گفتمان درخور یک تشکل آموزگاری
مهدی بهلولی . آموزگار و کنشگر صنفی
در بهسازی آموزشوپرورش، افزون بر دولت که نقش بسیار مهمی دارد، فرهنگیان هم به نوبه خود اثرگذارند، یعنی وضعیت آموزشوپرورش بهبود نمییابد مگر با همکاری فرهنگیان. این همکاری، خود را هم در کلاس درس و هنگام آموزش و هم به شکل انجام کار صنفی نشان میدهد. هماکنون یکی از پارههای بنیادین در آموزشوپرورش بسیاری از کشورهای پیشرو جهان، نهادهای صنفی آموزگاران است. البته در ایران هم از سالهای پایانی دهه 70و در سراسر کشور، برخی تشکلهای آموزگاران، راهاندازی شدند و با فرازونشیب بسیار، هنوز هم به کار خود ادامه میدهند. در همین پیوند، بحث آسیبشناسی این تشکلها، یکی از موضوعهای مهمی است که باید همواره به آن پرداخت. دراینباره یک نکته این است که یک تشکل آموزگاری نباید از یاد ببرد تشکلی با هویت آموزگاری است. در ادبیات برخی از اندیشهوران آموزشی جهانی، آموزگار، کارگری فرهنگی یا آموزشی بهشمار میآید و گهگاه با همین عنوان هم از آن یاد میشود. اما این سخن به معنای این نیست که فضای اندیشگی یک آموزگار، فضای کارگری است. آموزگار، دستکم در ایران کنونی، به طبقه متوسط جامعه تعلق دارد. به هر حال گفتمان درخور یک نهاد مدنی و صنفی آموزگاران، گفتمان طبقه متوسط است. شوربختانه هماکنون در میان برخی کنشگران صنفی آموزگاران، گفتمان تندي دیده میشود. اگر این گفتمان، در یک تشکل آموزگاری، دست بالا بگیرد، نخستین پیامد آن این است که آن تشکل صنفی را از جامعه و بدنه خود دور میکند و از اثرگذاری راستین میاندازد. پیامد دیگر این است نهاد صنفی که عمدتا باید با پیشرفتهای گامبهگام پیش رود، را به فضای دگرگونیهای کلی سوق میدهد. در کوتاهمدت و در این زمان که نارضایتیهای معیشتی و مادی آموزگاران بالاست، چهبسا این گفتمان، گیرایی داشته باشد، اما با نگاهی بلندمدت، میتوان گفت به نوعی «تغییر هویت» نهاد آموزگاری خواهد انجامید. بایسته یادآوری اینکه این سخنان به معنای نفی پیوند میان نهادهای مدنی آموزگاران، کارگران، پرستاران، خبرنگاران و... نیست. یک جامعه مدنی نیرومند، جامعه مدنی همبسته است. اما این همبستگی به معنای تکهویتیبودن نیست. کار صنفی فرهنگیان، متعلق به خود آنان و از ویژگیهای خاص خود برخوردار است. برای کمی روشنترشدن سخن، بگذارید بهطور مختصر به نمونهای بپردازم. خصوصیسازی آموزشوپرورش، از آندست موضوعهای مهمی است که طیف گستردهای از منتقدان چپ و راست را متوجه خود کرده است. اما برخی از گرایشهای تند متمایل به برخی فضاهای ایدئولوژیک کارگری جهاني انتقاد از خصوصیسازی آموزشوپرورش را ابزاری برای پیشبرد پروژه «همه یا هیچ» خود کردهاند. این نگاه و نگرش، گویا بیش از بهسازی آموزشوپرورش، به دنبال نفی کلی هر کار ریزودرشتی است که در آموزشوپرورش دارد انجام میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.