مقایسه تطبیقی 2 جشن خانه سینما و فیلم فجر
رضا آشفته: اگر بپذیریم که جایزه جشن خانه سینما یک جایزه مردمنهاد و صنفی است و جشنواره فیلم فجر بنا بر اینکه متولیاش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، یک جایزه دولتی است که بنا بر سیاستهای دولتهای مختلف حاکم بر جامعه ایرانی رنگ و فضای این جوایز نیز تغییر خواهد کرد. حالوهوای سینما را نیز دگرگون خواهد کرد اما اینکه امسال هجدهمین جشن خانه سینما خیلی شبیه به جشنواره سیوچهارم بینالمللی فیلم فجر داوری کرده است، یک اتفاق خوشایند و البته همین نکته قابلبررسی است. برای آنکه بهتر بتوانیم روال عادی و تفاوتها و شباهتهای این دو جایزه ایرانی را بررسی کنیم، در ابتدا سه دوره را به طور نمونه بررسی میکنیم و درواقع با این رویکرد به دنبال ایجاد نگاهی قابلتأمل در این زمینه خواهیم بود که در نتیجهگیری به آن خواهیم پرداخت. جشن هجدهم خانه سینما و جشنواره سیوچهارم فجر «ابدو یک روز» در بخش سودای سیمرغ در 10 بخش نامزد دریافت جایزه است. اولین فیلم بلند داستانی روستایی در بخشهای بهترین فیلم، کارگردانی، بازیگر نقش اول زن (پریناز ایزدیار)، بازیگر نقش اول مرد (پیمان معادی)، بازیگر نقش مکمل زن (شیرین یزدانبخش)، بازیگر نقش مکمل مرد (نوید محمدزاده)، فیلمنامه (روستایی)، تدوین (بهرام دهقانی)، صدا (امین میرشکاری و سیدعلیرضا علویان) و چهرهپردازی (سعید ملکان) شانس دریافت جوایز بخش سودای سیمرغ را دارد. ابدو یک روز همچنین در جایزه جشن خانه سینما در پنج رشته برگزیده شده است و در قیاس این دو جایزه، شاید برتری این فیلم نسبت به بقیه فیلمهای تولیدشده باشد که چنین نتیجهای بهدنبال داشته است که در هر دو گوی سبقت را برباید و از سوی دیگر ورود یک فیلمساز جوان با اولین فیلمش که چنین پیامدی را بهدنبال داشته است، این نکته را به ما یادآوری میکند که او یک پدیده است که توانسته در جشن خانه سینما و جشنواره فیلم فجر داوران را با نگاههای مختلف به یک برایند مثبت برساند. بههرحال مضمون اجتماعی و نگاه واقعگرایانه نیز در این داوریها برجسته میشود و این همان حلقه مفقودی است که میتواند سینمای ما را متوجه آن كند که هم مردم و هم سینماگران تشنه درک و دریافت واقعگرایانه از مسائل و موضوعات پیرامونی زیستبوم خویش هستند و اگر چنین نگاهی تقویت شود، مطمئنا فرازهای بهتری نیز پیشروی سینمای ایران قرار خواهد گرفت. این نگاه در دو دولت نهم و دهم تضعیف شده بود و در دولت یازدهم همانند دولتهای هفتم و هشتم دوباره مدنظر قرار گرفته و درواقع این نوع دولتها موافق با انتقاد اجتماعی و سیاسی هستند و این خود ضرورتی بیبدیل برای تقویت جامعه مردمسالار برای احقاق حقوق اجتماعی مردم در تمام سطوح اجتماعی خواهد بود. هفدهمین جشن خانه سینما و دوره سیوسوم فیلم فجر هفدهمین جشن خانه سینما در حالی برگزیدگان خود را شناخت که فیلم سینمایی «چند مترمکعب عشق» با کسب یک دیپلم افتخار و هفت تندیس، فاتح مطلق این دوره لقب گرفت. در دوره هفدهم نیز همانند دوره هجدهم جشن خانه سینما ما را با یک پدیده جوان مواجه کرد و این خود میتواند رویکردی ویژه برای تقویت سینمای ایران باشد که در یک داوری کلیت سینما را متوجه حضور چهرههای جوان، مستعد و آیندهداری خواهد کرد که باید همچنان بر آن تأکید شود. فیلم چند مترمکعب عشق در این موارد حائز رتبه برگزیده شده است: استعداد تازه (فیلم اول) برای جمشید محمودی کارگردان، بهترین طراحی صحنه برای آبتین برقی، بهترین نقش مکمل مرد برای نادر فلاح، بهترین تدوین برای سپیده عبدالوهاب، بهترین بازیگر نقش اول مرد برای ساعد سهیلی، بهترین فیلمنامه برای جمشید محمودی، بهترین کارگردانی برای جمشید محمودی و بهترین فیلم برای نوید محمودی. اما در دوره سیوسوم فیلم فجر، برنده واقعی و اقبال با فیلم «رخ دیوانه» کار ابوالحسن داوودی بود. او هم از چهرههای فعال و پویایی است که همواره در سینمای اجتماعی و کمدی خوش درخشیده است. رخ دیوانه پنج سیمرغ جشنواره فیلم را در سال 93 دریافت کرد. رخ دیوانه در این موارد سیمرغ بلورین دریافت کرد: سیمرغ بلورین بهترین جلوههای ویژه بصری به وحید قطبیزاده، سیمرغ بهترین صداگذاری به بهمن اردلان، سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به ابوالحسن داوودی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم به بیتا منصوری. بههرحال جشن خانه سینما، هم از نگاه کمی و هم کیفی فرصت و حوصله بیشتری را میطلبد. با آنکه سابقه جشنواره فیلم فجر بسیار است و همچنان از نام و نشان بهتری برخوردار است، اما اگر خانه سینما بتواند دقیقتر به روند داوریهایش ادامه دهد، در آینده حتی از جشنواره فیلم فجر نیز اسم و رسم بهتری خواهد یافت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.