کسبوکار در آسمان
در هفته گذشته خبرهای فضایی بسیاری منتشر شد. در ادامه، برخی از مهمترین این اخبار را مرور میکنیم. پایان مأموریت شبیهسازی مریخ دومین مأموریت طولانی شبیهسازی مریخ هفته آینده پس از یک سال به پایان میرسد. شش محقق این مأموریت در پناهگاهی گنبدیشکل در یکی از پنج آتشفشان موجود در هاوایی به نام «مونا لوا» اقامت دارند. این مأموریت بخشی از برنامه شبیهسازی اکتشاف فضایی هاوایی (Hi-Seas) است. هدف از فعالیتهای این گروه، بررسی سازگاری انسانها با شرایط مشابه مریخ است. بودجه این برنامه پژوهشی را ناسا و از طریق دانشگاه هاوایی تأمین کرده است. یکی از برنامههای فضایی درازمدت بشر، سفر به سیارات دیگر و بهویژه مریخ است، اما کارشناسان بر این باورند که برای آنکه این برنامه اکتشافی موفقیتآمیز باشد، باید برنامههای شبیهسازیشده این سفر را در زمین پیاده کرد تا از هماکنون با مشکلات و دشواریهای احتمالی این سفر آشنا شویم و برای حل آنها اقدام کنیم. گفتنی است پیش از این نیز برنامه شبیهسازی سفر به مریخ انجام شده است. آزمایشگران در این برنامهها باید همه موارد احتیاطی سفر به مریخ را انجام دهند؛ برای مثال آنها فقط با پوشیدن لباس فضایی میتوانند از محل اقامت خارج شوند. آنها در این مأموریت از منابع و امکانات بسیار کمی (همانند سفر واقعی به مریخ) برخوردارند و در همان حال باید به انجام تحقیقات پرداخته و راهحلی برای مشکلات شخصی پیدا کنند. علاوهبراین ارتباطات آنها با پایگاه کمنرل با 20 دقیقه تأخیر انجام میشود که مشابه فاصله زمانی میان پیامهای ارسالی از مریخ به زمین است. این پروژه به گفته کیم بینستد، محقق اصلی آن، دومین شبیهسازی طولانی پس از مأموریت 520 روزه محققان روس است. شبیهسازیهای پیشین در این آتشفشان بین چهار تا هشت ماه طول کشیده بود. شبیهسازی سفر به مریخ در محل این آتشفشان بسیار ایدهآل است زیرا خاک مونا لوا شبیه شرایط مریخ است. همچنین ارتفاع زیاد این منطقه باعث شده تا هیچ گیاهی در آن رشد نکند و بایر باقی بماند. قرار است این پروژه هفتم شهریور به پایان برسد و اعضای آن بالاخره میتوانند به غذا و مواد تازه دسترسی پیدا کنند. مأموریت شبیهسازی بعدی که در ژانویه 2017 آغاز میشود، حدود هشت ماه طول میکشد. گمشدهای که پس از 2 سال پیدا شد فضاپیمای STEREO-B ناسا که به مدت دو سال در فضا گم شده بود و هیچ تماسی با زمین نداشت، مجددا ارتباط خود را از سر گرفت. این پروژه 9 ساله ناسا که نام کامل آن «رصدخانههای روابط زمینی خورشیدی» است، اکتبر 2014 و هنگام چرخش در فضا، ارتباط خود را با زمین از دست داد. بااینحال ناسا 22 ماه بعد از این قطع ارتباط، همچنان به تلاشهای خود برای ازسرگیری و برقراری تماس با فضاپیمای گمشده ادامه میداد. این عملیات برقراری مجدد ارتباط، شبکه فضای عمیق نام داشت. این تلاشها بالاخره به ثمر نشست و اوایل هفته جاری، ناسا از بازیابی تماس با این رصدخانه خورشیدی خبر داد. فضاپیمای STEREO-B که جفت یک رصدخانه خورشیدی دیگر به نام STEREO-A است، در زمان برقراری تماس با ناسا در فاصله 304 میلیون کیلومتری از زمین قرار داشت. هر دو رصدخانه در سال 2006 پرتاب شدند و گردش خود را در مدارهای مختلف به دور خورشید آغاز کردند. دانشمندان از این فضاپیماها برای رصد خورشید در زوایای مختلف استفاده میکنند. پروژه 550 میلیون دلاری STEREO-B قرار بود در سال 2008 به پایان برسد، اما ناسا به دلیل موفقیت آن تصمیم گرفت آن را تمدید کند. متأسفانه این مأموریت در اکتبر 2014 با مشکل روبهرو شد و پس از تنظیم مجدد هارد، ارتباط خود را با زمین از دست داد، اما در نهایت ناسا با اجرای عملیات شبکه فضای عمیق که مأموریتهای فضایی را ردیابی کرده و با آنها ارتباط برقرار میکند، توانست فضاپیمای گمشده را پیدا کند. در این مدت فضاپیمای STEREO-A همچنان به عملکرد عادی خود ادامه میداد. دفتر تجاری در فضا ناسا پس از 15 سال که از آغاز به کار ایستگاه فضایی بینالمللی میگذرد، آن را برای کسبوکار آماده میکند. هماکنون ناسا در حال جمعآوری ایدههای مختلف از شرکتهای خصوصی برای استفاده تجاری از این آزمایشگاه مستقر در مدار زمین است. ناسا قصد دارد در آینده از این ایستگاه برای اهداف تجاری و ایجاد یک بازار در فضا استفاده کند. شرکتهای تجاری نیز اکنون در حال مذاکره و همکاری با ناسا برای استفاده از ایستگاه فضایی بینالمللی در جهت اهداف تجاری خود هستند. ناسا میخواهد ایدههای مختلف در زمینه مدلهای اجرائی، ساختارهای مختلف و دیگر برنامههای کسبوکار پایدار را برای فعالیتهای تجاری آینده در فاصله 400 کیلومتری سطح زمین گردآوری کند. این یک فرصت برای جمعآوری ایدههای جدید از مردم و ایجاد فرصتهای مختلف تجاری در ایستگاه فضایی بینالمللی است. ناسا در بیانیهای اعلام کرد که هدف فعلی این سازمان فقط شنیدن ایدههای مختلف است و برای اجرائیکردن این پیشنهادها و پروژهها بودجهای اختصاص نداده است. ناسا تا اکنون پیشنهادهای بسیاری را از شرکتهای بزرگ و کوچک دریافت کرده و در حال بررسی هرکدام از آنها است. آغاز فعالیت تاکسیهای فضایی دو فضانورد آمریکایی روز جمعه در ایستگاه فضایی بینالمللی، با انجام راهپیمایی ویژهای، سکوی مخصوص را به ایستگاه فضایی بینالمللی افزودند تا برای پارک تاکسیهای فضایی تجاری که در آینده به ایستگاه سفر میکنند، آماده شود. بهاینترتیب آمریکا برای رساندن تجهیزات و نفرات به ایستگاه فضایی، دیگر به روسیه نیاز نخواهد داشت. «جف ويليامز»، فرمانده ايستگاه فضايي و «كيت رابينز»، مهندس ايستگاه، فضانوردانی بودند که اين راهپيمايي فضايي را انجام دادند. آمريكا از زمان بازنشستگي شاتلها در سال 2011 تا به امروز براي ارسال فضانوردان و محمولههاي باري خود به ايستگاه فضايي به روسيه متكي بوده است و در ازاي هر مسافر 70 ميليون دلار به روسیه پرداخت میکند. ویليامز و رابينز در راهپيمايي خود به درگاه اتصال ايستگاه فضايي يك آداپتور افزودند تا تاكسيهاي فضايي را كه شركت فناوريهاي اكتشافات فضايي و بویينگ میسازند، بتوانند در كنار ايستگاه فضايي پارك كنند. يكي از اولين شركتهايي كه قصد دارد اين پاركينگ جديد فضايي را آزمايش کند، شركت اسپيس ايكس ايلان ماسك است. این شرکت در تلاش است تا سال 2017 اولين كپسول مسافربري خود را راهي ايستگاه فضایی بینالمللی كند. بویينگ نیز كپسول CST-100 مسافربري خود را در سال 2018 راهي ايستگاه خواهدكرد. ناسا اميدوار بود اولين درگاه از دو درگاه اتصال خود را در سال 2015 به ايستگاه فضايي وصل كند، اما با انهدام كپسول باري اسپيسايكس در ژوئن 2015، این تجهيزات هم نابود شدند. دومين درگاه اتصال براي ارسال به ايستگاه در سال 2018 در دست ساخت قرار دارد. فضانوردان حين راهپيمايي بايد چند عمليات تعمير ديگر را نيز انجام ميدادند، اما پس از بروز اختلال ارتباطاتي در لباس ويليامز، ناسا دستور پايان راهپيمايي را صادر كرد. راهپيمايي بعدي اين دو فضانورد در ماه جاری انجام میشود و در آن صفحه خورشيدي بياستفاده ايستگاه از بدنه جدا شده و دوربين تلويزيوني با كيفيت بالا روي بدنه ايستگاه نصب میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.