|

کمبود هوش عاطفی ترامپ

جوزف نای . ترجمه: ساقی مؤمنی

ماه گذشته، 50 مقام امنیت ملی که از زمان ریچارد نیکسون تا جورج بوش پسر در سطوح بالای دولت‌های جمهوری‌خواه سابقه خدمت داشتند، در نامه‌ای اعلام کردند به دونالد ترامپ، نامزد ریاست‌جمهوری حزبشان رأی نخواهند داد. به‌گفته آنان، «رئیس‌جمهور باید منضبط و مسلط بر عواطف خود باشد و فقط بعد از انعکاس و بررسی دقیق عمل کند». به بیان ساده‌تر، «ترامپ فاقد خلق و خوی لازم برای ریاست‌جمهوری است».در لغت‌شناسی تئوری حاکمیت مدرن، ترامپ دچار کمبود هوش عاطفی است؛ یعنی فاقد قدرت تسلط بر خود، انضباط و ظرفیت همدلی با دیگران که به‌واسطه آن حاکمان می‌توانند به اشتیاق و علاقه‌های شخصی خود برسند و توجه دیگران را به خود جلب کنند. برخلاف این تصور که احساسات بر افکار تأثیر می‌گذارد، هوش هیجانی یا عاطفی با داشتن دو جزء مهم یعنی تسلط بر خود و جلب دیگران، بیانگر این است که توانایی درک و تنظیم عواطف می‌تواند تفکر کلی را اثربخش‌تر کند. این مفهوم اگرچه مدرن است ولی نظر جدیدی نیست. افراد اهل عمل دیرزمانی است به اهمیت آن در رهبری پی برده‌اند. در دهه 1930، اولیور وندل هولمز، عضو سابق دیوان‌عالی عدالت و کهنه‌سرباز جنگ‌های داخلی آمریکا، به ملاقات فرانکلین دی روزولت، دانشجوی نه‌چندان برجسته فارغ‌التحصیل دانشگاه هاروارد برده شد. بعدا وقتی از هولمز نظرش را راجع به رئیس‌جمهور جدید پرسیدند، با کنایه معروفش گفت: «هوش درجه دوم، خلق‌وخو درجه اول». اغلب تاریخ‌شناسان قبول دارند که موفقیت روزولت به عنوان یک رهبر، بیشتر مرهون هوش عاطفی‌اش بود تا هوش منطقی‌اش. بعضی از کارشناسان معتقدند هوش عاطفی دو برابر مهم‌تر از مهارت‌های فنی یا شناختی است. بعضی دیگر می‌گویند نقش نسبتا کمی دارد. علاوه بر این، روان‌شناسان بر سر اینکه چطور این دو بعد هوش عاطفی یعنی تسلط بر خود و همدلی، به هم مربوط می‌شوند، اختلاف نظر دارند. برای مثال، بیل کلینتون در اولی امتیازش پایین بود، درحالی‌که امتیازش در دومی بالا بود. با این حال آنها معتقدند هوش عاطفی رکن مهمی در رهبری است. ریچارد نیکسون احتمالا هوش عمومی بالاتری نسبت به روزولت داشت، اما هوش عاطفی‌اش کمتر بود. رهبران از هوش عاطفی برای مدیریت «کاریزما» یا جذبه شخصی‌شان در زمینه‌های گوناگونی استفاده می‌کنند. مدیریت موفق جذبه‌های شخصی، نیاز به بعضی از همان مهارت‌ها و انضباط‌های عاطفی دارد که بازیگران خوب باید داشته باشند. بازیگری و مدیریت تا حد زیادی به هم شباهت دارند. هر دو ترکیبی از تسلط بر خود به‌همراه توانایی نمایش دارند. چه مدیران اجرائی و رؤسای جمهور به این نکته واقف باشند چه نباشند، تمامی حرکاتی که از خود نشان می‌دهند، همیشه به‌دقت موردتوجه قرار می‌گیرد. هوش عاطفی شامل آگاهی و کنترل چنین حرکات و همچنین انضباطی است که مانع از تخریب سیاست در اثر نیازهای روانی شخصی می‌شود. برای مثال، نیکسون به طور مؤثری در سیاست خارجی قدرت استراتژیک داشت؛ اما در اداره ناامنی‌های شخصی‌اش کم‌توان بود که برایش «فهرست دشمنانی» ایجاد کرده و در نهایت باعث سقوطش شد. ترامپ بعضی از این مهارت‌های هوش عاطفی را دارد. او بازیگری است که تجربه اجرای برنامه زنده تلویزیونی او را قادر کرده بر حوزه مقدماتی پرجمعیت حزب جمهوری‌خواه تسلط یابد و توجه چشمگیر رسانه‌ها را به خود جلب کند. او با پوشش برای مراسم با کلاه بیسبال قرمز و امضای خودش و با شعار «دوباره آمریکایی بزرگ بسازیم»، سیستم را با استراتژی برنده استفاده از عبارات «غلط سیاسی» به بازی گرفته است تا توجه را به خودش معطوف کند و تبلیغات رایگان عظیمی به دست آورد. اما ترامپ ثابت کرده است که در زمینه تسلط بر خود دچار نقص است؛ امری که مانع از حرکت او به سمت مرکز انتخابات عمومی می‌شود. به همین ترتیب، او در نشان‌دادن انضباط لازم برای رهبری جزئیات سیاست خارجی نیز شکست خورده است که سبب شده برعکس نیکسون، در ارتباط با امور جهانی بی‌تکلف به نظر برسد. ترامپ در تعامل با هم‌قطارانش به قلدری شهرت دارد، اما این امر به خودی خود بد نیست. همان‌طور که آقای رودریک کرامر، روان‌شناس استنفورد اظهار کرده است، رئیس‌جمهور لیندون جانسون یک قلدر بود و بسیاری از مؤسسان سیلیکون ولی هم روش قلدرمآبانه‌ای دارند. اما کرامر چنین شخصیت‌هایی را قلدرانی با چشم‌انداز الهام‌بخشی به دیگران در جهت دنباله‌روی از آنها می‌داند. خودشیفتگی ترامپ هم باعث واکنش زیاد‌ از حد و اغلب غیرمولد او نسبت به نقدها و تقابل‌ها شده است. برای مثال، او در مباحثه با یک زوج مسلمان آمریکایی که پسرشان در جنگ عراق کشته شده بود و همچنین در یک خرده‌دشمنی با پل رایان، سخنگوی مجلس نمایندگان، وقتی احساس کرد تحقیر شده، درگیر مجادلاتی نابجا شد. این کمبود هوش عاطفی در ترامپ است که به قیمت ازدست‌دادن حمایت بعضی از کارشناسان برجسته سیاست خارجه حزبی و کشوری تمام شده است. به گفته آنان، «او در جداکردن حقیقت از دروغ ناتوان یا بی‌میل است. او فاقد تسلط بر خود بوده و بی‌پروا عمل می‌کند. او طاقت انتقاد ندارد». یا اگر بخواهیم از قول هولمز سخن بگوییم، ترامپ به خاطر خلق‌وخوی درجه دومش رد صلاحیت شده است. منبع: Project-Syndicate

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.