دموکراتها در رؤیای تسخیر کامل قدرت
اردشیر زارعیقنواتی
برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در هشتم نوامبر 2016 در قالب رقابت بین «هیلاری کلینتون»، کاندیدای حزب دموکرات و «دونالد ترامپ» از حزب جمهوریخواه، همچنان در رأس خبرهای جهانی قرار دارد. در درون جامعه آمریکایی هم تقریبا همه نگاهها معطوف به رقابت بین این دو بوده و تا حدود زیادی انتخابات کنگره که همزمان با انتخابات ریاستجمهوری برگزار میشود، در حاشیه قرار گرفته است. از آنجا که اهمیت انتخابات کنگره در ساختار سیاسی آمریکا کمتر از انتخابات ریاستجمهوری نیست، به نظر میرسد بهتازگی گسست در جناح جمهوریخواهان و افول اعتبار ترامپ موجب نگرانی زیاد رهبران این حزب شده است. جمهوریخواهان که تا حدود زیادی به دلیل سیاستها و نوع برخوردهای ترامپ نسبت به پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری ناامید شدهاند، خطر ازدستدادن کنگره را هم در پشت گوش خود احساس میکنند. مخالفت روزافزون جمهوریخواهان ارشد از کمپین انتخاباتی ترامپ و توصیه آنان به کمیته رهبری حزب برای توقف کمکهای مالی به کمپین میلیادر نیویورکی و اختصاص منابع مالی به ستاد انتخاباتی کاندیدای جمهوریخواه کنگره، دقیقا از همینجا نشئت گرفته است. از آنجا که دیگر کاندیداتوری دونالد ترامپ در حزب جمهوریخواه تثبیت شده است و امکان جایگزین كردن یک کاندیدای حزبی برای رقابت در انتخابات ریاستجمهوری وجود ندارد، این رهبران حزبی نگران تأثیر منفی نقش آلترناتيوی ترامپ در مجموعه انتخاباتی ماه نوامبر شدهاند و این امکان را میدهند که سیاست ستیزهجویانه و تفرقهگرایانه او که به دودستگی در طیف رأیدهنده جمهوریخواه منجر شده است، وضعیت را برای نمایندگان آنان در کنگره نیز سخت کند. این در حالی است که در بین دموکراتها تا حدود زیادی بعد از پیوستن کمپین «برنی سندرز» به کمپین کلینتون، اجماع و وحدت حزبی حول هر دو انتخابات ریاستجمهوری و کنگره شکل گرفته است. در مقابل تفرقه و چنددستگی در اردوی جمهوریخواهان حول ترامپ در چنین وضعیتی دچار گسست و دوشقگی برای کسب رأی در هردو انتخابات شدهاند. از آنجا که منش شخصیتی ترامپ چندان محافظهکارانه و متعهد به پرنسیبهای حزبی نخواهد بود، با تشدید این اختلافات به طور حتم، حامیان صف مقدم ترامپ و ستاد او در صورت مرزبندی کاندیدای جمهوریخواه کنگره در مقابل او عکسالعمل متقابل نشان خواهند داد. در مقابل آندسته از کاندیدای جمهوریخواه کنگره که سعی کنند خود را به ترامپ نزدیک کنند، بالطبع بخشی از آرای سنتی حزب بهویژه در جناح نومحافظهکاران و رأیدهندگان مردد را از دست خواهند داد. بههمیندلیل هماکنون حزب جمهوریخواه در مخمصهای بزرگ گیر کرده است که تشدید دودستگی در هفتهها و ماههای آینده در میان آنان را اجتنابناپذیر میکند و بالطبع تأثیر این انشقاق و اختلاف روی رقابتهای کنگره بسیار تعیینکننده خواهد بود. اگر همین روند کنونی در بین جمهوریخواهان تا هشتم نوامبر ادامه داشته باشد، به احتمال بسیار بالا، آنان کنگره را هم از دست خواهند داد و بعد از سالها دموکراتها میتوانند این نهاد بسیار قدرتمند را به کنترل خود درآورند. نامه بیش از 150 نفر از رهبران و نمایندگان ارشد حزب جمهوریخواه خطاب به «رینس پریباس»، رئیس کمیته ملی حزب جمهوریخواه، مبنی بر قطع کمکهای مالی حزب به کمپین انتخاباتی ترامپ و اختصاص آن به ستادهای انتخاباتی کاندیدای کنگره که در روز 11 ماه آگوست در وبسایت «پولیتیکو» انتشار یافت، بهخوبی نشان میدهد اختلاف و انشقاق در بین جمهوریخواهان به مرحله ترمیمناپذیری رسیده است. اگر حزب جمهوریخواه طبق خواسته این رهبران حزبی عمل کند، بالطبع موجب برانگیختن خشم دونالد ترامپ میشوند و بدون تردید کمپین انتخاباتی او و رأیدهندگان پرشور حامی میلیاردر نیویورکی نیز با حمایتنکردن یا حداقل رأیندادن به نمایندگانی از کنگره که در مقابل آنان قرار گرفتهاند، واکنش سلبی نشان خواهند داد. اما چنانچه رهبری حزب به قواعد بازی درباره حمایت کامل از کاندیدای ریاستجمهوری حزب عمل کند، بنا بر گفته نویسندگان این نامه، با توجه به شکست قابل پیشبینی ترامپ با هدردادن منابع مالی حزب به دلیل دوگانگی در برنامههای ترامپ و این نمایندگان قادر به عرضهکردن مطلوب آنان به رأیدهندگان مستقل و بخشی از بدنه جمهوریخواهان نخواهد بود. شاید بزرگترین موفقیت دموکراتها در این دوره از انتخابات ریاستجمهوری و کنگره بیش از آنچه به دوگانه ترامپ - هیلاری مربوط باشد، به همین شکاف در بین جمهوریخواهان ارتباط دارد که تأثیر تعیینکننده آن در انتخابات کنگره میتواند پیروزی در این نهاد را برای آنان بیمه کند. هرچند ترامپ و کلینتون هر دو جزء شخصیتهایی هستند که به یک نسبت دشمنان قسمخورده و باثباتی را بر دوش خود حمل میکنند که برای موفقیت یا شکست هر کدام از آنان باید به انتظار میزان آرای عمومی و تمایل طبقات رأیدهنده خاکستری در سه ماه آینده نسبت به آنان نشست، ولی این موضوع درباره انتخابات کنگره روند پیچیدهتری را به دنبال خواهد داشت. همسویی و اتحاد دموکراتها بهویژه بعد از پیوستن سندرز به اردوی هیلاری و مدیریت موج حامیان رادیکال و مستقل او در چارچوب قواعد حزبی که بنا بر نظرسنجیها شامل حدود 80 درصد آنان میشود، بر عکس اردوی جمهوریخواهان تبدیل به نقطه قوت دموکراتها هم در انتخابات ریاستجمهوری و هم در انتخابات کنگره خواهد شد. بههمیندلیل چنانچه در سه ماه آینده در حزب جمهوریخواه تعامل مثبت و اجماع حزبی حول ترامپ شکل نگیرد، رخداد بزرگ و تعیینکننده که موجب رسوایی هیلاری شود، اتفاق نیفتد و درمجموع روند انتخاباتی و مناسبات حزبی بههمینترتیب کنونی دنبال شود، باید در انتظار شکست جمهوريخواهان در انتخابات ریاستجمهوری و کنگره بود. این معادله هماکنون برای جمهوریخواهان به یک کابوس تبدیل شده است، چراکه تبعات ازدستدادن کنگره حتی میتواند از نرسیدن به کاخ سفید هم برای آنان سنگینتر باشد. ورود پدیده ترامپ به کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان همه نقشههای آنان را نهفقط برای تسخیر کاخ سفید برهم زد که هماکنون پیشاپیش درد ازدستدادن کنگره را هم بر تن زخمی خود حس میکنند. با توجه به شرایط موجود و رصدکردن تحولات کنونی در جامعه آمریکا، به نظر میرسد بعد از چند دوره دوگانگی در ساختار قدرت این کشور، امروز دموکراتها بیش از همیشه به پیروزی در هر دو جبهه ریاستجمهوری و کنگره نزدیک شدهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.