|

بزرگ‌ترین رادیوتلسکوپ جهان

پنجره‌‌ای رو به آسمان

اسماعیل مؤمنی

چینی‌ها با نصب آخرین قسمت از بزرگ‌ترین رادیوتلسکوپ جهان به نام فست، مراحل ساخت آن را به پایان رساندند. این رادیوتلسکوپ که به اندازه 30 زمین فوتبال است، دارای 500 متر قطر و از حدود چهارهزارو 500 مثلثی‌شکل تشکیل شده و در منطقه‌ای کوهستانی در استان «گویی‌ژو» در کشور چین قرار دارد. این تلسکوپ بزرگ‌ترین رادیوتلسکوپ جهان است و اگر بخواهیم پیاده این تلسکوپ را دور بزنیم، باید 45 دقیقه راه برویم. در ساخت این تلسکوپ بیش از پنج‌هزارو 600 تن فولاد به کار رفته و وزن کلی این ابرسازه به 10 هزار تن رسیده است. رادیوتلسکوپ نوعی آنتن رادیویی است که در اخترشناسی رادیویی به منظور پیداکردن و جمع‌آوری اطلاعات از ماهواره‌ها و کاوشگرهای فضایی و هرگونه منبع رادیویی در فضا استفاده می‌شود. اکنون چین می‌تواند با در اختیارداشتن چنین تلسکوپ قدرتمند و حساسی، ضعیف‌ترین سیگنال‌های رادیویی را هم دریافت کند. هدف از ساخت این ابزار منحصربه‌فرد علمی، رصد اعماق فضا و کشف حیات در سیارات فراخورشیدی است. به گفته محققان چینی، با شروع به کار این رادیوتلسکوپ می‌توان اجسام ناشناخته فضایی را رصد کرد تا درک بهتری از مبدأ پیدایش جهان داشته باشیم ضمن اینکه این دستاورد می‌تواند موجب تحقیق بیشتر درباره حیات فرازمینی شود. دانشمندان با استفاده از این ابزار قدرتمند می‌توانند سیگنال‌های رادیویی را از کهکشان‌ها و دیگر منظومه‌های ستاره‌ای مانند منظومه شمسی ردیابی کنند تا رد احتمالی و امیدوارکننده از حیات فرازمینی را کشف کنند. به‌طور‌کلی تلسکوپ‌های رادیویی مانند گوش حساسی هستند که با استفاده از آن می‌توان پیام‌های رادیویی معنادار منتشرشده در گوشه‌وکنار عالم را شنید. ساخت بزرگ‌ترین رادیوتلسکوپ جهان پنج سال زمان برده است و انتظار می‌رود بهره‌برداری از آن در سپتامبر سال‌ جاری میلادی (شهریور) آغاز شود. پیش از اتمام این پروژه بزرگ که بیش از 181‌ میلیون دلار هزینه داشته است، 9‌هزارو 110 ساکن دو شهرستان در استان گویی‌ژو تخلیه شدند و به هر کدام 12‌ هزار یوان (معادل حدود هزارو 820 دلار) غرامت پرداخت کردند. دولت چین به ساکنان این منطقه تا شعاع پنج‌کیلومتری این رادیوتلسکوپ اعلام کرده بود باید نقل‌مکان کنند، زیرا امواج الکترومغناطیسی منتشرشده از وسایل ساکنان، از جمله رادیوها و تلویزیون‌ها در روند کار این تلسکوپ اختلال ایجاد می‌کند و درنتیجه مناطق اطراف رادیوتلسکوپ باید خالی از سکنه باشد. چین اعلام کرده است به احتمال زیاد، تا دو دهه دیگر این رادیوتلسکوپ بهترین تجهیزات در نوع خود در جهان و بی‌رقیب خواهد بود. در دو یا سه سال اول، دانشمندان چینی از این تجهیزات استفاده خواهند کرد و پس از آن دانشمندان دیگر کشورهای جهان هم می‌توانند با این رادیوتلسکوپ کار کنند. کار ساخت رادیوتلسکوپ از سال 2011 میلادی آغاز و برای آن 180 ‌میلیون دلار هزینه شده است. این تلسکوپ دارای هفت دریافت‌کننده قوی است که پنج دریافت‌کننده را چین ساخته و بقیه با همکاری استرالیا و ‌آمریکا ساخته شده است. چند سالی است که چین سرمایه‌گذاری برای اکتشاف در حوزه هوافضا را آغاز کرده است؛ از جمله اهداف چین در حوزه فضایی می‌توان به ساخت ایستگاه فضایی و فرستادن فضانورد به ماه تا سال 2036 میلادی اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.