گفتوگوی ابراهیم داروغهزاده
دبیر نخستین جشنواره سلامت آموزش سلامت از طریق سینما
فرانک آرتا: نخستین نشست خبری «جشنواره فیلم سلامت»، دوشنبه 25 مرداد در تالار ایوان شمس برگزار شد. این جشنواره با شعار «جوان نمیتوان ماند، اما سالم چرا...» از اول تا پنجم شهریور در پردیس «چارسو» برگزار میشود. با این بهانه با دبیر آن گفتوگویی انجام دادیم:
با توجه به تعدد جشنوارهها در ایران، ضرورت برگزاری این جشنواره چیست؟ اتفاقا در مقایسه با دنیا جشنوارههای زیادی هم نداریم. برگزاری جشنوارهای مثل «سلامت» به دلایل مختلف ضرورت دارد. سلامت موضوعی مهم و فراگیر است و همه افراد جامعه از تولد تا مرگ با این مقوله درگیرند. این نکته جزء مهمترین دغدغههای وزیر بهداشت هم هست تا میزان نیاز افراد جامعه به درمان کاهش پیدا کند که لازمه آن آموزش فراگیر و تغییر نگرشهاست. فرهنگسازی و آموزش در حوزه سلامت بسیار مهم و جشنواره سلامت راههایی است که میتواند جلب توجه عمومی کند. آموزش سلامت برعهده رسانه ملی است. آیا نمیتوانست چنین آموزشی در شبکه تلویزیونی «سلامت» صورت گیرد؟ جشنواره مقولهای جداست. در اینجا قالبهای مختلف هنری مثل فیلم سینمایی، فیلم تلویزیونی، سریال و حتی برنامههای تلویزیونی داوری میکنیم. در شرایطی که هوا و برخی موادغذایی آلودهاند و... این آموزشها چه تأثیری میتواند داشته باشد؟ همین موضوعاتی که گفتید، موضوع فیلمهایی هستند که تولید شدهاند و در جشنواره حضور دارند. ما در این جشنواره فیلمهای مستند بسیار خوبی داریم که به این موضوعات پرداختهاند. جشنواره این فیلمها را معرفی و برجسته میکند. طبعا نگارش فیلمنامههای مبتنی بر جنبههای روانشناختی انسان نیاز به کمک روانشناسان دارد؛ سریالی همچون Grey's Anatomy حتی برای خودشان جنبه آموزشی داشت. در اینصورت جشنواره چه کمکی میتواند به سینمای ایران کند؟ یکی از کارکردها همین است که فیلمهایی که با این موضوعات ساخته شده از سوی کارشناسان این حوزه نقد شود. هدف این است که گفتوگویی میان فیلمساز و صاحبنظران شکل گیرد تا فیلمها از نظر علمی مؤثر و قابل استناد باشند. ولی گاهی اوقات بعضی از فیلمها هم موضوعشان جنبههای مختلف سلامت انسان است، از فقدان نظر کارشناسی آسیبزده رنج دیدهاند و درنهایت نشانی غلط میدهند. نمونه قابل اعتنا سریال «پریا» است که اینروزها در حال پخششدن است که ارتباط دقیق و کارشناسانه میان فیلمنامهنویس و کارشناسان بیماری ایدز وزارت بهداشت برقرار شد. اطلاعات این فیلم حتی برای پزشکان هم بار آموزشی دارد. بنابراین هدف جشنواره سلامت کمک به فیلمسازان برای انعکاس نظریات درست علمی در فیلمهاست. در مرگ عباس کیارستمی که همچنان علت آن در هالهای از ابهام است، بهوضوح دیوار بیاعتمادی میان بیماران و پزشکان علنی شد. قطعا این مسئله یکشبه به وجود نیامد. اما آیا جشنواره برای حل این معضل راهکاری پیشنهاد میدهد؟ متأسفانه جامعه ما به سمت بداخلاقی سیر میکند. شما نگاه کنید در فضای مجازی به بهانه گلزدن یک فوتبالیست به تیم ما، بهراحتی به زبان فارسی کامنتهایی با الفاظ رکیک مینویسند! این نشانگر مسئلهای حاد در جامعه ماست. خیلی از آنها به حوزه وزارت بهداشت مربوط نمیشود. وقتی در جامعهای عدالت اجتماعی به طور کامل محقق نشده و فاصله طبقاتی زیاد شده باشد و بنیانهای فرهنگی کشور با مشکلات عدیده دستوپنجه نرم کند، نتیجهاش را اینگونه در جامعه میبینیم. مرز هنجارها و ناهنجارها بههم ریخته است. حالا در این مسیر، جشنواره میتواند در ارتقای اخلاق پزشکی نقش مهمی داشته باشد. یکی از مشکلات جامعه رفتارهای پرخطر جنسی جوانان و بهطورکلی نبود اطلاعرسانی و آموزش مسائل جنسی که قطعا نمایش آن در سینما «تابو» است. اصلا به این موضوع چه نگاهی دارید؟ در بخش آموزش، متولی آن آموزشوپرورش است. آموزش مهارتهای زندگی که بخشی از آن رفتارهای پرخطر جنسی است، باید در مدارس و براساس ردههای سنیای که نیاز دارند و تحت نظر کارشناسان و متخصصان مورد توجه قرار بگیرد، اما وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حیطه اختیارات و وظایف خودش میتواند پاسخگو باشد که بخش عمومی آن مربوط به دو وزارتخانه آموزشوپرورش و علوم میشود، اما آن بخشی که مربوط به درمان است، الان در مراکز بهداشتی زیر نظر وزارتخانه صورت میگیرد. البته محدودیتهایی از این نظر در کل کشور وجود دارد، اما از زمان پخش سریال «پریا» خوشبختانه دارد اتفاقات خوبی میافتد و امیدوارم در سینما هم شاهد چنین حرکات مهمی باشیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.