|

آتش‌بس سوری به‌طور رسمی از شامگاه روز گذشته آغاز شد

بازگشت به آینده

بنا بود با پایین‌آمدن آفتاب روز گذشته، آتش جنگ و منازعات نیز دست‌کم در میان جبهه هواداران دولت سوریه و مخالفانش فرو نشیند؛ اما صدای توپ و گلوله تا آخرین دقایق پیش از برپایی آتش‌بس سراسری، حکایت از چشم‌انداز شکننده صلح داشت که می‌تواند در سایه تردیدهای متعدد، هرگونه امید مسکو و واشنگتن را برای احیای فرایند صلح سوری و جلوگیری از تکرار سرنوشت توافقات پیشین ناامید کند. به گزارش رویترز، گذشته از درگیری‌های شدید در حلب و دمشق، نیروهای دولتی و شورشیان در شرایطی روز گذشته با پیشروی در مناطق کوهستانی شمال و جنوب غرب سوریه، درصدد تقویت لحظه‌آخری مواضع خود بودند که هنوز معلوم نیست آتش‌بس توافق‌شده تا چه میزان مورد احترام طرفین قرار خواهد گرفت. از یک‌ سو با شورشیان و در رأس آنان ارتش آزاد سوریه روبه‌روییم که روز یکشنبه در نامه‌ای به مقامات آمریکایی، از پذیرش محتاطانه آتش‌بس سخن گفته‌اند. آنان بدون اشاره مستقیم به قبول آتش‌بس، اعلام کرده‌اند با طرح‌ریزان آتش‌بس همکاری مثبتی خواهند داشت، اما نگران آن هستند که این توافق بیش از هر چیز به سود دمشق عمل کند. آرتش آزاد سوریه ضمن ابراز نگرانی از نبود سازوکاری مشخص برای اطمینان از برپایی آتش‌بس، بی‌توجهی به وضعیت مناطق تحت محاصره و همچنین درج بندهایی در توافق‌نامه که به جنگنده‌های ارتش اجازه می‌دهد تا 9 روز پس از اجرائی‌شدن مفاد توافق، بر فراز مناطق تحت تصرف شورشیان پرواز کنند، منع آتش‌بس در قبال جبهه فتح‌الشام را که اکنون صرفا داخل سوریه فعالیت می‌کند، نشانه‌ای بر استانداردهای دوگانه قدرت‌های بین‌المللی دانسته که برای مثال بسیاری از گروه‌های فعال شبه‌نظامی در بیرون از مرزهای سوریه را مشمول آتش‌بس قرار داده‌اند. جبهه فتح‌الشام که پیش از شکستن بیعت خود با گروه القاعده، جبهه‌النصره نامیده می‌شد، هفته‌هاست دوشادوش دیگر گروه‌های شورشی در جنوب حلب مشغول مبارزه است، اما اکنون نه‌تنها نام خود را در کنار داعش و در زمره گروه‌هایی می‌بیند که جایی در آتش‌بس ندارند، بلکه بنا بر هشدار مقامات آمریکایی، باید برای جلوگیری از ضربه‌زدن به صفوف مخالفان، از هرگونه همکاری با دیگر گروه‌های شورشی نیز بر حذر باشد. این در حالی است که به گفته ارتش آزاد سوریه، بیرون‌گذاشتن فتح‌الشام از توافق آتش‌بس می‌تواند بنا بر تجربیات پیشین، دستاویز ارتش روسیه برای بمباران مواضع دیگر گروه‌های شورشی باشد. این موضوع احتمالا یکی از اصلی‌ترین دلایل مخالفت شدید احرارالشام، یکی از پرنفوذترین و مؤثرترین گروه‌های شورشی با توافق آتش‌بس است که روز یکشنبه در بیانیه‌ای، توافق اخیر را موجب افزایش آلام مردم سوریه دانسته بود. از سوی دیگر نیز، اگرچه دمشق هنوز به طور رسمی واکنشی به توافق اخیر نشان نداده، بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه تنها ساعاتی پیش از آغاز آتش‌بس، از عزم دولت برای بازپس‌گیری تمامی مناطق تحت تصرف تروریست‌ها خبر داده است. او در جریان دیدار از داریا، منطقه‌ای در حومه دمشق که ماه گذشته از کنترل شورشیان خارج شده، خاطرنشان کرده دولتش به‌شدت مصمم است با بازپس‌گیری تمامی مناطق ازدست‌رفته و تحت تصرف تروریست‌ها، روند بازسازی کشور را هرچه زودتر آغاز کند؛ روندی که بدون شک مستلزم به‌نتیجه‌رسیدن فرایند مذاکرات صلحی است که به گفته میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه، باری دیگر به‌زودی زود و در اوایل ماه آینده میلادی با میانجیگری استفان دی‌میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه از سر گرفته خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.