|

آینه

اعتماد خوره ابهام و زخم بی‌اعتمادی! احمد پورنجاتی: به موضوعات مزمن و از گذشته‌های دور و نزدیک نمی‌پردازم. کافی است نگاهی گذرا و فهرست‌وار بیفکنیم به برخی موضوعات که در چند ماه گذشته پی‌در‌پی در عرصه عمومی مطرح و به‌گونه‌ای ابهام‌آمیز، سوژه پرورش ذهنیت اجتماعی در جامعه ما شده است. از ماجرای «حقوق‌های نامتعارف» تا «دلایل مرگ یک فیلم‌ساز مشهور»، از «محتوای آن فایل صوتی» تا «بهره‌گیری هواپیماهای روسی از یک پایگاه هوایی در همدان»، از «موج ناگهانی و کم‌سابقه مخالفت با اجرای کنسرت‌های قانونی در پاره‌ای از شهرها» تا «اعلام‌نشدن گزارش بانک مرکزی از روند نرخ تورم و رشد اقتصادی»، از «چرایی واقعی این‌همه مخالفت سازمان‌یافته با برنامه‌های وزارت نفت برای بهره‌گیری از منابع سرمایه‌گذاری خارجی در بخش توسعه میادین مشترک نفت و گاز» تا «برخی حرف‌و‌حدیث‌ها پیرامون برخی اعضای ستادی رئیس‌جمهوری»، از «چرایی مسکوت‌ماندن بازخواست قضائی درباره برخی تخلفات رئیس‌جمهور سابق» تا «پرسش‌های پیرامون برخی واگذاری‌ها در شهرداری تهران» و از‌این‌دست «ابهام»ها که چه‌بسا با پاسخ‌های مستدل و موجه، موجب اقناع افکار عمومی شود و البته اگر پاسخ موجهی ندارد موجب اصلاح و جبران اشتباه احتمالی شود. همه سخن این نوشته تأکید بر پیشگیری از «زخم» اعتماد عمومی است. متأسفانه گاهی نیز که پس از مدت‌ها تأخیر، از سوی یک مرجع رسمی، سخنی درباره یک پرسش یا ابهام گفته می‌شود، یا رنگ‌و‌بوی توجیه دارد یا بیش از متن به حاشیه می‌پردازد یا گاهی بی‌توجه به آنچه دیگر مسئولان گفته‌اند توضیحی به‌کلی متفاوت یا متناقض ارائه می‌شود. این شیوه پاسخ‌گویی، مصداق هم چوب و هم پیاز را خوردن است. گاهی پیامد تشدید‌کننده‌تری در روند زخم بی‌اعتمادی خواهد داشت.

جوان خونخواه‌ روشنفکر‌ قاتلان پدر! این اوج پز روشنفکری مطهری در روزهای پس از نشستن بر صندلی نایب‌رئیسی دوم مجلس است که روزهای زیادی با غیبت هم‌زمان و غیرمنتظره رئیس و نایب‌رئیس اول، فرصت ریاست مجلس را پیدا کرده است. روشنفکری مطهری با این تریبون خاص محدود به خونخواهی از قاتلان پدرش و حق‌طلبی از مینو خالقی شده است. جایگاه مطهری برای خون‌خواهی و حق‌طلبی جایگاه مناسبی است اما اینکه چرا او شش میلیون جوان بیکار و جیب خالی ‌میلیون‌ها ایرانی را یا اوضاع نابسامان ازدواج جوانان و فساد مدیران دولتی را بهانه خوبی برای خونخواهی نمی‌بیند و موضوعات تاریخی یا موضوعات شخصی را ترجیح می‌دهد، دلیل واضحی دارد: روشنفکری! در شاخص‌های روشنفکری بیمار ما کسی که مقابل فساد دولتی قد علم کند یا یقه استکبار را بگیرد و از بیکاری و رکود اقتصادی و محرومان و مستضعفان سخن بگوید، روشنفکر نیست. اصولا روشنفکر زمانه ما دهان خود را آلوده به حق مستضعفان نمی‌کند و پالوده‌خوری با اشراف و خواص را به دغدغه سفره عوام ‌داشتن نمی‌فروشد. روشنفکری مطهری به‌رغم تناقض‌آلودبودن، شاخص‌های لیبرالیستی دارد. او یک منتقد شناخته شده ساپورت‌پوشی زنان است اما از یک کاندیدای ردصلاحیت شده زن که گفته می‌شود به خاطر اسناد کشف حجاب در خارج از کشور وابراز دروغ «التزام عملی به اسلام» ردصلاحیت شده، حمایت می‌کند. این تناقض را او به جان می‌خرد تا به‌عنوان فردی با شاخص‌های روشنفکری لیبرالیسم شناخته شود. مطهری به پورمحمدی نامه می‌نویسد و اظهار می‌کند که شاید شما دستور امام برای رسیدگی به پرونده منافقین را درست اجرا نکرده باشید. این ابراز یک «شاید» در فایل صوتی 30 سال پیش و رسانه‌ای‌‌کردن این نامه آن هم در روزهایی که سعودی و آمریکا برای احیای منافقین نقشه تازه ریخته‌اند فقط در چارچوب یک پز روشنفکری می‌گنجد: «من حتی از قاتلان پدرم هم خونخواهی می‌کنم! ببینید من چقدر آزادیخواه و روشنفکرم». روشنفکری این روزها بلای جان تجدید‌نظر‌طلبان التقاطی شده است. کسانی که هر بخشی از اعتقادات خود را از گوشه‌ای ربوده‌اند و حالا مردمانی را که در صفحات عمر انقلاب، شاهد تغییرات افراطی و رنگ‌به‌رنگ آنان شده‌اند، انگشت به دهان به نظاره وا داشته‌اند.

جمهوری اسلامی دولت تراز انقلاب اسلامی منادی وحدت‌بودن، شاخص مهم دیگری است که ارزشی فکرکردن و ارزشی‌بودن دولتمردان را به نمایش می‌گذارد. برخلاف دولتی که شخص اول اجرائی آن تا توانست بر طبل تفرقه و اختلاف کوبید و بیشترین وقت و نیروی دولت خود را برای جداکردن نیروها از انقلاب و نظام گذاشت، شهیدان رجایی و باهنر همواره در گفتار و عمل برای جذب نیروها تلاش کردند و بر ضرورت وحدت نیروهای انقلاب در برابر دشمنان تأکید نمودند. این واقعیت شیرین را می‌توان در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های به جای مانده از این دو شهید والامقام ملاحظه کرد و البته به این نکته نیز باید توجه داشته باشیم که همین ویژگی منادی وحدت‌بودن یکی از عوامل اصلی کینه گروه تروریستی منافقین علیه رجائی و باهنر بود که سرانجام آنها در آتش همین کینه در هشتم شهریور 1360 به شهادت رسیدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.