دست خالی ایران، دست پر مهماندوست
سقوط تکواندو در ریو
شرق: ورزش تکواندو در حالی از سال ٢٠٠٠ به جمع رشتههای بازیهای المپیک اضافه شد که به خودیخود تحول چشمگیری را در حضور کاروان ورزش ایران در بزرگترین رویداد ورزشی دنیا ایجاد کرد؛ تحولی که باعث شد ایران دیگر به دو رشته کشتی و وزنهبرداری که داروندارش در ادوار گذشته المپیکها بود، متکی نباشد و به مدالآوری تکواندوکاران هم امیدوار باشد؛ اما این امیدواری خیلی زود در همان المپیک 2000 سیدنی رنگ واقعیت به خود گرفت؛ وقتی که هادی ساعی صاحب مدال برنز این بازیها شد. المپیک 2004 آتن جایی بود که تکواندو ایران خودش را به دنیا شناساند. ساعی این بار مدال برنزش را به طلا تبدیل کرد و یوسف کرمی، پدیده جوان آن روزها هم نفر سوم شد. در المپیک ٢٠٠٨ پکن که ایران یکی از بدترین نتایج خود را در این بازیها به دست آورد، این تیم ملی تکواندو بود که با مدال طلاییای که بار دیگر به وسیله هادی ساعی، مرد تاریخساز این رشته به دست آورد، از کاروان آبروداری کرد! اما در المپیک ٢٠١٢ لندن تیم ازهمپاشیدهای از تکواندو کشورمان راهی این بازیها شد. در شرایطی که انتظار میرفت رضا مهماندوست که بیشترین افتخارات را در چند سال حضورش در رأس این تیم به دست آورده بود، بتواند نتیجهای تاریخی در لندن ثبت کند؛ اما در بدترین زمان ممکن رئیس فدراسیون با او دچار چالش شد تا دودش به چشم المپینها برود. مهماندوست رفت تا روزهای تلخ تکواندو شروع شود. او جایش را به فریبرز عسگری از همدورههای قدیمیاش داد. عسگری تیم ازهمپاشیدهای را تحویل گرفت که جمعکردنش برای هر مربی دیگری آن هم در فاصله 10 ماه مانده به رویداد بزرگی مانند المپیک دشوار بود. تلاشهای او در نهایت به مدال محمد باقریمعتمد در لندن منجر شد؛ تکواندوکاری كه شانس مدال طلا بود. یوسف کرمی هم ناباورانه از دور مسابقات حذف شد تا حالا بگوید تصمیمات غلط مدیریتی مدال المپیک لندن را از من گرفت. نتیجه نهچندان رضایتبخش این تیم در المپیک لندن بهترین بهانه بود تا پولادگر عذر عسگری را بخواهد. او که در شرایطی حساس قبول مسئولیت کرده بود تا این تیم را به المپیک برساند، در بدترین شکل ممکن از طریق رسانه مطلع شد که از سمتش برکنار شده است. این بار مرتضی کریمی گزینه معتمد پولادگر برای سرمربیگری شد؛ کسی که حضور او نیز در این تیم دوام زیادی نیاورد و او هم خیلی زود به خاطر انتقادهایی که از فدراسیون داشت، مهره سوخته رئیس فدراسیون شد. از فدراسیون در شرایطی بعد از برکناری کریمی انتقادهای بسیاری شد که پولادگر چارهای نداشت جز اینکه با سرمربی جدید کنار بیاید. بیژن مقانلو، پیشکسوت تکواندو کشور آمد تا آبی بر روی آتش اختلافات گذشته ریخته شود. او خیلی خوب به حواشی پایان داد و کارش را در تیم شروع کرد. مقانلو نسل جدیدی از تکواندو ایران را تربیت کرد که در دو سال اخیر در هر میدانی که پا گذاشتند، دست پر برگشتند. او تیم تکواندو ایران را بعد از مهماندوست قهرمان جهان و آسیا کرد، در بازیهای آسیایی 2014 چهار مدال طلا گرفت، در جام جهانی سوم شد، شاگردانش مدالهای مسابقات گرندپری و تورنمنتهای مختلف را درو کردند و به عنوان برترینهای دنیا جواز حضور در المپیک ٢٠١٦ ریو را گرفتند. فرزان عاشورزاده و مهدی خدابخشی به عنوان نفرات اول وزن خود و سجاد مردانی به عنوان نفر سوم. اما مقانلو باید کار خود را در المپیک ریو تمام میکرد که نکرد. او باید محصول اصلی تیمش را بعد از دو سال و نیم اینجا برداشت میکرد که حتی یک مدال هم نصیبش نشد. نمایش ضعیف شانسهای اول طلا تیم پر ستاره ایران که شانس دو مدال طلا را برایش متصور بودند، در این بازیها آنچنان نقش بر زمین شد که حالا با آن همه افتخار و بزرگی عنوان ضعیفترین تیم تاریخ ایران در بازیهای المپیک را گرفته. شوک اول به این تیم وقتی وارد شد که فرزان عاشورزاده، سونامی تکواندو جهان در اولین دیدار خود مقابل تکواندوکاری که نفر هشتادم دنیا بود، باخت و از دور رقابتها حذف شد. اتفاق بدتر شکست مهدی خدابخشی در دومین مبارزهاش برابر میلاد بیگی، نماینده جمهوری آذربایجان بود؛ تکواندوکاری که تا یکی، دو سال پیش حریف تمرینی خدابخشی بود؛ اما رفت و تبعه جمهوری آذربایجان شد. بیگی چنان شکست سنگینی را (17 بر 5) به همتیمی سابقش تحمیل کرد که واکنش تند و توهینآمیز محمدرضا پولادگر را به همراه داشت. او از شدت عصبانیت باخت خدابخشی، بیگی را شخصی مزدور خطاب کرد: «او به خاطر پول در میدانی که باعث شادی هموطنانش میشود، زیر پرچم کشور دیگر مبارزه کرد. آیا او میتواند خودش را ببخشد؟ متأسفم برای کسانی که با پول مردم رشد کرده و مثل مزدور به کشورهای دیگر میروند و در رویداد بزرگ جلوی چشم مردمان ایران روبهروی یک هموطن میایستند. پول چقدر ارزش دارد؟». رئیس فدراسیون تکواندو در شرایطی به خاطر این ادبیاتش و قضاوت ناعادلانهاش درباره میلاد بیگی با انتقادهای زیادی در رسانهها روبهرو شد که باز هم از موضعش کوتاه نیامد و گفت: «من در شرایط روحی بدی بودم که یک خبرنگار با من صحبت کرد و من هم از این واژه استفاده کردم؛ اما درهرصورت درباره فردی که کشور و پرچم کشورش را زیر پا میگذارد، میتوان از هر واژهای استفاده کرد». شکست خدابخشی برابر بیگی وقتی برای پولادگر تلختر شد که او با هدایت رضا مهماندوست به المپیک رسید. سرمربی اسبق و پرافتخار تکواندو ایران که تجربه مربیگری تیمهای خارجی را دارد، مدتهاست که مسئولیت تیم تکواندو جمهوری آذربایجان را به عهده دارد. مهماندوست که در دوران غیبتش در ایران از طعنه و کنایههای پولادگر بینصیب نبوده، در المپیک ریو با کسب یک مدال برنز به وسیله بیگی و یک مدال طلای دیگر نتیجهای فوقالعاده برای تیم جمهوری آذربایجان گرفت. حضور مربیان یک کشور در تیمهای ورزشی کشورهای دیگری امری رایج است؛ اما تغییر تابعیت ورزشکاران موضوعی است که خیلیها از آن ایراد میگیرند. اما به صراحت باید گفت میلاد بیگی یکی از تکواندوکاران خوبی بود که در ایران پشت سد مهدی خدابخشی قرار داشت و با وجود او هیچ وقت نمیتوانست حضور را در المپیک تجربه کند. موضوعی که خود مقانلو هم آن را تأیید میکند. مهاجرت ورزشکاران ایرانی به جمهوری آذربایجان در رشتههای کشتی فرنگی و تکواندو در حالی چند سالی است رواج پیدا کرده که اکثر قریببهاتفاق این ورزشکاران، دلیل اصلی مهاجرتشان را مشکلات مالی موجود در ایران عنوان کردهاند. مهماندوست زمانی که از ایران رفت، دلیل این تصمیم را پرداختنشدن حقوقش و مشکلات مالی به دلیل داشتن فرزند معلولش عنوان کرد. نکته درخورتوجه اینجاست که در فدراسیون کشتی ایران، کسی اعضای ایرانی حاضر در جمهوری آذربایجان را مزدور نمیداند و با پذیرفتن این که شرایط مالی حاکم بر ورزش ایران واقعا دردناک است، مانع از مهاجرت آنها به جمهوری آذربایجان نمیشوند. مهماندوست اعلام کرده بهزودی بیانیهای را در پاسخ به اظهارات محمدرضا پولادگر در رسانهها منتشر خواهد کرد. انتقاد از ادبیات پولادگر بیژن مقانلو بعد از شکست تیمش در المپیک ریو تمام تقصیرها را به گردن گرفت و مدعی شد او مسئول این ناکامی است: «ما با سه تکواندوکار به المپیک آمده بودیم تا بتوانیم مدال بگیریم اما نشد. امیدوارم من را به خاطر افتخارات دو سال گذشته ببخشند. فقط از مردم عذرخواهی میکنم. من مقصرم نه فرد دیگری. دوران قهرمانی همینطور است؛ یک بار قهرمان میشوی و یک بار نتیجه نمیگیری». پولادگر نیز افزود: «پیشبینی ما این نتایج نبود. واقعا بچههای ما کمتر از حد انتظار خودشان ظاهر شدند. ما شرمنده مردم شدیم. بچههای ما از لحاظ جسمی آماده بودند و تمرینات سختی داشتند، شرایط روحی آنها هم خوب بود؛ اما باید دلیل این شکستها بررسی شود». نصرالله سجادی، معاون قهرمانی وزارت ورزش و جوانان، نیز به نتایج ضعیف تکواندوکاران واکنش نشان داد و گفت: انتظار ما از این رشته بیشتر از اینها بود. مرتضی کریمی، سرمربی پیشین تیم ملی تکواندو، نیز دراینباره به مهر گفت: «انتظار داشتیم سه تکواندوکار کشورمان با عناوین متعدد جهانی و آسیایی، مدالهای خوبی کسب کنند. شاهد مبارزات سطح پایین و بیکیفیتی از آنها بودیم. این سه نفر در مجموع پنج مبارزه انجام دادند که کمترین نشانی از یک قهرمان جهان را در این مبارزات دیدیم. مبارزه با پای راست و بالا آوردن همان پا برای دفاع تنها تاکتیک و تکنیک تکواندوکاران ما بود. تعجب میکنم چرا نفرات ما برای چنین مسابقات مهمی اصلا آماده نبودند. باید به نوع تمرینات و برنامههای کادر فنی در چند ماه اخیر توجه ویژه شود. چرا هشت ماه تکواندوکاران از میدان مسابقه دور بودند؟ اجازه ندادند تکواندوکاران در لیگ با سطح فنی مناسب حضور داشته باشند. آنها به سه تورنمنت سطح پایین اعزام شدند. باختها در همین تورنمنتها نادیده گرفته شد و خیلی مسائل دیگر که باعث شد شاهد چنین مشکلات فنی در بین نفرات تیم باشیم». او در واکنش به لفظ مزدوری که پولادگر به بیگی و مهماندوست نسبت داده است، میگوید: «بدون شک مدیریت فدراسیون مشکل داشته که شاهد چنین نتایجی بودیم. اگر فضای باز در تکواندو وجود داشت و منتقدان میتوانستند بهراحتی مشکلات را بیان کنند، الان شاهد موفقیت تیم ملی بودیم. آقای پولادگر انتقادپذیر نیست و هرکس با وی مخالف باشد، باید از تکواندو بیرون برود. ما مزدور نبودیم و خواستیم برای کشورمان کار کنیم؛ پس چرا جلوی فعالیت ما گرفته شد؟ چرا به عنوان بزرگتر این ورزش، مربیان باتجربه را دعوت نکردید تا نقطهنظرات آنها را درباره تیم ملی و المپیک شنیده و از آن برای موفقیت در المپیک استفاده شود؟» محمدرضا پولادگر اگرچه جزء معدود رئیس فدراسیونهایی بوده که به واسطه حضور طولانیمدتش در رأس فدراسیون تکواندو (از سال 79 تاکنون)، موفقیتهای چشمگیری در این رشته به دست آمده؛ اما باید گفت او در صورت ادامه حضورش در این فدراسیون، حتما باید شیوه مدیریتیاش را تغییر دهد. چراکه تحولات همین چند سال اخیر تیم ملی و انتقادهای مکرر منتقدان او ثابت کرده که یک جای کار آقای رئیس ایراد دارد. فدراسیون تکواندو اگرچه در این المپیک در تیم مردان ناکام واقعی بود؛ اما در بخش بانوان به موفقیتی بزرگ دست یافت که در تاریخ ورزش ایران ثبت شد. کیمیا علیزاده طلسم را شکست و اولین مدال بانوان ورزشکار ایرانی(برنز) را در این بازیها کسب کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.