|

بی‌سوادی، یک معضل جدی

کورش الماسی

مطالب ارسالی از طرف خوانندگان، هر پنجشنبه، در صفحه «مخاطبان شرق» منتشر می‌شود. مطالب مخاطبان برای اینکه قابلیت چاپ در این صفحه را داشته باشد، باید همراه نام‌،مشخصات، شماره تماس نویسنده و حداکثر در 600 کلمه با درج عنوان به آدرس [email protected] ارسال شود. بدیهی است انتخاب متن‌های قابل انتشار، برعهده گروه سیاسی و مدیریت روزنامه خواهد بود؛ اما اسامی همراهان و مخاطبانی که مطالب خود را برای «شرق» ارسال کرده‌اند و موفق نشده‌ایم مطالب‌شان را منتشر کنیم، در همین صفحه ذکر خواهد شد.

سال 92، در جلسه‌ای آقای روحانی برخی منتقدان را بی‌سواد خواندند و از اندیشمندان و صاحب‌نظران دانشگاه درخواست کردند در امور گوناگون کشور از جمله امور سیاسی بیشتر درگیر شوند و دخالت و ایفای نقش کنند. در آن جلسه آقای روحانی به‌درستی بر یکی از بنیادی‌ترین مشکلات کشور انگشت گذاشت؛ اما متأسفانه، هیچ برنامه یا مسئولی برای مقابله با آن برگزیده نشد. این همه اختلاف، ناهماهنگی و اظهارات بدون مصداق در صحنه سیاسی کشور با وجود شرایط ناامن، بی‌ثبات و آشفته در همسایگی کشور، منطقه و جهان، قرار است کشور را به کجا هدایت کند. ‌به‌ظاهر برخی سیاست‌ورزان، درک و دانشی از اهداف، وظایف و جایگاه خود را ندارند. امکانات، منابع، دارايي‌ها، تعداد شهروندان و نیازهای اولیه آنها در کشور مشخص است؛ بنابراین اهداف و وظیفه یک سیاست‌ورز به‌عنوان عنصری از حاکمیت، تلاش برای رفع مشکلات گوناگون شهروندان است. یک سیاست‌ورز در جایگاه عمومی نباید هیچ‌گونه اهداف شخصی/ گروهی داشته باشد. ظاهرا بخش درخور توجهی از رفتار، عملکرد و اظهارات نامناسب برخی از سیاست‌ورزان در کشور ریشه در تعارض منافع فردی/ گروهی با منافع ملی دارد. بی/کم‌سوادی در این امر نمود پیدا می‌کند که برخی سیاست‌ورزان توانایی تحلیل و درک این را ندارند که سودمندترین، کم‌هزینه‌ترین و امن‌ترین راه تحقق منافع فردی/ گروهی از طریق محقق‌کردن منافع ملی است. عملکرد و رفتار برخی منتقدان حاکی از ناآگاهی (بی‌سوادی، کم‌سوادی) آنها از علوم انسانی مانند روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، منطق دیپلماسی و روابط بین‌الملل است، به نظر مي‌رسد برخی منتقدان خودی با گرایش‌های فکری گوناگون، دانش و درکی از مبانی نظرات، رفتارها، اعتقاد‌ها و عملکرد اجتماعی شهروندان و اینکه این مؤلفه‌های رفتاری انسانی براساس چه سازوکارهایی پدید می‌آیند یا عمل می‌کنند، ندارند. اظهارات و عملکرد برخی از سیاست‌ورزان خودی با گرایش‌های گوناگون مستقیما به امنیت و منافع ملی آسیب می‌رساند. ظاهرا این دسته از بزرگواران منتقد، دانش و توانایی تحلیل امور کلان کشور، منطقه و جهان را ندارند. چراکه در غیر این صورت با درنظرگرفتن شرایط بسیار آشفته و خطرناک در کشورهای همسایه، منطقه و تلاش پیوسته بدخواهان دور و نزدیک کشور برای برهم‌زدن، دخالت و سوءاستفاده از کشور ما، اظهارات و عملکرد دیگری را برمی‌گزیدند. به عنوان مثال به ضرس قاطع، منتقدان دولت که پیوسته موضوعی برای به‌چالش‌کشیدن دولت و پرهزینه و کند‌کردن روند توسعه و مدیریت کلان کشور را مطرح می‌کنند، به‌هیچ‌وجه به اموری مانند دیدار مقام (دشمن) عربستانی با گروهک مومیایی‌شده عهد عتیق، فراموش‌شده متوهم و جیره‌خوار بدخواهان کشور، کودتا در ترکیه یا تجدید رابطه ترکیه و رژیم صهیونیستی، تجدید رابطه ترکیه با روسیه، بیانات ضد ایرانی آلمان‌ها و رئیس سازمان ملل متحد (در بحث موشک‌های دفاعی)، دستگیری اخیر عوامل داعش، ورود مزدوران از مرزهای غربی به کشور و ... توجه نمی‌کنند. بی‌سوادی فی‌نفسه بد است. اما بی‌سوادی میان برخی به‌اصطلاح نخبگان، به‌ویژه سیاست‌ورزان می‌تواند پیامدهای نامناسبي برای کشور داشته باشد. بهار عربی در برخی کشورهای عربی نمودی از بی‌سوادی نخبگان و سیاست‌مداران آن کشورها را به‌وضوح به نمایش گذاشت. عملی، کاربردی و سودمندترین راهبرد برای مقابله با امری که آقای روحانی به‌درستی به آن اشاره کرد، اتخاذ راهکارها و اهداف کاربردی، واقع‌بینانه و آینده‌نگرانه برای وزارتخانه‌های علوم و تحقیقات و آموزش‌وپرورش است. این دو وزارتخانه به‌مثابه مغز جامعه هستند اما متأسفانه ساختاری پویا که پاسخ‌گوی نیازهای گوناگون کشور باشد، نداد. یک امر روان‌شناسی است که آگاهی و توانایی موجب فروتنی، آرامش، اندیشیدن و رفتار منطقی می‌شود. در عوض پرخاشگری، عجول‌بودن، آشفتگی، بی‌نظمی و نداشتن منطق در رفتار، اندیشه‌ها و عملکرد حاکی از نبود آگاهی، دانش و توانایی است. شاید رفتار، عملکرد و اظهارات برخی سیاست‌ورزان معیاری برای سنجش و ارزیابی آگاهی، توانایی و اهداف آنها، به‌ویژه منتقدان باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.