|

واكنش سازمان مديريت بحران به گزارش «شرق»

در پي انتشار گزارش شرق در مورد فروش و اجاره تعدادي از سوله‌هاي مديريت بحران شهر تهران، سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران توضيحاتي را ارائه كرد كه عينا در ادامه مي‌آيد. مدیرمسئول محترم روزنامه «شرق» با سلام و احترام با توجه به انتشار مطلبی با عنوان«فروش و اجاره سوله‌های چندمنظوره از سوی شهرداری- غیرمحرمانه در بحران» توضیحات به شرح ذیل جهت انتشار طبق قانون مطبوعات ارائه می‌گردد: 1- طرح ساخت پایگاه‌های پشتیبانی مدیریت بحران در تمامی نواحی تهران پس از زلزله بم در 15 دی‌ماه 1382 در نشست ستاد مدیریت بحران تهران مطرح و به تصویب رسید. مطابق آن مقرر شد شهرداری هر منطقه زمین مناسب را برای ساخت این پایگاه‌ها معرفی کند. به دنبال معرفی زمین مناسب کار احداث حدود صد پایگاه با هزینه شهرداری تهران طی سال‌های 83 و 84 آغاز و نخستین پایگاه روز دوم آذرماه 1385 افتتاح شد. از همان زمان تعدادی از پایگاه‌ها به صورت چندمنظوره به‌ویژه با کارکرد جانبی تأمین محل ورزش بانوان و موارد مشابه فعالیت‌های فرهنگی - اجتماعی مورد بهره‌برداری قرار گرفت تا از امکانات و فضای ایجاد‌شده حداکثر بهره‌برداری به عمل آید. به‌خصوص که شهر با کمبود سالن‌های سرپوشیده برای ورزش بانوان مواجه بود و درعین‌حال چند‌منظوره‌بودن امکانات و تجهیزات در مقوله مدیریت سوانح براساس تجربیات جهانی امری رایج و در جهت آمادگی همیشگی و پرهیز از اتلاف سرمایه به شمار می‌آید. چنانچه در اهداف اصلی ترسیم‌شده احداث این پایگاه‌ها بر کاربری آموزشی و ورزشی (به‌ویژه برای بانوان)، فرهنگ‌سازی و ترویج شادابی و نشاط در جامعه در کنار مهیاساختن بستر عملیاتی و تاکتیکی مدیریت بحران تأکید شده است. در مجموع این پایگاه‌ها تک‌کاربردی نبوده و ده‌ها کاربرد متنوع در شرایط عادی و نیز در شرایط بحرانی برای این پایگاه‌ها مشخص شده است. از جمله در شرایط عادی از فضای این پایگاه‌ها جهت اجرای برنامه‌های آموزشی و توانمند‌سازی مردم و استقرار گروه‌های امدادگر و اداری، سازمان‌های خدمات اضطراری (اورژانس و هلال احمر) پیش‌بینی شده است. همچنان که ذخیره و دپوی مقدار محدودی اقلام و تجهیزات امدادی، جست‌وجو، نجات و اسکان اضطراری در کارکرد این مجموعه‌ها پیش‌بینی شده است. بنابراین این پایگاه‌ها صرفا انبار اقلام امدادگران یا مکان اسکان اضطراری نیست. طبق قانون جمعیت هلال احمر مسئولیت امداد و نجات و اسکان اضطراری را بر عهده دارد و این جمعیت در سراسر کشور و ازجمله پایتخت مکان‌های دپوی تجهیزات امدادی و مواد غذایی را در شرایط مقابله با بحران پیش‌بینی کرده است گرچه به نظر می‌رسد در مورد پایتخت و کلان‌شهرها باید تعدادی از انبارهای این جمعیت در داخل بافت شهری تأمین شود و در همین خصوص این سازمان از گذشته اعلام آمادگی کرده بخشی از فضای این پایگاه‌ها را به ذخیره‌سازی اقلام امداد و نجات جمعیت هلال احمر با هدف ارتقای تعامل و همکاری دو نهاد اختصاص دهد. متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود که برخی به تنوع کارکردهای این پایگاه‌ها و هدف اصلی آن که پشتیبانی از مأموریت بحران یعنی همکاری و هماهنگی سازمان‌ها و نهادهای مدیریت شهری و خدمات اضطراری در قالب مدیریتی واحد است توجه ندارند و به اشتباه این مجموعه‌ها را صرفا انبار دپوی اقلام امدادی یا محل اسکان اضطراری می‌خوانند. 2- براساس اهداف تعیین‌شده این پایگاه‌ها از ابتدای بهره‌برداری به سه دسته تقسیم شده‌اند. تعدادی از پایگاه‌ها (حدود 60 پایگاه) به صورت چندمنظوره در اختیار سازمان ورزش شهرداری تهران قرار گرفت که بخش وسیعی از فضاهای داخلی آن به رشته‌های مختلف ورزشی بانوان اختصاص یافت. در تعدادی از این پایگاه‌ها نیز واحدهای اورژانس با توجه به کمبود مکان‌های ثابت اورژانس در سطح شهر و با هدف تعامل میان شهرداری تهران و مرکز فوریت‌های پزشکی وزارت بهداشت (اورژانس) مستقر شده است که همین امر نقش مهمی در کاهش زمان حضور عوامل اورژانس در صحنه حادثه داشته است. با توجه به آنکه شهردار هر منطقه رئیس ستاد مدیریت بحران‌ همان منطقه محسوب می‌شود، 22 پایگاه نیز به طور اختصاصی تحت عنوان پایگاه ویژه مدیریت بحران در اختیار شهرداری‌های مناطق قرار گرفت که این 22 پایگاه کارکرد انحصاری مدیریت بحران دارد. تعدادی دیگر از این پایگاه‌ها در مبادی ورودی شهر تحت عنوان پایگاه‌های استان معین احداث شده که محلی برای استقرار نمایندگان اعزامی ستادهای مدیریت بحران استان‌های معین شهر تهران (استان‌های همجوار تهران) در زمان وقوع سوانح بزرگ و ضرورت نیاز دریافت کمک از استان‌های همجوار است. 3- درعین‌حال در سال‌های اخیر همواره این موضوع از سوی کارشناسان و دست‌اندرکاران مدیریت حوادث و سوانح مطرح و تأکید شده است که از ظرفیت پایگاه‌های چندمنظوره مدیریت بحران که در نوع خود بی‌بدیل است و طرحی پیشرو با قابلیت‌های ظرفیت‌سازی بالا محسوب می‌شود باید بیشتر بهره گرفت؛ چراکه این پایگاه‌ها به ‌عنوان سرمایه‌های مدیریت بحران شهر تهران محسوب می‌شوند. بر‌همین‌اساس اعضای محترم شورای اسلامی شهر تهران نیز در جهت تقویت ساختار مدیریت بحران طی مصوبه‌ای با عنوان «اصلاحیه مصوبه الزام شهرداری تهران به در اختیار قراردادن همه پایگاه‌های پشتیبانی مدیریت بحران مناطق 22گانه شهر تهران به سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران» که به‌تازگی ابلاغ شده است مقرر نمودند ظرف یک دوره دو‌ساله تمامی بخش‌های پایگاه‌های چندمنظوره مدیریت بحران به‌تدریج از سازمان ورزش شهرداری منفک و در اختیار سازمان مدیریت بحران شهر تهران قرار گیرد و در این زمان حداکثر سالن توپی مجموعه‌های چندمنظوره می‌تواند در اختیار سازمان ورزش قرار گیرد همچنین در این مصوبه تصویب شده است که سازمان ورزش در این زمان نسبت به مکان‌یابی و احداث فضای ورزشی مورد نیاز بانوان اقدام کند. 4- در سایر موارد اشاره‌شده در گزارش مبنی بر واگذاری پایگاه‌ها موضوع «فروش و اجاره» پایگاه‌ها غیرواقع و کذب است و این سازمان هیچ پایگاهی را تابه‌حال نه اجاره داده و نه فروخته است. بلکه براساس تنوع و چندمنظوره‌بودن کارکرد این مجموعه‌ها و براساس تعاملات و توافقاتی قانونی به صورت موقت در اختیار فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی قرار گرفته است. 5- بدیهی است اقدامات انجام‌شده در پایتخت در حوزه مدیریت بحران به‌ویژه در یک دهه گذشته به نسبت مقایسه در سایر کلان‌شهرها و حتی شهرهای بزرگ منطقه از جمله احداث بیش از صد پایگاه مدیریت بحران، احداث مرکز فرماندهی مدیریت بحران، اجرای ده‌ها پروژه عمرانی، آموزشی، پشتیبانی و آمادگی، اجرای مانورهای بزرگ و کوچک آمادگی و ده‌ها طرح دیگر عمرانی، اجتماعی و آموزشی بی‌بدیل بوده و درحال‌حاضر به عنوان الگویی برای سایر شهرها مورد استفاده قرار می‌گیرد و مجموعه این اقدامات تاکنون با هزینه شهرداری و بدون برخورداری از بودجه ملی به اجرا درآمده است. درعین‌حال تشکیل 354 گروه داوطلب واکنش اضطراری محله «دوام»، ایجاد خانه‌های دوام و ایمنی در سراهای محلات شهر تهران، اجرای طرح مدرسه آماده در 986 مدرسه با هدف آموزش و آشنایی دانش‌آموزان، اولیا و مربیان مدارس و خانواده‌ها با مفاهیم آمادگی در برابر سوانح طبیعی و حوادث، ایجاد ساختار مدیریت بحران در تعدادی از مجتمع‌های تجاری، اداری و مسکونی، استقرار کانکس‌های مجهز به اقلام امداد و نجات در سطح محلات و در مجموع ارتقای شاخص‌های تاب‌آوری شهر تهران در برابر سوانح و حوادث از دیگر اقدامات این سازمان است. با وجود این، بدیهی است که تحقق چشم‌انداز و اهداف مدیریت بحران پایتخت با توجه به مخاطرات موجود، سطح آسیب‌پذیری و ظرفیت‌های محدود در این حوزه نیاز به اجرای طرح‌های بی‌شماری در حوزه‌های عمرانی، اجتماعی فرهنگی و آموزشی دارد و سازمان نوپای مدیریت بحران تهران، مدعی است که تنها بخشی از مسیر ترسیم‌شده جهت تحقق چشم‌انداز و اهداف مدیریت بحران پایتخت طی شده است و با توجه به نقش ملی پایتخت باید از سوی دولت بودجه و امکانات مناسب تأمین شود و سایر سازمان‌ها و نهادهای مدیریت شهری نیز به طور جدی، به مقوله تاب‌آوری در برابر سوانح توجه و سرمایه‌گذاری کنند. امید است که با هم‌افزایی و ظرفیت‌سازی مناسب مسیر آینده با گام‌های مؤثر و با اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی شهروندان از سوی رسانه‌های جمعی به‌سرعت طی شود.

توضیح «شرق» جوابیه‌ای که سازمان مدیریت بحران ارسال کرده، در بخش‌های زیادی از آن به معرفی سازمان پرداخته است. این سازمان تنها در یک بند یعنی بند 4 تأکید می‌کند که موضوع فروش و اجاره پایگاه‌ها غیرواقع و کذب است و این سازمان هیچ پایگاهی را تابه‌حال نفروخته و نه اجاره داده است. در واقع این پاسخ باید به رحمت‌الله حافظی، عضو شورای شهر تهران باشد، چراکه قبل از توضیحات بیشتر در روزنامه «شرق»، این عضو شورا به‌طور مفصل و مستند در نشستی خبری، موضوع اجاره و فروش سوله‌های مدیریت بحران را با ذکر نام و مشخصات مطرح کرده بود. به‌همین‌دلیل بهتر بود این مجموعه حیاتی برای شهر درباره سؤال اصلی گزارش یعنی صحت‌وسقم این اظهارات این عضو شورا توضیح بیشتر و شفاف‌تری ارائه می‌کرد؛ ضمن اینکه پیش‌تر در ماجرای تبدیل یکی از سوله‌های مدیریت بحران به یک شهربازی برای کودکان، معصومه ‌آباد، رئیس کمیته سلامت و ایمنی شورا ورود کرده و این اقدام را حتی اگر با سازه‌های سبک اجرا شده باشند، غیرقانونی خوانده بود. ازسوی‌دیگر در این جوابیه توضیحات مفصلی درباره تفاوت سوله‌های مدیرت بحران در اختیار سازمان مدیریت بحران و سازمان ورزش شهرداری ارائه شده که در مورد سوله‌های مدیریت بحران، قرار بر دو یا چند منظوره‌بودن این سوله‌ها بوده است اما در هیچ‌یک از قوانین و مقرارت شورا از ابتدا تاکنون هیچ صحبتی درباره اجاره یا فروش این مجموعه‌ها در این ابعاد که عضو شورا مطرح کرده، نشده است. نکته دیگر هم اینکه در این جوابیه عملکرد سازمان مدیریت بحران تهران با گذشته خود و کل کشور در یک دهه گذشته مقایسه و ارزیابی شده است، درحالی‌که باید پرسید آیا بیش از یک دهه از تشکیل سازمان مدیریت بحران در تهران می‌گذرد؟ پیش از آنها هم مجموعه‌ای با عنوان سازمان مدیریت بحران در کل کشور و استان‌های دیگر وجود نداشته که امکان مقایسه را باز بگذارد و مجموعه فعلی سازمان مدیریت بحران کشور در همین چند سال اخیر و البته پس از زلزله بم و نگرانی‌های پس از آن، با مصوبات دولت و مجلس جایگاه قانونی و اصلی خود را بازیافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.