يك اقدام، چند پيام
بعد از آن روزی که امامجمعه مشهد اعلام کرد «اگر کنسرت میخواهی، از مشهد برو»، خطیبان جمعه شش شهر ديگر از برگزارنشدن کنسرت حمایت کردند. اما پیام برگزارنشدن کنسرت در شهرها برای جامعه چه خواهد بود؟
محمدتقی فاضلمیبدی استاد دانشگاه مفيد جمهوری اسلامی ایران کشوری است دارای تفکیک قوا. در کشوری با تفکیک قوا، دولت مجری قانون است. اگر براساس قانون رسمی کشور یک خواننده از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز برگزاری کنسرت گرفته باشد اما نهاد دیگری با برگزاری آن مخالفت کند، این کار هم زیرسؤالبردن قانون و هم زیرسؤالبردن تفکیک قواست و پیامی جز بینظمی و بیقانونی برای جامعه ندارد. آنچه علت مخالفت با کنسرت و حرامدانستن آن عنوان میشود، این است که احتمال میرود برگزاری این کنسرتها مفسده همراه داشته باشد. از نظر فقهی و شرعی اثبات حرام کار هرکسی نیست و مرجع تقلید مردم باید تشخیص دهد چه چیزی حرام و چه چیزی حلال است. از سوی دیگر با این استدلال که احتمال مفسده میرود، نمیتوان چیزی را حرام اعلام کرد. مهمتر از اینها کنسرتی که از سوی دولت مجوز گرفته است، هم قانونی و هم حلال است و اتفاقا ایستادن جلوی اقدامی قانونی و حلال خود نهتنها غیرقانونی است بلکه باید درباره حكم آن تأمل کرد. بهعلاوه هرچه که قانونی و حلال بود اجرای آن دیگر مکانمند نیست و اینطور نیست که در یک استان حلال و در دیگری حرام باشد. سؤال من از کسانی که از احتمال مفسده در برگزاری کنسرت میترسند این است که آیا جلوگیری از هنر خود احتمال مفسده را افزایش نمیدهد؟ آیا جوانانی که در یک کنسرت قانونی که تحتنظارت نیروی انتظامی است جمع میشوند تا ساعاتی را به نشاط بگذرانند، بیشتر در معرض مفسده هستند یا آنهایی که به دلیل ممنوعیت و محرومیت زیر زمینها میروند؟ سؤال دیگر این است که آیا کنسرت مفسدهانگیزتر است یا بیکاری، فقر، اعتیاد، طلاق و دیگر آسیبهای اجتماعی؟ آیا بهتر نیست حریم حضرت رضا (ع) را از آسیبهایی مفسدهانگیزتر پاک کنیم؟ نهتنها بهعنوان یک شهروند بلکه بهعنوان یک آشنا با شریعت اسلام معتقدم جلوگیری از اجرای کنسرت مجوزدار مسئلهاي است که آفات آن را نباید از نظر دور داشت.
غلامعباس توسلی جامعهشناس مهمترین پیامی که ممنوعیت برگزاری کنسرت در یک استان یا چند استان دارد، این است که برخی از شهرها یا مراکز استانها به قانون کشور بیتوجهی میکنند. قانون برای آنکه ضمانت اجرا داشته باشد نیازمند آن است که برای همه مشمولان آن یکسان باشد. چنانچه فرد یا گروهی از افراد از شمول یک قانون بیرون بیایند یا قانون برای آن فرد یا گروه به شکل دیگری اجرا شود، دیگر هیچ ضمانتی برای اینکه دیگران نیز به آن قانون عمل کنند یا به آن احترام بگذارند، وجود نخواهد داشت. به همین دلیل برخورد دوگانه با قانون بیش از هر چیزی مروج بیقانونی و بینظمی است. علاوه بر این برخورد دوگانه نوعی تناقض در جامعه ایجاد میکند که آسیبهای دیگری نیز دارد که مهمترین آن ازبینرفتن اعتماد به مجریان قانون و برقرارکنندگان نظم در جامعه است. ازهمینروست که باید این مسئله در سطح کلان جامعه حلوفصل شود چراکه در غیر این صورت سطوح خرد جامعه با بیاعتمادی به نهاد قدرت مواجه خواهند شد. اگر قرار است چیزی غیرقانونی باشد، حتی اینکه در همه جا غیرقانونی شود، آسیب کمتری دارد تا اینکه در یک جا قانونی و در جای دیگر غیرقانونی شود. علاوه بر این باید توجه داشت که برگزاری کنسرت یکی از خواستهها و علايق جامعه و مردم است. موسیقی همیشه ازجمله هنرهای موردتوجه عموم مردم بوده است و من حتی معتقدم آوای نقارههای حرم امامرضا(ع) نیز خود مصداق هنر است. هنری که مردم با آن انس و الفت دارند. به همین دلیل ممنوعیت ایجادکردن برای کنسرت و اجرای موسیقی، نادیدهگرفتن خواست جامعه و باعث فاصلهافتادن بین مردم و مسئولان است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.