی مردی است که حنجره یک ملت شد و در حافظه آن ملت ماند تا جاودانه بماند. صدایی به رسایی فریادهای تاریخی مردمی که هرگز سر تسلیم خم نکردند. محمدرضا شجریان صدای ملت ایران است، او حنجره ایران است، قدرش بدانیم و گرامی‌اش بداریم... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.