يادداشتي از سیدعلی میرباقری
حامد طبیبی: تنگترشدن حلقه فشارها بر گرده حسن روحانی و تا حدی هم کابینه او در 9 ماه مانده تا انتخابات دوازدهم ریاستجمهوری، موضوع غیرمنتظرهای نیست؛ آن هم زمانی که مسابقه مواضع تندتر علیه رئیسجمهوری که «باب میل» نیست، برگزار شده است و هرکه تندتر بگوید، امتیاز بالاتری کسب میکند. هر دولتی که مطلوب برخی تریبونها و محافل نباشد، محکوم به آن است که با هر سطح خدمات و کارآمدی، یک، دو جین اتهام را در خورجین خود ببیند و برعکس، اگر یک دولت یا فرد، از جنس همان محافل و در مجموعه باند آنان تعریف شود اما همه شاخصهای توسعهای یک کشور نیازمند توسعه را منفی کند، شایسته مدال «معجزه هزاره سوم» خواهد بود! این داستان مادامی که اصالت «رقابتهای سیاسی» و «میزان»بودن رأی مردم برای عدهای تعریف نشود و وزن «خیر جمعی» بر «منافع گروهی» چربش نشان ندهد، ادامه خواهد داشت. حتی اگر دولت اصلاحات بر سر کار باشد که رئیسجمهور آن، اخلاقگرایی را سرلوحه قرار دهد و دولتمردان او در حوزههای مختلف، خدماتی ماندگار از خود بر جای گذارند و با درپیشگرفتن دیپلماسی سازنده و عزتمند آن هم در بحبوحه حضور نئوکانهای کاخ سفید و هل من مبارز طلبی آنان، ایرانیان را مصون از گزند و تعرض نگاه دارند، باز هم قضاوت منصفانهای درباره آن نخواهد شد. دورهای که فرهنگ و رسانه رونق یافت، حقوق مردم بهویژه حق پرسشگری از دولتمردان به رسمیت شناخته شد، پاسخگویی به یک اصل بدل شد، اقتصاد تا رشد پنجدرصدی را تجربه کرد و بیکاری و تورم تکرقمی شدند و ارز، تکنرخیشدن را تا زیر هزار تومان تجربه کرد. قضیه آنگاه جالبتر میشود که بدانیم دولت اصلاحات با نفت هشتدلاری کار خود را آغاز کرد و بالاترین بودجهای که بست - سال 84- نفت 19دلاری را به خود دید. در آن دوره نرخ رشد دستمزدها بر تورم، غالب شد و معلمان و استادان دانشگاه بیش از هر زمانی، کرامت مادی و معنوی را تجربه کردند. با این حال چه تصویری از آن مقطع توسط انبوه رسانههای خاص مخابره شد و میشود؟ چه میزان تلاش شد تا آن همه کارایی برای ایران، در ذهن مردم خراب شود؟ اکنون و با گذشت 11 سال از آخرین سال دوران اصلاحات و رؤیت کارنامه دولت مهرورزان و پاکدستان، آمارهای تکتک حوزهها را میتوان به مناظره گذاشت و «پاسخ» خواست. دولت یازدهم هم تلاش کرده بعد از فترت هشتساله دولتهای نهم و دهم، حکمرانی خوبی را به نمایش بگذارد. هرچند حجم و سطح حملات با قیاس میان خاستگاه دو رئیسجمهور که یکی از دل نیروهای چپ و دیگری از میان راست میانه به پاستور رسیدهاند، تعجب از میزان تهدیدات علیه روحانی را دوچندان میکند اما نباید دو تفاوت جدی میان این دو مقطع را نادیده گرفت. دولت اصلاحات در اندازههای پذیرفتنی، منسجم، یکپارچه و دارای ستاد منظم بهویژه در حوزه ارتباط با مردم بود و وزرای دولت، بیش از رئیسجمهور در صحنه بودند؛ امری که روحانی در دولت خود به جز یکی، دو چهره نظریهپرداز و سیاسی، از آن محروم است و دوم، گستره لجستیکی، مالی و رسانهای مخالفان دولت یازدهم در مقایسه با دولت اصلاحات است که ثمره دلارهای نفت 147دلاری دولت احمدینژاد و البته تقلیل قدرت دولت و فربهشدن و محقشدن حضور نهادهای غیرمرتبط در حوزه سیاست است. در چنین سمت و سویی است که شیوه حرکت روحانی در مقابل مخالفان با درنظرداشتن تنگناهای مالی، حساسیتهای تصورناپذیر سیاست داخلی، درهمریختگیهای ساختاری بهارثرسیده از دوران احمدینژاد و البته چالشهای منطقهای و بینالمللی، توجه ویژه به مؤلفههایی جدید را طلب میکند. حالا 9 ماه فرصت وجود دارد که با تعریف دستور کاری ساده اما با تکیه بر نیروهای قابل - که ممکن است تاکنون از سوی دولت به کار نرفته باشند- نکات لازم را با مردم در میان گذاشت. رئیسجمهور با درنظرداشتن مضایقی که شرح آن رفت، تازهترین نشست خبری خود را در مقطعی حساس، با صبوری و متانت و در عین حال ارائه آمار و ارقام به پایان رساند و در عین حال «خودانتقادی» درباره فاصله زیاد گفتوگوی زنده با مردم را فراموش نکرد. اگر استراتژی ساده با تکیه بر نیروهای کارآمد برای تبیین واقعیتها با زبان رسانههای نوین برای مردم، محقق نشود - که با توجه به بافت دولت و برخی عافیتطلبیها، احتمال آن زیاد است- روحانی میداند که بهتنهایی باید خود را برای روزهای رقابتهای انتخاباتی 96 آماده کند. سرمایه دولت روحانی، اعتماد عمومی مردم به رئیسجمهور و حامیان آن بهویژه اطلاحطلبان واقعی است حتی اگر برخی وزرای در برج عاج نشسته این دولت، اهمیتی برای سرمایه انسانی و اجتماعی قائل نباشند و عملکرد آنان ضد تبلیغ باشد. حسن روحانی با زیرکی ذاتی و تجربه حاصل از بیش از چهار دهه کار سیاسی و مدیریتی، میداند کجا باید با روشهای اقناعی و کجا با تکیه بر روشنگری و بیان صریح واقعیات با استفاده از سخنوری خود، مردم را در جریان مسائل قرار دهد. این ویژگی منحصربهفرد روحانی در کنار حمایت چهرههای مورداعتماد مردم از وی، برگ برنده «شیخ دیپلمات» در رقابتهای انتخاباتی ریاستجمهوری سال آینده خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.