گزارش جدید منتشره درباره کارزار هوایی سعودیها در یمن نشان داد
یکسوم، سهم غیرنظامیان
نه آنکه پیش از این سِری نهفته بود، اما درست هنگامی که کمپینهای متعددی برای ممانعت از فروش نزدیک به 1.5 میلیارد دلار اسلحه از سوی ایالات متحده و بریتانیا به عربستان سعودی در جریان است، گزارشی جدید از جنایات جنگی ائتلاف نظامی اعراب به رهبری سعودیها آشکارتر از همیشه بیانگر همه مصائب و تباهیهایی است که این کارزار هوایی 18ماهه نصیب شهروندان و غیرنظامیان یمنی کرده است. نتایج جدیدترین و فراگیرترین تحقیقات میدانی در کارزار اکنون بینالمللیشده یمن که روز جمعه منتشر شد، حکایت از آن دارد هدف بیش از یکسوم همه حملات هوایی ائتلاف نظامی اعراب به رهبری سعودیها، مناطق و ساختمانهای غیرنظامی، از جمله مدارس، بیمارستانها، مساجد و بازارها بودهاند. یافتههای این پژوهش که به همت سازماندهندگان و فعالان مستقل «پروژه دادههای یمن» و با اتکا به شیوههای استاندارد، از جمله بهرهگیری از گزارشهای هر دو طرف منازعه و اعتبارسنجی آنان در برابر گزارش دیگر منابع رسانهای، میدانی و غیردولتی بهدست آمده، درست خلاف مدعای ریاض است که بارها خاطرنشان کرده از هیچ تلاش و تدبیری برای جلوگیری از واردکردن تلفات به غیرنظامیان فروگذار نمیکند؛ ادعایی که در رویارویی با آمار و ارقام بهشدت رنگ میبازد. بررسی حدود هشتهزار و 600حمله هوایی از زمان آغاز کارزار ائتلاف سعودی در ماه مارس سال 2015 تا همین ماه گذشته میلادی، نشان از آن دارد جنگندههای سعودی و متحدانش در پنج ماه از مجموع 18 ماه گذشته، بیش از آنکه مواضع نظامیان را هدف قرار دهند، به مناطق غیرنظامی حمله کردهاند. دادههای بهدستآمده ثابت میکند ائتلاف سعودی در کنار بیش از سههزار و 500 حمله به مواضع نظامیان حوثی، نزدیک به سههزار و 160 مرتبه نیز مناطق غیرنظامی را هدف قرار دادهاست. این در حالی است که با توجه به شناسایینشدن هویت اهداف، قریب به هزار و 900 حمله دیگر نیز مشمول این طبقهبندیها نشدهاند. دراینبین سهم حملات هوایی به مناطق مسکونی، سامانههای حملونقل و مدارس بیش از باقی مناطق غیرنظامی بوده است. اگر از بیش از 940 حمله به مناطق مسکونی، حدود 380 حمله به سامانههای حملونقل و نزدیک به 150 مورد حمله به مدارس بگذریم، تکرار حملات هوایی به برخی اهداف مشخص غیرنظامی، از جمله 24 مرتبه حمله هوایی به بازاری در «صرواح» و بمباران 9مرتبهای مدرسهای در «تعز»، بیشازپیش مدعای سعودیها در احتراز از هدفگیری غیرنظامیان را زیر سؤال میبرد. با همه این اوصاف، مقامات سعودی همچنان به دفاع از کارزار هوایی خود در یمن ادامه داده و حوثیها را متهم میکنند درصدد نظامیسازی مناطق غیرنظامی هستند. دراینمیان، «عادل الجبیر»، وزیر خارجه سعودی، در پاسخ به سؤالاتی درباره گزارش اخیر منتشره، مدعی شده این حوثیها هستند که با تبدیل مدارس، بیمارستانها و مساجد به مراکز نظامی کنترل و فرماندهی، آنان را به شکل و شمایل آمادگاههایی تسلیحاتی درآوردهاند که دیگر نباید به عنوان اهدافی غیرنظامی به حساب آیند. به گفته وزیر خارجه سعودی، این اماکن و ساختمانها اهداف نظامی مشروعی هستند که اگر برای مثال، یک سال پیش مدرسه بودهاند، اما هنگامی بمباران هوایی شدهاند که دیگر مدارسی فعال نبودهاند. حقیقت هر چه باشد، جامعه بینالملل باید در این نگرانی «جیمی مکگلدریک»، هماهنگکننده ارشد امور بشردوستانه سازمان ملل در یمن، سهیم باشد حملات بیامان و بیرحمانه به غیرنظامیان و زیرساختهای شهری در سرتاسر آن کشور، به طرز فزایندهای دستبهکار تخریب چارچوب اجتماعی یمن و تعمیق بحران انسانی، آنهم در بحبوحه فروپاشی بخش بهداشت و سلامت آن کشور است. چشمانتظار آتشبس همین ماه پیش بود که مکگلدریک اعلام کرد شمار تلفات انسانی جنگ در یمن از زمان آغاز کارزار هوایی ائتلاف از مرز 10هزار نفر گذشته است. آن موقع جنگ یمن 17ماهه بود، اکنون 18ماهه و اگر دست روی دست بگذاریم با ورود آن به ماه نوزدهم بعید نیست شمار تلفات در جنگی که به طرز بیسابقهای ازسوی جامعه جهانی به آن بیاعتنایی شده است، نیز افزایشی دستکم 10درصدی داشته باشد. درست در چنین شرایطی است که گزارشها حکایت از تلاش متحدان بینالمللی طرفین برای ازسرگیری مذاکرات صلح و برپایی آتشبسی فراگیر در این سرزمین بحرانزده دارد. به گزارش رویترز و به نقل از یکی از منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده حوثیها، دیپلمات ارشد ایالات متحده ابتدای هفته پیش در ملاقاتی در مسقط، پایتخت عمان، پیشنهادی برای برقراری یک آتشبس همهجانبه ارائه داده که بناست پس از بازگشت تیم مذاکرهکنندگان به صنعا در جمعه گذشته، ازسوی رهبران حوثی بررسی شود. این پیشنهاد که از سوی «توماس شانون»، معاون امور سیاسی وزارت خارجه آمریکا، تقدیم نمایندگان حوثیها، مقامات حزب کنگره عمومی خلق و همچنین میانجیگران عمانی شده، در حقیقت ادامهای بر تلاشهای پیشین «جان کری»، وزیر خارجه ایالات متحده، برای ازسرگیری مذاکرات صلح، تشکیل دولت وحدت ملی و بازگشت بیش از سه میلیون آواره به یمن است که در جریان سفر ماه گذشته او به جده کلید خورده است. این در حالی است که رئیسجمهوري آمريكا، «باراک اوباما»، نیز در دیدار روز جمعه خود با «شیخمحمود بنزائد»، ولیعهد امارات، بر لزوم پایاندهی به خونریزیهای شدتیافته یمن تأکید کرده و از میهمان خود خواسته با اعمال فشار به طرف سعودی، روزنهای برای حلوفصل سیاسی این منازعه خونین باز کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.