خودنمایی ویروس در ریو
زیکا علیه المپیک
سعیده پوررضا
مشکلات بسیاری میتواند برگزاری رویدادهای بزرگی مانند مسابقات المپیک را تهدید کند؛ ازجمله گسترش عوامل بیماریزا. مدتها پیش از آغاز المپیک ریو، ویروس زیکا به یکی از موضوعات مهم در زمینه سلامت ورزشکاران و تماشاگران مسابقات تبدیل شد. درحالیکه برزیل خود را برای برگزاری المپیک ریو 2016 آماده میکرد، فراگیرشدن ویروس «زیکا» نگرانیهای بسیاری را در این کشور پدید آورد و حتی کار به جایی رسید که مسئولان برای مبارزه با آن، فراخوان ملی دادند. زیکا نوعی بیماری است که با نیش پشه «آئودس آجیپتی»، منتقل و باعث نوعی اختلال رشد مغزی موسوم به «میکروسفالی» در نوزادان میشود. میکروسفالی یک ناهنجاری نادر است که نوزاد مبتلا به آن، با جمجمه کوچکتر از اندازه طبیعی متولد میشود. این بیماری در 90 درصد از موارد به عقبماندگی ذهنی، اختلال بینایی یا شنوایی منجر میشود. از سوی دیگر، پشه «آئودس آجیپتی» افزون بر انتقال زیکا، عامل انتقال «تب دانگ» و «تب چیکونگونیا» نیز هست. علاوه بر این، تشخیص این بیماری معمولا به دلیل شباهت به «تب دانگ» و «تب زرد»، دشوار است. بههمیندلیل، «دیلما روسف»، رئیسجمهور مستعفی برزیل، از مردم این کشور خواست با برنامه مقابله با پشه «آئودس آجیپتی» عامل انتقال ویروس «زیکا» همکاری کنند. اما موضوع ویروس زیکا زمانی برای مسابقات المپیک بحرانی شد که برخی از پزشکان و کارشناسان بهداشت نسبت به خطر همهگیری این بیماری میان ورزشکاران و تماشاگران مسابقات المپیک در زمان برگزاری این رقابتها هشدار دادند و خواستار تغییر زمان برگزاری مسابقات یا دستکم تغییر مکان بازیها شدند. هشداردهندگان، وظایف مسئولان برگزاریهای مسابقات درباره حفاظت از سلامت ورزشکاران را یادآوری میکردند و خواستار تغییر در برنامه برگزاری مسابقات میشدند، از طرف دیگر، مسئولان برگزاری رقابتها هم دلایل بسیاری ارائه میکردند که نگرانی خاصی در این زمینه وجود ندارد ازجمله اینکه زمان برگزاری مسابقات، فصل اوج این بیماری نیست، یا دولت همه توان خود را برای مقابله با این بیماری به کار بسته است و از همه مهمتر اینکه تأکید میکردند چندین سال زمان و مبالغ زیادی برای آمادگی مسابقات المپیک هزینه شده است و دیگر زمانی برای تغییر در برنامهها باقی نمانده است. علاوه بر این، همه کارشناسان تأیید کردند برزیل تنها کشور در معرض شیوع این بیماری نیست. کلمبیا، السالوادور، گواتمالا، هائیتی، هندوراس، مارتینیک، مکزیک، پاناما، پاراگوئه، سورینام، ونزوئلا، پورتوریکو و گویان فرانسه نیز گرفتار این بیماری هستند و درنتیجه تغییر مکان مسابقات تأثیر چندانی ندارد. هرچه به زمان برگزاری این رقابتها نزدیکتر میشدیم، فشار رسانهها در این زمینه نیز افزایش مییافت و کار به جایی رسید که حتی برخی از ورزشکاران گفتند برای اجتناب از ابتلا به این بیماری در المپیک شرکت نمیکنند. از طرف دیگر، آلودگی آبهای رودخانههای محل برگزاری بازیها نیز یکی دیگر از مواردی بود که توجه بسیاری را به خود جلب کرد. رسانهها گزارشهای بسیاری در زمینه آلودهبودن آب رودخانهها به آلایندههای شیمیایی و میکروبی منتشر کردند و حتی برخی نوشتند قرار است قهرمانان در استخری از آلایندهها با هم رقابت کنند. خوشبختانه در چند روزی که از آغاز این مسابقات گذشته است، گزارشی درباره پیامدهای ناخواسته آلایندههای شیمیایی و میکروبی و همچنین ویروس زیکا منتشر نشده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.