آشنایی با سیارک «بنو»
تاریخ 200 ساله
فاطمه کاظمی
سیارک «101955 بنو» یکی از سیارکهای آپولو است که 11 سپتامبر سال 1999 در پروژه «لینیر» (LINEAR به معنی بررسی سیارکهای نزدیک به زمین لینکل)، کشف شد. این سیارک از زمین قابل مشاهده است چون هر شش سال یکبار از مدار زمین عبور میکند. بر اساس محاسبات صورتگرفته، این سیارک در سال 2135 از میان زمین و ماه عبور میکند. این مسئله نگرانیهای بسیاری را درباره احتمال تغییر مسیر این سیارک و برخورد آن با زمین در 40 سال بعد از این عبور به وجود آورده است. برخی محققان این مسئله را یک خطر جدی میدانند و میگویند برخورد این سیارک با زمین ممکن است قدرتی 200 برابر بمب هستهای که در هیروشیما منفجر شد، داشته باشد. هدف اصلی مأموریت «ازیریس- رکس»، رفتن به این سیارک، تهیه عکس و اطلاعات از این سیارک، جمعآوری و بازگرداندن نمونههایی از این سیارک به زمین در سال 2023 است. این مواد در آزمایشگاه به دقت بررسی میشود تا بهتر بتوان به اطلاعاتی درباره هویت این سیارک پی برد. دانشمندان میگویند این سیارک خطری بالقوه برای زمین محسوب میشود، زیرا احتمال برخورد این سیاره به زمین در سالهای بعد وجود دارد و بههمیندلیل رادار رصدخانه آرسیبو و رصدخانههای سیارهای و مرکز شبکه فضای دوردست گلدستون، پیوسته این سیارک را رصد میکنند. قطر متوسط سیارک «بنو» حدود 492 متر است. این سیارک با سرعت حدود صد هزار کیلومتر در ساعت به دور خورشید میچرخد و در سال 2135 میلادی از میان زمین و ماه عبور میکند. گفتنی است سیارکها، سیارات بسیار کوچکی هستند که از صخره و فلز ساخته شدهاند. سیارکها معمولا شکل نامنتظمی دارند و به دور خورشید حرکت میکنند. هزاران سیارک در منظومه خورشیدی ما وجود دارد. بسیاری از آنها در میان مدار مریخ و مدار مشتری قرار گرفتهاند. دستهای دیگر از آنها در مکانهای دیگر منظومه خورشیدی یافت میشوند. به نظر میرسد علت اینکه اغلب آنها در فاصله مریخ و مشتری دیده میشوند این است که احتمالا در مدار بین این دو سیاره، سیاره دیگری نیز وجود داشته است که به علت جاذبه شدید مشتری متلاشی شده و سیارکها پدید آمدهاند. اولین سیارک در آغازین روزهای ژانویه سال 1801 کشف شد. «جوزپه پیاتسی» جرمی را در آسمان رصد کرد که ابتدا یک دنبالهدار به نظر میرسید، ولی زمانی که مدار آن را بهدرستی تعیین کردند، مشخص شد که سیاره بسیار کوچکی است و بههمیندلیل آن را در رده جدیدی به نام سیارکها دستهبندی کردند. تا چند سال بعد سه سیارک جدید دیگر و تا پایان آن قرن، صدها سیارک دیگر شناسایی شدند. ماهیت سیارکها برای دانشمندان بسیار مهم است، بههمیندلیل برنامههای پژوهشی برای شناخت آنها انجام میشود، از جمله مأموریت «ازیریس-رکس». برای این مأموریت علمی چندین هدف تعریف شده است، از جمله: 1- بازگرداندن و تجزیه و تحلیل یک نمونه بکر و دستنخورده از سطح این سیارک کربنی. مقدار نمونهای که از این مأموریت به زمین آورده میشود، برای بررسی ماهیت، تاریخ و چگونگی توزیع مواد معدنی و مواد آلی تشکیلدهنده آن کافی است. 2- ایجاد نقشه خواص شیمی و کانیشناسی یک سیارک کربنی ابتدایی برای توصیف تاریخ زمینشناسی. 3- مستندسازی بافت، مورفولوژی، ژئوشیمی و خواص طیفی از سطح محل نمونهبرداری با مقیاس و دقتی در حد میلیمتر. 4- اندازهگیری اثر یارکفسکی بر یک سیارک بالقوه خطرناک و عوامل دیگری که به این اثر کمک میکند. 5- توصیف خواص یک سیارک کربنی اولیه با مقایسه مستقیم آن با دادههای بهدستآمده از تلسکوپهای زمینی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.