|

ناامیدی؛ شاه‌بیت علل مرتبط با خودکشی

در اردیبهشت‌ماه امسال، نشست «پیشگیری از رفتارهای پرخطر با محوریت خودکشی» با حضور انجمن‌های روان‌پزشکی و پیشگیری از خودکشی برگزار شد و در آن بر لزوم همکاری‌های بین‌بخشی، اقدام برای کاهش اختلالات روان‌پزشکی از جمله افسردگی و... تأکید شد. به گزارش ایسنا، دکتر علی‌اکبر سیاری، معاون بهداشت وزیر بهداشت، در این نشست با بیان اینکه در سلامت مردم باید به سه مبحث بیماری‌های واگیر، غیرواگیر و آسیب‌های اجتماعی توجه کرد، گفت: مسائلی مانند فقر، طلاق، خشونت، کودکان خیابانی و... از موضوعاتی است که در جامعه ما وجود دارد و آثار آن به وزارت بهداشت نیز بازمی‌گردد. وی با تأکید بر لزوم هم‌اندیشی میان مسئولان و مدیران و اصحاب رسانه در زمینه خودکشی، افزود: البته خودکشی تنها مشکل ایران نیست، بلکه معضلی جهانی است و در عین حال برای آن راهکار وجود داشته و قابل پیشگیری است. درعین‌حال باید فکر کنیم که برای کاهش این آسیب‌ها چه کنیم و درباره سیستم ارائه خدمات و چگونگی امدادرسانی هم بحث کنیم. در ادامه این نشست دکتر احمد جلیلی، رئیس انجمن روان‌پزشکی ایران، با بیان اینکه ابتدا باید نگرشی ایجاد شود که همه بدانند خودکشی ناشی از بیماری است، ادامه داد: افرادی که مبتلا به بیماری‌هایی مانند افسردگی هستند، ممکن است به این کار اقدام کنند. بنابراین باید به فکر پیشگیری و درمان باشیم و کاری کنیم که بیمار به جامعه بازگردد. وی با تأکید بر لزوم انجام اقداماتی برای کاهش اختلالاتی چون افسردگی، گفت: این کار مختص یک وزارتخانه نیست، بلکه به گردش کار کلی کشور وابسته است. در عین حال رسانه‌ها نیز باید در انتشار اخبار خودکشی به صورت حساب‌شده عمل کنند، چراکه در غیر این ‌صورت ممکن است این اخبار منجر به خودکشی تقلیدی شود. در ادامه دکتر میرطاهر موسوی، جامعه‌شناس دراین‌باره گفت: وزارت بهداشت یکی از متولیان امر سلامت اجتماعی و آسیب‌های اجتماعی است. پتانسیل و ظرفیت وزارت بهداشت در دانشگاه‌ها و مراکزش، حاکی از این است که این وزارتخانه مسئولیت‌هایی در زمینه سلامت اجتماعی دارد. وی برخی شرایط موجود در جامعه از جمله دشواری ایجاد امکانات زندگی، تشدید پدیده فقر و وارونگی فقر، کاهش پایبندی به ارزش‌های اجتماعی و... را از دلایل افزایش آسیب‌هایی مانند خودکشی عنوان و اظهار کرد: از طرفی سیستمی‌شدن رانت در کشور و دوقطبی‌شدن جامعه نیز در این زمینه مؤثر است. بنابراین خودکشی را باید در دل حاشیه‌نشینی، روند اسکان غیررسمی و... جست‌وجو کرد. مگر می‌شود که کشور 15‌ میلیون حاشیه‌نشین داشته باشد و ما انتظار بروز خودکشی در آن را نداشته باشیم. موسوی با بیان اینکه اکنون قشربندی دیرینه جامعه ایران به چالش کشیده شده و گروهی محروم در برابر گروه نوکیسه، غیرمولد و نمایش‌محور قرار گرفته‌اند، ادامه داد: این موضوع دو پیامد تشدید نیازها در جامعه به‌ویژه جامعه شهری و پیدایش پدیده حسادت و محرومیت را به دنبال دارد. همچنین دکتر احمدعلی نوربالا، مشاور وزیر بهداشت در امور سلامت روان، در ادامه این جلسه 90 تا 95 درصد علل خودکشی را ناشی از اختلالات روان‌پزشکی دانست و گفت: بیشترین علت خودکشی به افسردگی اختصاص دارد و بعد از آن اعتیاد، سوءمصرف مواد، اختلال شخصیت و... از دیگر علل روان‌پزشکی خودکشی است. وی افزود: البته شاه‌بیت علل مرتبط با خودکشی، درماندگی و ناامیدی است. درحال‌حاضر 23.44 جامعه ما دارای نشانگاه روان‌شناختی بوده‌اند، البته این میزان به معنای وجود اختلالات روان‌پزشکی شدید در این افراد نیست بلکه اختلالات شدید روانی در کمتر از یک درصد این افراد دیده می‌شود. نوربالا با بیان اینکه در جامعه ما اگر کسی به اختلالات روان‌پزشکی مبتلا شود، مراجعه او به روان‌شناس، مشاور و روان‌پزشک در فضایی توأم با انگ همراه است، افزود: بنابراین هم در بعد مذهبی و هم در بعد فرهنگی باید از این افراد پشتیبانی و حمایت کنیم. همچنین باید فضای جامعه را تنوع‌پذیر کنیم. باید توجه کرد که اگر آسیب‌پذیران خودکشی در سنین بین 15 تا 24 هستند، از طرفی طیف 65 سال به بالا هم به‌ویژه در مردان بی‌کار و مجرد در معرض خطر اقدام به خودکشی قرار دارند و باید این گروه را مدنظر داشت. در ادامه این نشست دکتر ملکوتی، نماینده انجمن پیشگیری از خودکشی، گفت: طبق مطالعات کشوری، افسردگی به میزان شش برابر، مصرف الکل و اعتیاد به میزان سه برابر و در دو ساعت اول مصرف به میزان شش برابر و سیگار، بی‌کاری و فقر هم به میزان دو برابر احتمال اقدام به خودکشی را افزایش می‌دهد. وی با بیان اینکه اکنون میزان خودکشی از پنج درصد به 11 درصد رسیده است، افزود: بر این اساس احتمال افزایش خودکشی نیز وجود دارد. ما در انجمن پیشگیری از خودکشی اقداماتی انجام دادیم و با درمان افسردگی از سوی پزشک عمومی توانستیم میزان خودکشی را کاهش دهیم. همچنین با استفاده از مشاوره تلفنی 50 درصد خودکشی‌ها در یک‌ سال در بررسی‌های ما کاهش یافت. حال اگر در مراکزی چون بهارلو، لقمان و... مراکز مشاوره فالوآپ را راه‌اندازی کنیم، علاوه بر پیشگیری می‌توانیم طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، میزان خودکشی را تا 10 درصد کاهش دهیم. انجمن ما آماده است که کمک‌های تکنیکی را برای ارتقای این خدمات ارائه دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.