کشتی فرنگی و رؤیایی که فروریخت
محسن وظيفه
بازیهای المپیک 2016 ریو برای مجموعه ورزش ایران به پایان رسیده است. تکلیف رشتههایی که ناکام بودند و رشتههایی که پیروز بودهاند، مشخص شده است. باوجوداین، ظاهرا هنوز ریو برای کشتی فرنگی ایران تمام نشده است؛ تیمی که یکی از بهترین نتایج تاریخ را کسب کرد اما باوجوداین، هیچکس از این نتیجه تاریخی راضی نیست. برخی پا را فراتر گذاشتند و این تیم را ناکام و شکستخورده هم نامیدند، اما بهراستی این تیم در ریو شکست خورد؟ برای رسیدن به پاسخ این سؤال باید موارد زیادی را بررسی کرد تا بتوان قضاوت صحیحی دراینباره انجام داد. تیم ملی کشتی فرنگی در طول تاریخ پیش از بازیهای المپیک لندن فقط دو بار در المپیک به مدال رسیده بود. یک مدال برنز محمد پذیرایی و یک مدال نقره رحیم علیآبادی، همه داشتههای این تیم در طول تاریخ بود. اما در لندن اتفاق دیگری رخ داد؛ ثبت یک نتیجه عجیب اما قابل پیشبینی؛ نتیجهای که برتر از همه موفقیتهای تاریخ کشتی ایران بود. کسب سه مدال طلا در یک دوره از بازیها چیزی نبود که بتوان بهراحتی هضم کرد، اما واقعیت داشت. کشتی فرنگی در شش وزن راهی لندن شد و در سه وزن هم به مدال طلا دست پیدا کرد. کشتی فرنگی برای اولینبار در تاریخ این روز را میدید، اما از وقتی که محمد بنا بعد از بازیهای 2008 پکن به ترکیب کادر فنی تیم ملی کشتی فرنگی برگشت، تا 2012 لندن سه دوره مسابقات جهانی را پشتِسر گذاشت که در هر سه دوره، سه نتیجه تاریخی کسب شد و مشخص بود حاصل این سه جهانی تاریخی یک المپیک تاریخی هم خواهد بود. در مسابقات جهانی 2009 هرنینگ دانمارک کشتی فرنگی ایران برای اولینبار نایبقهرمان جهان شد. در مسابقات جهانی 2010 مسکو برای اولینبار در تاریخ در یک دوره از مسابقات جهانی دو مدال طلا کسب کرد. در رقابتهای جهانی 2011 استانبول هم درحالیکه حمید سوریان و امیر علیاکبری، مردان طلایی کشتی ایران در سال 2010، در ترکیب ایران نبودند و دو کشتیگیر هم به نامهای محسن حاجیپور و قاسم رضایی با قرعه رژیم صهیونیستی روبهرو شدند، اما بااینحال با دو مدال طلا و یک برنز که برای اولینبار در تاریخ به دست میآمد، تیم با اختلافی اندک نسبت با تیم قهرمان، روی سکوی سوم جهان رفت. این سه نتیجه تاریخی در سه دوره مسابقات جهانی منجر به موفقیت تاریخی در بازیهای لندن شد. تیم ملی کشتی فرنگی در لندن با سه طلای سوریان، نوروزی و رضایی نتیجهای تاریخی را ثبت کرد. نکته حائز اهمیت در این بخش مدیریت یزدانیخرم در حدفاصل دو المپیک 2008 و 2012 لندن بود که در این چهار سال محمد بنا حتی یکبار هم قهر نکرد. اما برای بازیهای ریو همان تیم لندن انتخاب شد. کشتیگیران همان شش نفر بودند و مربیان هم به جز یک نفر بقیه همان کادر فنی لندن بودند. بههمیندلیل همه توقع داشتند نتایج هم همان نتیجه لندن باشد اما این اتفاق هرگز رخ نداد، چرا؟ این سؤالی است که هرکس به نظر خویش به آن جواب میدهد اما به نظر میرسد جواب این سؤال در بررسی عملکرد چهارساله کشتی فرنگی حد فاصل المپیک لندن تا المپیک ریو نهفته است. قبل از شروع بازیهای لندن دولت وقت یزدانیخرم را از مدیریت کشتی کنار گذاشت و به جای او یکی از ضعیفترین مدیران تاریخ ورزش را انتخاب کرد. بعد از این کار مقدمات کار برای بازگشت رسول خادم به کشتی فراهم شد. بعد از لندن خادم ساز خود را میزد و خطیب هم مدیریت خود را پیش میبرد. بااینحال، زور رسول بر مدیریت وقت میچربید. این بههمریختگی باعث شد محمد بنا که به خواست احمدینژاد به کشتی فرنگی برگشته بود، با قهر اردوی تیم ملی را ترک کند. با اولین قهر بنا، چمنگلی، مربی ارشد تیم ملی کشتی فرنگی شد. رقابتهای جهانی 2013 بوداپست فرا رسید. یک طلای نعمتپور و جایگاه هشتمی کشتی فرنگی حاصل کار تیمی بود که یک سال قبل قهرمان المپیک لندن شده بود. رسول خادم رسما رئیس فدراسیون کشتی شد و خیلی زود ترتیب بازگشت محمد بنا را داد اما بین رئیس فدراسیون کشتی و محمد بنا یک شورای فنی بود که هرگز اجازه نداد این دو به هم نزدیک شوند؛ شورایی که با حکم خادم تشکیل شد تا اجازه ندهد سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی هرکاری خواست انجام دهد. محمد بنا بعد از چند ماه کارکردن و حفظ ستارههای کشتی فرنگی، بازهم مجبور به خداحافظی شد. رسول خادم که مدیر ورزشی محسوب میشد، چرا نمیتوانست مثل یزدانیخرم که یک مدیر صنعتی بود؛ ماجرا را مدیریت کند؟ برای این سؤال هرگز پاسخی یافت نشد. به هر شکل، تیمی که بنا ساخته بود با احد پازاج قهرمان جهان در سال 2014 شد. سه قهرمان المپیک سال 2012 لندن در این دوره سه مدال گرفتند و اینبار قهرمان المپیک، قهرمان جهان نام گرفت. این قهرمانی خیلیها را فریب داد و تصور کردند میتوانند بازهم این نتیجه را در جهانی 2015 لاس وگاس تکرار کنند اما احد پازاج و حسن بابک در لاسوگاس نتایج ضعیفی را کسب کردند و برای اولینبار بعد از هشت سال کشتی فرنگی ایران از مسابقات جهانی بدون طلا برگشت. این نتیجه باعث شد تا یکبار دیگر کادر فنی تغییر کند. اینبار در 10 روز مانده به المپیک ریو محمد بنا به خواست رسول خادم به تیم ملی کشتی فرنگی برگشت تا تیمی که همهچیزش به هم ریخته بود را جمع کند و به المپیک ببرد؛ تیمی که سوریانش برای اولینبار در مسابقات جهانی شکست خورده بود، امید نوروزیاش در انتخابی مشهد چوب کشیده بود و سنگینوزنهایش خانهنشین شده بودند. این تیم با این وضعیت باید به ریو میرفت تا نتایج لندن را تکرار کند؛ اما مگر نتایج جهانی لاسوگاس شبیه جهانی استانبول بود که المپیک ریو، المپیک لندن شود؟ بنابراین مشخص است با این برنامهریزیای که در چهار سال گذشته برای کشتی فرنگی انجام شد، نتایج ریو نهفقط شکست نیست، بلکه شاهکار است. در المپیکها حاصل چهار سال کار و برنامهریزی به دست میآید. یکبار چهار سال کار و برنامه میشود لندن و یکبار هم میشود ریو.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.