نخستین گام موفق مخالفان برای برگزاری همهپرسی در ونزوئلا
راه طولانی دموکراسی
نخستین مرحله از تلاش مخالفان «نیکلاس مادورو» رئیسجمهوری ونزوئلا، برای برکناریاش از قدرت پس از ماهها چانهزنی و تلاش بیوقفه به نتیجه رسید و شورای ملی انتخابات ونزوئلا، اولین گام کمپین مخالفان رئیسجمهوری ونزوئلا برای به همهپرسی گذاشتن آینده او را تأیید کرد. اکنون زمان آن فرا رسیده است تا پایانی برای حاکمیت ۱۷ساله حزب سوسیالیست در این کشور نوشته شود؛ هرچند تحقق این مسئله نیز اکنون در دست مقاماتی است که در درون دولت کاراکاس فعالیت میکنند. گواه این ادعا نیز دستور دیوانعالی ونزوئلا است که فعالیت حزب مخالف در پارلمان این کشور را به حالت تعلیق درآورده است. طبق این دستور، این تعلیق تا زمان اخراج سه نماینده مخالف که به خریداری رأی متهم هستند، ادامه خواهد یافت. مادورو که پس از مرگ «هوگو چاوز» در آوریل ۲۰۱۳ هدایت این کشور را در دست گرفت، طبق قانون اساسی این کشور تا سال 2019 میتواند کرسی ریاستجمهوری خود را حفظ کند. او که بهعنوان پرچمدار سیاستهای چاوز شناخته میشود، اکنون در تلاش است تا برگزاری همهپرسی را به سال آینده موکول کند؛ چراکه در این صورت قدرت در اختیار حزب حاکم باقی میماند. اپوزیسیون ونزوئلا در مرحله نخست موفق به جمعآوری 1.8 میلیون امضا شد که تعداد 1.3 میلیون از آنها تأیید شده، حال آنکه ورود به مرحله دوم نیازمند تأیید دستکم 1.5 میلیون امضا بود که از قرار با پذیرش ۲۰۰ هزار امضای دیگر، مرحله نخست به نفع راستگرایان مخالف دولت تمام شد. در این همهپرسی، پیروزی اپوزیسیون نیازمند آن است که تعداد آرای مخالفان از تعداد آرایی که مادورو در آخرین دور از انتخابات ریاستجمهوری به دست آورد، بیشتر شود که این جمعآوری بیش از 7.5 میلیون رأی را میطلبد. مخالفان در مرحله دوم در این فرایند طولانی، باید چهار میلیون امضا را تنها تا سه روز جمعآوری کنند. این رقم ۲۰ درصد واجدان رأیدهی در ونزوئلا را در بر میگیرد. البته شورای ملی انتخابات هنوز تاریخ دقیقی برای آغاز مرحله دوم اعلام نکرده است. مخالفان مادورو در تلاشاند که همهپرسی برکناری رئیسجمهوری ونزوئلا را در سال جاری برگزار کنند؛ ازاینرو او را به طولانیکردن این فرایند متهم میکنند. زمان انجام همهپرسی اهمیتی سرنوشتساز دارد. اگر همهپرسی درباره آینده مادورو پیش از تاریخ ۱۰ ژانویه ۲۰۱۷ انجام گیرد و او از مقام خود برکنار شود، باید تا یک ماه انتخاباتی تازه برگزار شود. دراینصورت نیز اپوزیسیون ونزوئلا امکان پایاندادن به حکومت دیرینه سوسیالیستها را خواهد داشت. برگزاری همهپرسی پس از تاریخ یادشده پیامدی دیگر خواهد داشت. طبق قانون اساسی ونزوئلا اگر رئیسجمهوری در نیمه دوم ریاستجمهوریاش برکنار شود، این معاونش خواهد بود که وظایف او را برعهده خواهد گرفت. بهاینترتیب اگر این همهپرسی پس از ۱۰ ژانویه ۲۰۱۷ برگزار شود، «اریستوبولو ایستوریز»، معاون مادورو، بر سر کار خواهد آمد و امکان برگزاری انتخاباتی تازه نخواهد بود. بههمینخاطر نیز رهبران مخالفان از شورای انتخابات خواستهاند که تاریخ جمعآوری امضای ۲۰ درصد واجدان رأیدهی را فورا اعلام کنند. دولت سوسیالیستی ونزوئلا اکنون نزدیک به ۱7 سال است که قدرت را در دست دارد؛ اما در سالهای اخیر با توجه به تشدید بحران در این کشور اعتراضات مردمی شدت یافته و بر شمار مخالفان دولت افزوده شده است. سوءمدیریت و فساد گسترده ازجمله انتقادهایی است که مخالفان مطرح کردهاند. ونزوئلا با وجود برخورداری از ذخایر عظیم نفتی، با معضلات بزرگی ازجمله تأمین نیازهای خود برای انرژی و همچنین مواد اساسی، خوراک و دارو روبهروست. کاهش شدید بهای نفت از دیگر علتهایی است که به بحران اقصادی در ونزوئلا دامن زده است. میزان تورم در ونزوئلا مدتهاست که سهرقمی است و اقتصاد این کشور نیز سیری نزولی را میپیماید. طبق ارزیابی صندوق بینالمللی پول، میزان تورم در ونزوئلا در سال جاری میلادی بالغ بر ۷۰۰ درصد خواهد بود. براساس نظرسنجیها نارضایتی مردم به دلیل کمبود کالا و افزایش شدید تورم از اصلیترین مشکلات نیروهای دولتی است و تاکنون دولت نتوانسته موفقیتی دراینباره در مقابل احزاب مخالف به دست آورد. در انتخابات پارلمانیای که اواخر سال گذشته میلادی برگزار شد، احزاب مخالف دولت توانستند برای اولین بار در 13 سال گذشته، اکثریت مطلق کرسیهای پارلمان را به دست آورند. از آن زمان تاکنون، کشمکش سیاسی بین رئیسجمهوری و پارلمان ادامه داشته و درحالیکه دولت میکوشد از اجرائیشدن برخی طرحهای مصوب پارلمان جلوگیری به عمل آورد، مخالفان درصدد یافتن راههایی برای برکناری مادورو هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.