|

تقابل دیپلماسی و جنگ در یمن

درحالی‌که همه نگاه‌ها متوجه بحران سوریه است و دو قدرت جهانی؛ یعنی آمریکا و روسیه برای تحقق آتش‌بس در سوریه تلاش می‌کنند، کشور دیگری در منطقه شاهد جنگی است که خطر آن کمتر از جنگ سوریه نیست. اوضاع «یمن» در حال تبدیل‌شدن به جنگی منطقه‌ای است که بار انسانی و مالی جبران‌ناپذیری را به‌همراه دارد. حال آمریکا با طرحی که به «طرح کری» معروف شده، وارد چالش یمن شده تا کاری از پیش ببرد. فرستاده سازمان ملل هم در این راستا این‌بار مأمور شده طرح آمریکا را با طرف‌های مربوطه در میان بگذارد تا شاید مذاکرات صلح دوباره از سر گرفته شوند.بعد از گذشت ۱۸ ماه از جنگ یمن، آخرین آمار رسمی سازمان ملل نشان می‌دهد که تعداد کشته‌های جنگ یمن تاکنون به بیش از ۱۰ هزار نفر و تعداد زخمی‌ها حدودا به ۳۰ هزار نفر رسیده است؛ درحالی‌که این جنگ سه میلیون آواره هم به‌جا گذاشته است. دراین‌میان نمی‌توان وضعیت بغرنج هفت میلیون نفری را که به علت قحطی ناشی از محاصره از سوءتغذیه رنج می‌برند،‌ نادیده گرفت. حال اگر میزان خسارت به زیرساخت‌ها و آثار تاریخی این کشور را هم به این فجایع اضافه کنیم، همه‌چیز حکایت از یک تراژدی واقعی دارد. در پی شکست مذاکرات یمن در کویت در ماه آگوست؛ یعنی سه ماه بعد از شروع این مذاکرات، انصارالله و حزب کنگره سراسری یمن، وابسته به علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور سابق یمن، «شورای‌عالی سیاسی یمن» را تشکیل دادند که بالاترین قدرت تصمیم‌گیری در این کشور محسوب می‌شود. در پی تشکیل این شورای‌عالی سیاسی و تصمیماتش برای اداره کشور، دولت مستعفی یمن احساس خطر کرد. درواقع این تحول، دولت مستعفی یمن را به چالش کشیده و متحدانش را به تکاپو واداشت تا مانع از پیشبرد اهداف این شورا و تسلط انصارالله بر یمن شود که از نظر عربستان و آمریکا تسلط انصارالله بر یمن خطری برای منافع آنها در منطقه است چراکه محور مقاومت و در رأس آن ایران و حزب‌الله تقویت خواهند شد و آنها از این مسئله هراس دارند. ازاین‌رو اسماعیل ولد الشیخ احمد، فرستاده این سازمان به یمن، سعی دارد به توصیه آمریکا دور جدیدی از مذاکرات را از سر بگیرد.جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در دیداری با هم‌پیمانان عرب و انگلیسی‌اش برای توقف پیشرفت‌های انصارالله و هم‌پیمانانش نسخه‌ای برای یمن پیچیده که چندان هم با طرح قبلی ارائه‌شده از سوی فرستاده سازمان ملل به یمن تفاوتی ندارد. در این نشست توافق شد رویکرد جدیدی در مذاکرات صلح یمن دنبال شود. فرستاده سازمان ملل در جده نیز در جریان طرح آمریکا درباره یمن قرار گرفت. در طرح کری که درواقع سعی کرده همان خواسته دولت مستعفی و هم‌پیمانان عربش را تحقق ببخشد، از انصارالله خواسته شده دست از گلوله‌باران مرزهای عربستان بردارد، از صنعا عقب‌نشینی کرده و در دولت متحد ملی با متخاصمان داخلی مشارکت کند؛ درحالی‌که گویی چشمانش را عمدا روی تجاوزات به یمن بسته است. دولت مستعفی یمن که به نظر هیچ‌یک از موارد طرح آمریکا را برخلاف منافعش نمی‌داند، با طرح آمریکا و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس و سازمان ملل برای احیای روند مذاکرات موافقت کرد، اما انصارالله که در ابتدا مخالفت ضمنی خود را با این طرح اعلام کرد، بعدها کمی انعطاف‌پذیری نشان داد، به‌طوری‌که شورای‌عالی سیاسی یمن اعلام کرد که از هرگونه طرح صلح استقبال می‌کند، اما مشروط به اینکه محاصره صنعا شکسته شود و تیم انصارالله به صنعا بازگردد و در آن صورت با ولد الشیخ احمد مذاکره خواهد کرد. درست است که هیأت انصارالله برای نشان‌دادن حسن‌نیت خود برای دستیابی به توافقی برای آتش‌بس و ارسال کمک‌های انسانی به مردم یمن در پی درخواست عمان فورا بغداد را ترک و به مسقط بازگشت، درحالی‌که قرار بود در راستای سفر دوره‌ای به کشورهای منطقه، به عراق، لبنان و ایران برود، اما به نظر می‌رسد می‌خواهد قبل از مذاکره به یکی از خواسته‌های خود؛ یعنی شکستن محاصره صنعا دست یابد. بنابراین با وجود اینکه ولد الشیخ احمد از شنبه در مسقط به‌سر می‌برد تا با هیأت انصارالله دیدار کند، اما آنها همچنان بر این مسئله که باید این دیدار در صنعا انجام شود، پافشاری می‌کنند. قرار است ولد الشیخ با توجه به استقبال اولیه به نتایج طرح‌هایی که در جده مطرح شده، جزئیات این طرح را به اطلاع هیأت انصارالله برساند و بعد از آن به ریاض بازگردد تا ملاحظات هیأت انصارالله را به اطلاع دولت مستعفی یمن برساند تا به‌این‌ترتیب مقدمات دور آتی مذاکرات را که قرار بود مصادف شش سپتامبر باشد، بررسی کند. اما هم‌زمان با این تلاش دیپلماتیک، دایره درگیری‌ها به خاک عربستان کشیده شده و کشته‌ها و تلفات نظامیان سعودی افزایش یافته درحالی‌که ائتلاف سعودی به تلافی موفقیت‌های اخیر انصارالله و حزب کنگره سراسری یمن موج جدیدی از حملات را به زیرساخت‌های یمن در شمال و غرب یمن از سر گرفته است. در این راستا عربستان اخیرا پنج‌هزار نیروی وفادار به عبدربه منصور هادی را از استان‌های جنوبی به مرزهای عربستان منتقل کرده و قرار است آنها قبل از انتقال به مرزهای یمن و عربستان، دوره‌های آموزشی فشرده‌ای را در پایگاه‌های سعودی‌ها ببینند تا برای یک نبرد سخت مرزی آماده شوند. با این اوصاف باید دید که در این دو مسیر موازی، یعنی آمادگی نظامی در دو جبهه و تلاش سیاسی جامعه جهانی تحت عنوان «طرح کری» کدام‌یک بر دیگری غلبه پیدا كرده و کفه ترازو به کدام طرف سنگینی می‌کند؛ آیا سازمان ملل می‌تواند موافقت انصارالله را برای پیاده‌کردن خواسته‌های خود به دست آورد یا نه، دو طرف ترجیح می‌دهند به این جنگ بی‌نتیجه که تنها بارش متوجه مردم بی‌گناه یمن است ادامه دهند؟ منبع: ايسنا

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.