ایالات متحده حملات هوایی خود علیه مواضع داعش در لیبی را آغاز کرد
یک حمله پایدارِ نگرانکننده
حدود چهار ماه پیش وقتی از «باراک اوباما» رئیسجمهوری آمریکا، درباره بدترین اشتباه دوران ریاستجمهوریاش پرسیدند، اینطور پاسخ داد: «برنامهریزینکردن برای فردای مداخله در لیبی». او در آن زمان در گفتوگو با فاکسنیوز اقرار کرد که مداخله در لیبی کاری از پیش نبرده است. حالا و تنها سه ماه مانده به پایان دوران ریاستجمهوریاش، آمریکا بار دیگر با گسترش حضور نظامی خود در منطقه، حملات هوایی خود در لیبی را آغاز کرده است. آنطور که پنتاگون اعلام کرده است، جنگندههای آمریکایی روز دوشنبه به مواضع گروه داعش در لیبی حمله کردهاند، حملاتی که به گفته مقامات آمریکایی آغاز یک «حمله پایدار» علیه گروه داعش است و به باور منتقدان «یک حرکت عمیقا نگرانکننده». بر پایه گزارش پنتاگون، هواپیماهای بدون سرنشین و جنگندههای آمریکایی، پس از درخواست دولت تحت حمایت سازمان ملل در لیبی، مواضع داعش در بندر استراتژیک سرت را هدف قرار دادند. به گفته پیتر کوک، سخنگوی پنتاگون، دستور حملات مستقیما از سوی باراک اوباما صادر میشود و حملات جنگندههای آمریکا درحالحاضر به نابودی داعش در سرت محدود خواهد بود. آمریکا پیشتر نیز یک بار در ماه فوریه و یک بار در ماه نوامبر حملات انگشتشماری را علیه مواضع داعش در لیبی انجام داده بود اما این برای اولینبار است که حملاتی دنبالهدار و منظم در این کشور صورت میگیرد. با اعلام خبر حملات هوایی جنگندههای آمریکایی در لیبی، بسیاری از منتقدان و نمایندگان کنگره آمریکا از گسترش حملات هوایی ایالات متحده ابراز نگرانی کردند. باربارا لی، یکی از نمایندگان مجلس نمایندگان ایالات متحده میگوید: «ارتش آمریکا بدون بهبحثگذاشتن این اقدام در کنگره و بیهیچ مجوز خاصی، درگیر جنگهای بیشتری در خاورمیانه میشود». لی میافزاید: «مردم آمریکا و مردان و زنان یونیفرمپوش شجاع ما شایسته مذاکره درباره این جنگ، هزینهها، عواقب و اولویتهای امنیتی و داخلیمان هستند». به باور این نماینده آمریکایی، هیچ راهحل نظامیای برای حل این بحران وجود ندارد و فقط یک استراتژی منطقهای جامع است که میتواند چالشهای سیاسی، اقتصادی، انسانی و دیپلماتیک اساسی منطقه را بررسی کند و در نهایت در تضعیف و ازبینبردن داعش مفید باشد». حملات هوایی آمریکا در لیبی در حالی روز دوشنبه آغاز شد که به گفته فایز سراج، رئیس شورای ریاستجمهوری دولت وفاق ملی لیبی، در روز نخست تلفات چندانی در پی نداشت. فایز سراج همچنین گفت که شورای ریاستجمهوری لیبی در مقام فرماندهی کل ارتش این کشور، خواستار پشتیبانی مستقیم آمریکا و اجرای حملات هوایی هدفمند علیه نیروهای داعش شده است. البته هر حمله باید با هماهنگی شورای وفاق ملی در لیبی انجام شود و به تصویب فرماندهی نیروهای آمریکا در آفریقا برسد. اگرچه مقامات آمریکا میگویند پایان عملیات و بازه زمانی آن مشخص نیست اما سایت خبری پولیتیکو در گزارشی نوشت که این عملیات نظامی قرار است تا ماه نوامبر و زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکا به شکست داعش منجر شود. مارک پری، یکی از مقامات ارشد مرکز فرماندهی ایالات متحده در مطلبی که در پولیتیکو منتشر شده، نوشته است: «با عجله این عملیات را پیشکشیدن به دلیل منافع سیاسی، احمقانهترین کاری است که ما میتوانیم انجام دهیم». براساس گزارشها، ایالات متحده از مدتها قبل در حال برنامهریزی گسترش عملیات نظامی خود در لیبی بوده است. در ماه ژانویه ژنرال جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا به خبرنگاران گفت که این کشور در حال آمادهشدن برای اقدام نظامی قاطع در لیبی است. خبر آغاز حمله جنگندههای آمریکایی به مواضع داعش در لیبی، واکنش متفاوت رسانههای این کشور را به دنبال داشت. اگرچه برخی از رسانهها تنها به شرح عملیات اکتفا کردند اما برخی دیگر از آن انتقاد کردند؛ نیویورکتایمز که در سال 2011 از مداخله نظامی ایالات متحده در لیبی که به سرنگونی معمر قذافی منجر شده بود، حمایت کرد، اینبار اقدام نظامی آمریکا در سرت را عمیقا نگرانکننده خواند و آن را نشاندهنده گسترش چشمگیر جنگی دانست که بهراحتی میتواند کشورهای دیگری را نیز دربر گیرد. در سال 2011 آمریکا رهبری عملیات هوایی ناتو در لیبی را برعهده داشت و اگرچه این عملیات به پایان حکومت قذافی در این کشور منجر شد اما این کشور از همان زمان درگیر هرجومرج و آشوبی ویرانکننده بوده است. بسیاری از آمریکاییها از گسترش عملیاتهای اینچنینی بدون مجوز کنگره این کشور نگران هستند اما پاسخ دولت آمریکا به انتقادها روشن است؛ روز دوشنبه و در کنفرانس مطبوعاتی وزارت دفاع آمریکا، نانسی یوسف، خبرنگار بیست، از کوک پرسید که آیا این جنگ قانونی است. معاون مطبوعاتی پنتاگون در پاسخ پای مصوبه بحثبرانگیز کنگره را به میان کشید، همان مصوبه 15سالهای که پس از حملات 11 سپتامبر به تصویب رسید و به رئیسجمهوری این کشور اجازه میدهد «از نیروی نظامی علیه کشورها، سازمانها یا افرادی استفاده کند که به نظر او حمله تروریستی یازدهم سپتامبر علیه آمریکا را طراحی، تأیید و اجرا کرده، به آن یاری رسانده یا به چنین سازمانها یا افرادی پناه دادهاند». بااینحال اول از سوی جورج دبلیو بوش و سپس از سوی باراک اوباما برای توجیه عملیات نظامی در عراق، یمن، سومالی، سوریه و دیگر کشورها استفاده شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.