|

پروژه هنری «کوچ‌رو» به آفریقای جنوبی می‌رود

هنر محیطی ایران از قلب اروپا تا جنوب آفریقا

شرق: پروژه هنری محیطی «کوچ‌رو» در حالی از چهارشنبه 17‌شهریور در کشور آفریقای جنوبی آغاز شد که این‌روزها نمایشگاه محیطی «اکو آوانگارد» در موزه «کنشتاله» مجارستان برپاست. محمود مکتبی، هنرمند محیطی ایرانی، در نشستی که در هنرآنلاین برگزار شد، درباره نمایشگاه «اکو آوانگارد» که این‌روزها در موزه کنشتاله مجارستان جریان دارد، گفت: این نمایشگاه در سه بخش نیچرآرت، اینوایرآرت و اکوآرت برگزار می‌شود که هر سه بخش این نمایشگاه بین‌المللی است. او ادامه داد: در این نمایشگاه پیشینه هنر محیطی مجارستان از ۱۹۷۰ تا امروز در معرض نمایش گذاشته شده و در کنار دیگر آثارها، بخش مجزایی در این نمایشگاه به ایران اختصاص داده شده است و ایران سالن ویژه‌ای در این نمایشگاه دارد. این هنرمند ایرانی درباره دلیل حضور در نمایشگاه توضیح داد: در سال ۲۰۱۵ نمایشگاهی با عنوان «فضاهای زندگی» در کشور رومانی برگزار کردیم که پنج هنرمند ایرانی در آن حضور داشتند و نمایشگاه موفقی بود، چراکه اولین نمایشگاهی بود که به صورت منسجم، هنر محیطی در ایران را بررسی می‌کرد. مکتبی با بیان اینکه در همان نمایشگاه از سوی کشور مجارستان پیشنهاد برگزاری نمایشگاه مشابهی در این کشور مطرح شد، افزود: از آنجایی‌که موزه کنشتاله از نظر اعتبار مهم‌ترین موزه معاصر مجارستان است، ترجیح دادیم در این نمایشگاه شرکت کنیم و از طرفی حضور هنرمندان بزرگ دنیا در کنار هنرمندان ایرانی را به فال نیک گرفتیم. وی با اشاره به حضور هنرمندان مشهوری مانند آنتونی گروملی و کریس بوس در این نمایشگاه، ادامه داد: جان کی گرانده، مشهورترین منتقد در هنر محیطی، نگاه جالبی به هنر محیطی ایران داشت و باورش نمی‌شد این هنر در این حجم گسترده از سوی هنرمندان ایرانی پیگیری شود. این هنرمند ایرانی حضور چشمگیر هنرمندان زن در این مدیای هنری را یکی دیگر از شگفتی‌های هنرمندان و مخاطبان خارجی عنوان کرد و گفت: کیفیت کار هنرمندان ایرانی در مقایسه با دیگر آثار حاضر در نمایشگاه، از کیفیت بالایی برخوردار بود. مکتبی ادامه داد: ما ۳۶ هنرمند ایرانی را برای حضور در این نمایشگاه انتخاب کردیم که عده‌ای از آنها در نمایشگاه رومانی حضور داشتند، همچنین آثار هنرمندان دیگری مثل آنه محمد تاتاری که پیشینه کاری‌اش مشخص است اما دغدغه و نگاهی همسو با ما داشت، هم در این نمایشگاه وجود داشت. نقطه پایان برای معرفی پیشینه هنر محیطی در ایران وی با بیان اینکه آثار نمایشگاه به نحوی معرف پیشینه ۱۰ساله هنر محیطی در ایران بود، گفت: اکثر هنرمندان حاضر در این نمایشگاه کسانی بودند که در یک دهه به طبیعت رفتند و بدون هیچ چشمداشتی به مارکتینگ و فضاهای مالی، کار کردند و بعضا مورد تحقیر و تمسخر دیگر هنرمندان و فضاهای دانشگاهی قرار گرفتند. این هنرمند ایرانی علت انتخاب نام «اکو آوانگارد» برای این نمایشگاه را ناشی از حضور این هنرمندان در نمایشگاه مجارستان دانست و گفت: اکثر افرادی که انتخاب کردیم هنرمندان آوانگاردی بودند که در یک دهه کار کردند و هنر محیطی ایران را شکل دادند. محمود مکتبی با بیان اینکه این نمایشگاه نقطه پایانی برای معرفی پیشینه هنر محیطی در ایران بود، ادامه داد: از این پس به دنبال اتفاق‌های جدید در هنر محیطی هستیم که تابه‌حال در ایران و از سوی هنرمندان ایرانی اتفاق نیفتاده است. وی با بیان اینکه هنر محیطی در ایران یک هنر بدون ریشه و نوپاست، گفت: طبیعتا تکرار و کپی در آثار هنرمندان محیطی ایران وجود دارد و ما شاهد بودیم در سال‌های اولیه شکل‌گیری این هنر در ایران از میان 70 یا 80 هنرمند فقط 10 هنرمند ایده نو برای کار داشتند. این هنرمند با بیان اینکه دهه 80، دهه شکل‌گیری این هنر در ایران بود، افزود: طبیعی است بخشی از این هنر تمرینی برای چگونه ارتباط برقرارکردن با محیط است و از طرفی بسیاری از افرادی که در ابتدا با این هنر مواجه بودند، در همان تحقیقات مطالعه با آثاری برخورد کردند که به طور ناخودآگاه رگه‌هایی از آنها در آثارشان نمود داشته باشد. مکتبی گفت: وقتی در یک فضای بین‌المللی هزینه هنگفتی برای برگزاری یک نمایشگاه می‌شود برگزار‌کنندگان اجازه نمی‌دهند کار بدون ایده یا غیراورجینال در آنجا ارائه شود و حضور ایران در عرصه‌های بین‌المللی نشانه‌ای از پیشرفت این هنر در ایران است. او به زمان ورود این هنر به ایران اشاره کرد و گفت: در ابتدا این هنر در یک جو با انرژی و در فضایی خودجوش پیش رفت، اما این برای دهه گذشته کافی است و نسل بعد باید با دانش و آگاهی این هنر را پیش بگیرد، چراکه اگر دانش و آگاهی وجود نداشته باشد، دیگر آن شور و اشتیاق سابق که پیش‌برنده بود، وجود ندارد. این هنرمند ایرانی ادامه داد: زمانی که این هنر در ایران شکل می‌گرفت نه منتقدی بود و نه کسی انتظاری از آن داشت. از طرفی بسیاری می‌گفتند این اصلا هنر نیست، اما درحال‌حاضر خود هنرمندان محیطی اولین منتقدان هستند و خیلی سریع‌تر از دیگران نقدشان را ارائه می‌دهند و همین نشان می‌دهد مهم‌ترین نیاز امروز هنر محیطی، آموزش است تا در مسیر این آموزش‌ها شاهد اتفاق‌های اصولی‌تری باشیم. مکتبی از ترجمه چهار کتاب در حوزه هنر محیطی خبر داد و گفت: کتاب «هنر، طبیعت و جامعه» یکی از مهم‌ترین کتاب‌های جان کی گرانده است که در آن به رابطه جامعه و طبیعت اشاره شده است. برگزاری بخش دوم پروژه هنری «کوچ‌رو» در ایران مکتبی در ادامه این نشست به حضورش در پروژه هنر کوچ‌رو در آفریقا اشاره کرد و گفت: از ۱۷ شهریور تا ۱۶ مهر هشت هنرمند بین‌المللی از کشورهای کره‌جنوبی، آلمان، سوئد، ایران و فرانسه مسیر میان دو شهر ژوهانسبورگ تا کیپ‌تاون را طی می‌کنند. او به تفاوت این پروژه با پروژه‌های قبلی آن در هند و کره اشاره کرد و گفت: در پروژه‌های قبلی همه هنرمندان با یکدیگر سفر می‌کردند، اما در پروژه کوچ‌‌رو آفریقا هنرمندان به چهار گروه مجزا تقسیم می‌شوند و هنرمندان بومی به عنوان میزبان آنها را همراهی می‌کنند و در هفته آخر پروژه سمپوزیومی برگزار می‌شود و متریال‌ها به هنرمندان تحویل داده می‌شود تا آثار خود را خلق کنند. این هنرمند ایرانی از ادامه برگزاری پروژه هنری «کوچ‌رو» در ایران خبر داد و گفت: در این پروژه که قرار است آذرماه امسال برگزار شود، ۹ هنرمند مشهور بین‌المللی و ۱۲هنرمند ایرانی حضور دارند که برخلاف آفریقا همه با هم سفر می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.