|

تز‌هاي كيركگور درباره آيروني

I. شباهت میان مسیح و سقراط اساسا عبارت است از بی‌شباهتی‌شان. II. سقراط کسنوفونی از حد تأکید بر امور مفید فراتر نمی‌رود؛ او هرگز از حد امور تجربی در نمی‌گذرد، هرگز پای در ساحت مثال [= ایده] نمی‌گذارد. III. مقایسه کسنوفون و افلاطون نشان می‌دهد که اولی سقراط را بر فرش می‌نشاند و دومی سقراط را به عرش می‌رساند؛ هیچ‌کدام پی به حقیقت او نمی‌برد. IV. شکل پرسش‌کردنی که افلاطون به کار می‌بندد نظیر امر منفی در فلسفه هگل است. V. دفاعیه سقراط، آن‌گونه‌که افلاطون عرضه می‌کند، یا ساختگی است یا به تمامی باید بر سبیل آیرونی تعبیر شود. VI. سقراط نه‌تنها آیرونی را به کار می‌گیرد بلکه چندان خود را وقف آن می‌کند که در برابرش از پای در می‌آید. VII. آریستوفانس در تصویری که از سقراط به‌دست می‌دهد، بسیار به حقیقت نزدیک شده است. VIII. آیرونی به‌منزله نفی مطلق و نامحدود، سبک‌ترین و ضعیف‌ترین گواه فاعلیت [= سوبژکتیویته] است. IX. سقراط جمیع معاصرانشان را از ساحت امور جوهری بیرون راند، تو گویی برهنه‌ای را از سانحه‌ای دریایی؛ زیرپای واقعیت بالفعل را خالی کرد، واقعیتی مثالی را در دور دست مجسم ساخت، آن را لمس کرد اما به تملک خود در نیاورد. X. سقراط نخستین کسی بود که آدمیان را با آیرونی آشنا کرد. XI. شکل متأخرتر آیرونی اساسا ذیل مقوله اخلاق جای می‌گیرد. XII. هگل در توصیف آیرونی فقط شکل متأخر آن را مدنظر گرفته و چندان به صورت باستانی آن توجه نکرده است. XIII. آیرونی با بی‌علاقگی فرق می‌کند و از عواطف مهرآمیزتر روح عاری نیست؛ آیرونی را باید ناراحتی از این موضوع دانست که دیگران هم آن چیزی را که او برای خودش می‌خواهد دارند. XIV. کارل زولگر قائل به موهوم‌بودن گیتی گردید، نه از سر تقوای روحی بلکه به افسون حسد ذهنی زیرا قادر به تفکر در باب امر منفی یا گنجاندن آن ذیل تفکر نبود. XV. همان‌گونه که فلسفه با شک آغاز می‌کند، حیاتی نیز که می‌تواند انسانی نامیده شود از آیرونی آغاز می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.