چرایی ناکامی در شورا
حمید دهقانی
مطالب ارسالی از طرف خوانندگان، هر پنجشنبه، در صفحه «مخاطبان شرق» منتشر میشود. مطالب مخاطبان برای اینکه قابلیت چاپ در این صفحه را داشته باشد، باید همراه نام،مشخصات، شماره تماس نویسنده و حداکثر در 600 کلمه با درج عنوان به آدرس [email protected] ارسال شود. بدیهی است انتخاب متنهای قابل انتشار، برعهده گروه سیاسی و مدیریت روزنامه خواهد بود؛ اما اسامی همراهان و مخاطبانی که مطالب خود را برای «شرق» ارسال کردهاند و موفق نشدهایم مطالبشان را منتشر کنیم، در همین صفحه ذکر خواهد شد.
13 نفر عضو ثابت اصلاحطلب شورای شهر تهران که 40 درصد کل آن را تشکیل میدهند، در انتخابات سال آخر هیأترئیسه نتواستند حتی یک سهم از این هیأت را به خود اختصاص دهند، درحالیکه اقلیت کوچک سهنفره اصلاحطلبان شورای شهر اصفهان در ائتلاف با گروههای دیگر توانستند در سه سال اخیر، سه رویداد مهم را رقم بزنند: 1- توقف مدیریت 12ساله جناح خاصی از اصولگرایان بر شهر و ایجاد هیأترئیسه فراگیر از جناحهای مختلف موجود در شورا. 2- استیضاح و برکناری شهردار سابق اصفهان که در پی انتخاب دوباره و ثبت رکورد طولانیترین شهردار ایران در کشور بود و در پایان توانستند با توجه به انتخابهای موجود، نقش تعیینکنندهای در انتخاب شهرداری میانهرو و فراجناحی بر عهده گیرند.3- آنها همچنین توانستند با رایزنی و مذاکره برای چهارمین بار پیاپی هیأترئیسه فعلی را که متشکل از جناحهای مختلف است، حفظ کنند. آنچه موجب تعجب است اینکه چگونه با حضور 13 اصلاحطلب در شورای شهر تهران، آنها نتوانستند حتی یک نفر را در هیأترئیسه قرار دهند. چمران برای سیزدهمینبار با 16 رأی در مقابل 14 رأی مسجدجامعی و یک رأی سفید، رئیس شورا شد؛ مرتضی طلایی در رقابت با احمد حکیمیپور اصلاحطلب برای چهارمینبار پیاپی با 17 رأی نایبرئیس شد؛ محسن پیرهادی و ابوالفضل قرائتی در برابر نامزدهای اصلاحطلب با 17 رأی منشی اول و منشی دوم شورا شدند؛ رضا تقیپور نیز با 16 رأی سخنگوی شورای شهر شد و به این طریق تمام نامزدهای اصلاحطلب شورای شهر با وجود آنکه بیش از 40 درصد شورای شهر چهارم را تشکیل میدهند، هیچ سهمی از هیأترئیسه به دست نیاوردند. نتایج این انتخابات بار دیگر نشان داد که اصلاحطلبان در رایزنی با افراد و گروههای دیگر عملکرد ضعیفی دارند. اگرچه آنها در بهدست آوردن نهادهای انتخابی با رأی مردم توانمند هستند اما هنگام ورود به نهاد مربوطه، توانایی رایزنی لازم را برای بهدست آوردن هیأترئیسه ندارند، عملکردی که در انتخاب هیأترئیسه مجلس دهم نیز رخ داده بود. اصلاحطلبان باید بتوانند نهتنها در دستیابی به نهاد قدرت بلکه در حفط آن نیز متبحر شوند. درپیشگرفتن یک استراتژی کارآمد میتواند حتی یک اقلیت ناچیز را در یک موقعیت تعیینکننده قرار دهد. شاهد مثال چنین رخدادی نقش تعیینکننده اقلیت کوچک اصلاحطلبان شورای شهر اصفهان است. سه عضو اصلاحطلب شورای شهر اصفهان که فقط 14 درصد ترکیب شورا را به خود اختصاص دادهاند، توانستند برای چهارمینسال پیاپی، نایبرئیس را یک اصولگرای معتدل، منشی اول را یک اصلاحطلب و منشی دوم را یک نماینده زن مستقل و متمایل به اصلاحطلبی قرار دهند. تا چندیپیش یعنی در آغاز کار شورای شهر چهارم اصفهان، کسی باور نمیکرد که فقط سه عضو از 21 عضو اصلاحطلب شورای شهر بتوانند تأثیرات مهمی در عملکرد و تصمیمات شورا و مدیریت شهرداری داشته باشند. اصلاحطلبان عضو شورای شهر اصفهان (فتحالله معین، علیرضا نصر و احمد علی عاملی) توانستند وارد ائتلافی سرنوشتساز با دیگر بازیگران اصلی درون شورای شهر شوند و نقش تعیینکنندهای در تصمیمات اساسی شورای شهر چهارم ایفا کنند. اقلیت کوچک اصلاحطلبان شورای اصفهان میدانستند که در رقابت با اکثریت شورا که قدرت را در دست دارند، کار زیادی نمیتوانند انجام دهند. بنابراین، آنها با پیروی از «استراتژی جودویی» که روشی برای رقابت با حریفان توانمندتر است و بر مهارت، بیش از بزرگی و قدرت تأکید دارد، به این مهم دست یافتند. این استراتژی به آنها اجازه داد به جای درگیری و ستیز با رقیب قدرتمندتر به تعامل با او بپردازند. آنها میدانستند تهدید و تخاصم با رقیب بزرگتر امکانپذیر نیست و نهتنها نتیجهای دربر نخواهد داشت، بلکه مدیریت شهری را نیز دچار اختلال و قفلشدگی میکند. اصلاحطلبان اصفهان به همراه دیگر ائتلافهای درون شورای شهر توانستند با پیروی از تجربه مفید دولت تدبیر و امید یعنی هنر دیپلماسی و بهرهگیری از مهارت رایزنی بهعنوان یک اقلیت، نقش تعیینکنندهای در شورا ایفا کنند. ائتلاف یعنی عقبنشینی از موضع خود؛ نکتهای که اعضای اصلاحطلب بهشتنشین توجه لازم را به آن نداشتند. آنها سه سال پیش توانستند مسجدجامعی را بر کرسی ریاست بنشانند اما این اتفاق در سالهای بعدی تکرار نشد، چراکه استراتژی و رایزنی لازم برای جذب آرای سیال ازجمله آرای ورزشکاران وجود نداشت. حمایت اصلاحطلبان از حافظی بهعنوان نایبرئیس، میتوانست آرایش سیاسی موجود را برهم زده و نتایج متفاوتی را رقم بزند. البته نباید تأثیر زودهنگام افشای املاک نجومی از سوی رسانهها را بر انتخابات اخیر نادیده گرفت. اتفاقی که منجر شد آرای سیال به سمت حفظ ترکیب هیأترئیسه فعلی متمایل شود. همه این فرصتسوزیها به نبود یک استراتژی منسجم درون اصلاحطلبان شورای شهر بازمیگردد که در صورت بیتوجهی به آن، تکرار چنین ناکامیهایی دور از انتظار نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.