سوگواره «فرهنگ» تارنوازی «شریف»
عزیز قاسمزاده . خواننده
آخرین حلقه تارنوازی گلهای بوستان موسیقی ایران هم نغمههایش را به میهمانی افلاکیان برد. با درگذشت «فرهنگ شریف» یکی از غمبارترین تراژدیهای گلهای موسیقی ایران کلید خورد. رفتن فرهنگ شریف از یک سو غمبارهای دیگر بر نامهای بزرگ موسیقی ایران بود که پیش از او جهان خاکی را بدرود گفته بودند و استاد فرهنگ شریف جامانده کاروانی بود که سفرکردگانش جریانسازان تاریخساز گلها بودند و پیش از او گوی رخت از این جهان را در میدان مرگ افکنده بودند. استادان: پرویز یاحقی، حسن کسایی، منصور صارمی، حبیبالله بدیعی، اسدالله ملک، جهانگیر ملک و دیگرانی که سالها در کنار او آثار ماندگار موسیقی ایران را خلق کرده بودند، جملگی پیش از او چهره در نقاب خاک کشیده بودند و بیگمان شریف از دیدن این صحنهها مشوش میشد که یاران موافقش یکییکی از دست میرفتند؛ اما رفتن شریف یک حسرت جاودانه دیگر هم در پی دارد، او آخرین حلقه بزرگ تارنوازی گلهای ایران بود. پیش از او استادان لطفالله مجد، جلیل شهناز و فریدون حافظی، طلایهداران برنامههای گلها «زودترک مست» شده بودند و استاد غلامحسین بیکجهخانی هم گرچه در گلها نبود؛ اما گلی بود میان این گلهای معطر کوچیده و از دیگر سو استاد لطفی آخرین حلقه سلسلهبرنامههای گلها هم در میان بهت و ناباوری، اهل نغمه را پیش از شریف تنها گذاشته بود. فرهنگ شریف آخرین حلقه این سلسله جلیله تارنوازی شریف ایران بود که اینک با رفتنش انقطاعی در سلوک نوازندگی این ساز ایجاد شده است. فرهنگ شریف متعلق به نسلی است که برای نوازندهشدن دو اصل را به میزان زیاد در آنها میتوان یافت؛ نخست رنج و ممارست و آموزشهای بسیار دیدن تا خویش را بر آفتاب عیان اهلش علنیکردن و دوم «بنده طلعت آن نهانی» بودن تا روی تمام به آنها نماید؛ اما آنان صیادان و غواصان ماهر این هدیه نهانی و آنی بودند. ترکیب این دو باعث میشد در میان نسل آن دوره نوازندگان و خوانندگان، چهرههای هویتساز و جریانساز به تنوع دیده شود؛ هریک از رشتههای سازی و آوازی برای خود نمایندگانی داشت که هم به استکمال رسیده بودند و هم بهدلیل گستردگی و تنوع هنری خود میتوانستند به گسترش مکتب یا شیوهای در نظام موسیقی ایران منجر شوند؛ استاد فرهنگ شریف یکی از طلایهداران این دوره نوازندگی است، سونوریته ساز او با تمام زیباییاش منحصر به اوست، بهطوریکه با تکمضرابی از او مخاطب درمییابد که قرار است شنونده ساز چه کسی باشد. تونالیته صوتی صدای تار شریف یکی از زیباترین و نادرترین تارنوازیهای معاصر است که متأسفانه این صدا در روزگار اکنونی غایب بزرگ است. استاد فرهنگ شریف چه در تکنوازی و چه جواب آواز و نیز چندنوازیهایش میراثی غنی از خود به یادگار گذاشته است که به ناگزیر باید به این میراث غنی توجه عمیق كرد، زيرا اگر به سنت زیبایینوازیهای خلاقانهای که در سنت نوازندگی اوست، توجه نکنیم، نتیجهاش نوعی هویتهای مشوش در نوازندگی امروز ایران است که متأسفانه شیوع بیشازپیش آن بیش از همه به سلیقه شنیداری و نظام زیباییشناسانه هنری مخاطبان موسیقی ایرانی آسیب جدی وارد کرده است. از بوستان گلهای موسیقی ایران جز چند نام باقی نمانده است. براي فرهنگ شریف تارنوازی ایران که او طلایهدارش بود تا میتوانیم حرمت قائل شویم و نگذاریم میراث زیبای او خدشهای جدی ببیند و از دیگر سو باقیماندگان گلهای جاودان موسیقی ایران را قدر بدانیم و بر دیدگان خویش بنشانیم و خاکشان را توتیای چشم کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.