|

شورای پول و اعتبار ۲ خودروساز بزرگ را ملزم به فروش املاک خود کرد

توفیق اجباری خودروسازان

شرق: دو شرکت خودروسازی ایران‌خودرو و سایپا برای اینکه بتوانند سقف تسهیلات استفاده‌شده خود از سیستم بانکی را حفظ کنند، ملزم به فروش بخشی از دارایی‌های خود شده‌اند و در این میان ایران‌خودرو مشخصا باید سهام بانک پارسیان را بفروشد. خودروسازان که بارها مورد نقد قرار گرفته و به بنگاه‌داری غیرمرتبط با فعالیت خود متهم شده‌اند و از دیگر سو از بدهکاران به سیستم بانکی نیز هستند، می‌خواهند طبق روال گذشته امکان استفاده از تسهیلات بانکی با همان سقف‌های قبلی را داشته باشند. در این زمینه براساس تصمیم شورای پول و اعتبار که به‌تازگی از سوی مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی ابلاغ شده است، این دو غول خودروساز برای حفظ سقف تسهیلات استفاده‌شده خود، ملزم شده‌اند بخشی از دارایی‌های خود را بفروشند.به گزارش ایرنا ماجرا از این قرار است که موضوع درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت در مورد تمدید مستثنا‌شدن دو شرکت ایران‌خودرو و سایپا از محدودیت‌های «ذی‌نفع واحد» در جلسه هشتم تیر ماه شورای پول و اعتبار مطرح شده و این شورا به صورت مشروط با حفظ سقف تسهیلات استفاده‌شده و تعهدات فعلی این دو شرکت نزد بانک‌ها موافقت کرده است؛ مشروط به اینکه این دو شرکت در مدت یک ماه برنامه زمان‌بندی اصلاح ساختار مالی خود را به بانک مرکزی ارائه و در مدت شش ماه نسبت به فروش بخشی از دارایی‌های خود اقدام کنند. آن‌گونه که سیدعلی‌اصغر میرمحمدصادقی، مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی در نامه ابلاغی خود تأکید کرده است، در صورت اجرائی‌نشدن بندهای این بخش‌نامه در مهلت مقرر، مفاد این مصوبه درخصوص حفظ سقف مذکور لغو می‌شود.به گفته دبیر انجمن خودروسازان، هرکدام از خودروسازان، شرکت‌های زیرمجموعه متعددی دارند که برای تأمین مالی خود باید جداگانه تسهیلات بانکی بگیرند اما بانک‌ها همه اینها را به عنوان شرکت مادر در نظر می‌گیرند که باعث می‌شود سقف دریافت تسهیلات شرکت مادر سریعا پر شود. احمد نعمت‌بخش، به «شرق» می‌گوید: حالا شورای پول و اعتبار موافقت کرده است ذی‌نفع واحد را برای ایران‌خودرو و سایپا رعایت نکنند و شرکت‌های زیرمجموعه خودروسازان بتوانند فارغ از اینکه سقف تسهیلات شرکت مادر پر است یا نه، تسهیلات بگیرند؛ مشروط بر اینکه خودروسازان بخشی از اموال خود را تا پایان سال جاری بفروشند. آن‌گونه که نعمت‌بخش می‌گوید: هر کدام از خودروسازان در کنار املاک و ساختمان‌های خود که به واسطه رکود به فروش نمی‌روند، بین 80 تا 110 شرکت مختلف نیز دارند که فروش آنها باید با درایت انجام شود. ضمن اینکه باید ساختار مالی شرکت‌ها هم درست شود و در وضعیت سودآوری به فروش برسند. به اعتقاد او گرچه بانک‌داری شرکت‌های بزرگ در جهان رایج است اما گویا بانک‌داری ایران‌خودرو چندان باب طبع شورای پول و اعتبار نیست و به همین دلیل تأکید کرده است که پارسیان را بفروشد. دراین‌باره کاظم دوست‌حسینی، کارشناس بانکی، در گفت‌وگو با «شرق» به سابقه خودروسازان در دریافت تسهیلات ضربدری از بانک‌ها توسط خود و شرکت‌های مادر اشاره می‌کند که عملا بانک‌ها را در معرض ریسک مضاعف قرار می‌داد و همین مسئله باعث شد مشمول محدودیت ذی‌نفع واحد قرار بگیرند. او در ادامه می‌گوید: قبلا شرکت‌های خودروساز و زیرمجموعه‌های آنها به صورت ضربدری ضامن یکدیگر می‌شدند و هر یک با وثیقه دیگری تسهیلات می‌گرفتند درحالی‌که کل این دارایی‌ها متعلق به شرکت مادر بود. بانک‌ها احساس کردند در این فرایند با یک وثیقه و تضمین، دو تسهیلات می‌پردازند و دو ریسک را می‌پذیرند و ممکن است ریسک یک شرکت به شرکت مرتبط منتقل شود، به همین دلیل بحث ذی‌نفع واحد مطرح شد تا شرکت‌هایی که تابع یکدیگر هستند و هیأت‌مدیره و سهام‌دار مشترک دارند نتوانند، ضامن هم شوند و تسهیلات مجزا بگیرند. عضو هیأت‌علمی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تصریح می‌کند: اکنون شورای پول و اعتبار، خارج‌شدن خودروسازان از محدودیت ذی‌نفع واحد را مشروط به فروش بخشی از دارایی‌ها کرده است و خودروسازان اگر می‌خواهند از این محدویت خلاص شوند، باید به این کار تن بدهند وگرنه هیچ اجباری ندارند. به گفته دوست‌حسینی، به دلیل اینکه این شرکت‌ها اموال خود را تجدید ارزیابی نکرده‌‌اند و دارایی‌هایشان به ارزش تاریخی در ترازنامه‌ها ثبت شده‌اند، حالا با فروش اموال، خودبه‌خود دارایی‌ها تبدیل به ارزش روز می‌شود و رقم بالایی را در حقوق صاحبان سهام افزایش می‌دهد که همین باعث می‌شود نسبت مالکانه و کفایت سرمایه این شرکت‌ها که همواره از لحاظ اعتباری موردنظر بانک‌هاست بالا برود. البته دوست‌حسینی معتقد است در مورد الزام ایران‌خودرو از سوی شورای پول و اعتبار به فروش سهام بانک پارسیان، بحث متفاوت است و ماجرا را این‌گونه نقل می‌کند که قبلا ایران‌خودرو در کنار بانک پارسیان، یک تعاونی اعتبار نیز داشت و مدت‌ها به دنبال مجوز تبدیل این تعاونی اعتبار به بانک بود اما بانک مرکزی اجازه نمی‌داد. گویا در آن زمان ایران‌خودرو را مشروط کرده بودند به اینکه اگر سهام بانک پارسیان را بفروشد، مجوز تبدیل تعاونی اعتبار به بانک را خواهد گرفت اما آن زمان ایران‌خودرو نتوانست مشتری موردنظر را پیدا کند. به گفته این کارشناس بانکی حالا با این الزام شورای پول و اعتبار، هم مسیر تبدیل تعاونی اعتبار ایران‌خودرو به بانک باز می‌شود و هم ارزش ترازنامه آن بالا می‌رود و منابع نقدی خوبی در اختیار شرکت قرار می‌گیرد به گونه‌ای که شاید اصلا از گرفتن تسهیلات بانکی بی‌نیاز شود. دوست‌حسینی با بیان اینکه با تقویت ترازنامه خودروسازان، شرایط برای دریافت تسهیلات نیز بهتر می‌شود، الزام شورای پول و اعتبار برای فروش اموال را نوعی هل‌دادن خودروسازان به جلو عنوان می‌کند که از نظر اقتصادی نیز کار درستی است. این استاد دانشگاه تصریح می‌کند: شرکت‌ها منابعی دارند که برایشان مجانی است در حالی که تسهیلات بانکی هزینه دارد. شرکت‌ها باید استفاده از این منابع خود را در اولویت قرار دهند و بعد از آن به سمت اخذ تسهیلات بروند اما این رویکرد در خودروسازان ما وجود ندارد به همین‌ دلیل در شرایطی که دارایی‌های بسیار ارزشمندی دارند باز هم خواستار وام هستند و سالانه مبالغ کلانی را به ازای سود و کارمزد این تسهیلات‌ می‌پردازند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.