|

امید فقط در به‌یادآوردن است

جین منتون- هافتینگتون‌پست: اینجا موزه یادبود صلح هیروشیماست؛ جایی که با مجسمه‌هایی مومی از قربانیان حمله اتمی ششم آگوست ۱۹۴۵ (۱۵ مرداد ۱۳۲۴ شمسی) پر شده است. جایی که مجموعه‌ای از لباس‌های کودکان را می‌بینید که هر یک متعلق به یکی از حدود هزارو 400 دانش‌آموز مدرسه ابتدایی است که در جریان این حمله کشته شدند. در ساعت 8:15 دقیقه ششم آگوست ۱۹۴۵ یک بمب‌افکن B-29 آمریکایی یک بمب اتمی را روی شهرستان هیروشیما انداخت. کلاهک این بمب با نیرویی معادل 15 کیلوتن تی‌ان‌تی منفجر شد. دمایی که در اثر این انفجار ایجاد شد، با دمای سطح خورشید قابل‌قیاس بود. حدود 8۰‌ هزار نفر یعنی ۳۰ درصد از کل جمعیت هیروشیما از انفجار و توفان‌های بعد از آن کشته شدند و نزدیک به 60‌ هزار نفر نیز از عوارض پس از آن جان سپردند. به مناسبت سالگرد این روز، سرتاسر هیروشیما از پیام صلح پر شده است؛ از موزه «صلح» تا «پارک یادبود صلح» در مرکز شهر که بازدیدکنندگان در آن یاد کشته‌شدگان را با ساختن پرنده‌های کوچک اوریگامی زنده نگه می‌دارند. بااین‌حال، شاید عجیب به نظر برسد بگوییم کارشناسان تخمین می‌زنند امروز بیش از 15‌ هزار سلاح هسته‌ای در جهان وجود دارد. برخی از آنها بارها مخرب‌تر از بمب‌هایی هستند که بر سر مردم هیروشیما و ناکازاکی فرود آمد. با این آمار، به نظر می‌رسد بحث درباره کاهش تسلیحات هسته‌ای به بن‌بست رسیده و به‌جای کاهش زرادخانه‌های هسته‌ای بر قدرت‌های هسته‌ای مدرن و حتی ذخایر هسته‌ای موجود در جهان افزوده است. ازهمین‌روست که برخی از کارشناسان و فعالان حقوق‌ بشر معتقدند می‌توان از ظرفیت نمادین هیروشیما استفاده و نیاز فوری به صلح را به جهانیان گوشزد کرد. آنها امیدوارند با دعوت از مردم همه جهان به هیروشیما بتوانند نتایج داشتن سلاح‌های هسته‌ای را به آنها نشان دهند. «هیدهیکو یوزاکی»، فرماندار هیروشیما، در این زمینه می‌گوید: «خطر سلاح‌های هسته‌ای برای نوع بشر بسیار جدی است و هیروشیما و ناکازاکی دو مکانی هستند که شما واقعا می‌توانید این خطر را احساس کنید. به‌همین‌دلیل است که معتقدم این مکان‌ها و مناسبت‌ها برای یادآوری این موضوع بسیار مهم هستند». یوزاکی در تلاش است تا چهره‌ای شناخته‌شده از هیروشیما در عرصه بین‌المللی ایجاد کند. او به دنبال تشویق «گردشگری صلح» و ایجاد فضاهایی برای برگزاری کنفرانس‌هایی در زمینه صلح در پارک یادبود صلح هیروشیماست. یوزاکی هر سال برنامه «هیروشیما برای صلح جهانی» را برگزار می‌کند که در جریان آن میزبان گروهی از دیپلمات‌های بین‌المللی، دانشگاهیان و سیاست‌گذاران است. فرماندار هیروشیما امیدوار است بتواند با یافتن پیامی از دل یک رویداد تاریخی و انتقالش به جهانیان، جامعه جهانی را به مقابله با سلاح‌های هسته‌ای وادار کند. به نظر می‌رسد این تلاش‌ها تاکنون موفق هم بوده، چراکه در پنج سال گذشته هیروشیما به یکی از محبوب‌ترین شهرهای ژاپن برای گردشگران و شخصیت‌های برجسته بین‌المللی تبدیل است. به‌تازگی هیروشیما میزبان اجلاس وزیران امور خارجه G7 بود. در جریان این اجلاس «جان کری»، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، برای اولین‌بار به هیروشیما آمد. چند ماه بعد، در ماه می ‌سال 2016، «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا، تاریخ‌ساز شد و به‌عنوان اولین رئیس‌جمهور مشغول به کار آمریکا، برای بازدید از هیروشیما در این شهر حاضر شد. او در جریان این بازدید از هیروشیما، در یک سخنرانی قدرتمند خواستار ازبین‌بردن سلاح‌های هسته‌ای شد. با وجود همه دستاوردهای هیروشیما در این زمینه، این شهر هنوز نیاز دارد برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان مرکز صلح در کنار توجه به پیام تاریخی خود، برخی از واقعیت‌های سیاسی را هم در نظر گیرد. نباید فراموش کرد در سال ۱۹۴۵ هیروشیما یکی از شهرهای صنعتی و نظامی ژاپن بود که آتش جنگی بی‌رحمانه را در کنار آلمان نازی شعله‌ور می‌کرد. برای آمریکایی‌ها و به‌ویژه برخی از کشورهای شرق آسیا، میراث جنایات جنگی ژاپن همچنان جایگاه مهمی را در برقراری روابط دیپلماتیک با این کشور به خود اختصاص داده است. در سراسر جهان، بسیاری بر این باورند که بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی اقدامی تأسف‌بار بود، اما برای پایان‌دادن به جنگ و نجات جان ‌میلیون‌ها نفر ضروری بود. برای بسیاری از همسایگان ژاپن جنایات جنگی این کشور، ازجمله قتل، تجاوز و شکنجه و... هنوز فراموش نشده است. به‌همین‌دلیل است که هیروشیما به‌تنهایی قادر نخواهد بود تاریخ ژاپن را روسفید کند. هیروشیما و ناکازاکی تجربه دردناک و منحصربه‌فردی را از سر گذراندند، اما نباید فراموش کرد پاسخ جامعه بین‌الملل به شکل بمباران اتمی، پاسخی به هیروشیما و ناکازاکی نبود، بلکه پاسخی به سیاست‌های جنگ‌افروزانه ژاپن در آن سال‌ها بود. هیروشیما در این روزها مشغول به فرستادن پیام صلح به همه دنیاست که بسیاری از کارشناسان معتقدند امروز ژاپن بیش از گذشته در مسیر انتخاب‌های نظامی قدم برمی‌دارد. در پاییز سال 2015 پارلمان ژاپن قانونی را وضع کرد که براساس آن، ژاپن می‌تواند در کنار یکی از متحدانش وارد جنگ شود حتی اگر خود این کشور مورد حمله قرار نگرفته باشد. در آوریل سال 2016، نیز کابینه «شینزو آبه»، نخست‌وزیر ژاپن، نسبت به اینکه قانون اساسی این کشور، ژاپن را از دستیابی به سلاح هسته‌ای ممنوع کرده است، اعتراض کرد. اگرچه بسیاری از شهروندان ژاپن همواره نسبت به سیاست‌های آبه انتقادهایی دارند، اما یک سؤال بسیار مهم در اینجا مطرح است؛ اگر هیروشیما نتواند پیام صلح و جلوگیری از کاربرد سلاح‌های هسته‌ای را به رهبران خود برساند، چرا دیگر رهبران جهان باید به پیام صلح او گوش بسپارند؟ ۷۱ سال از روزی که هیروشیما قربانی سلاح اتمی شد، می‌گذرد با این حال، به نظر می‌رسد دقیقا در لحظه‌ای که از همیشه مهم‌تر است، هیروشیما با دولت خود دچار چالشی جدی است. در سال 1987، «الی ویزل»، از بازماندگان هولوکاست و برنده جایزه صلح نوبل که به‌تازگی فوت شده است، سفری به هیروشیما داشت. در پایان سفر خود چند خط در کتاب میهمان موزه «یادبود صلح» هیروشیما نوشت: «ما به خاطر خواهیم سپرد، ما باید به خاطر بسپاریم، چراکه فقط در به‌یادسپاری است که امیدی برای همه ما باقی خواهد ماند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.