|

ترجمه‌اي ديگر از «لبه تيغ» سامرست موام

اروپاي جنگ‌زده

«هرگز رماني را اين‌همه با ترديد و نگراني شروع نكرده‌ام. آن را رمان ناميده‌ام، چون نمي‌دانم چه نام ديگري بايد بر آن بگذارم. قصه درازي براي گفتن ندارم و پايان داستانم مرگ يا ازدواج نيست. مرگ مي‌تواند پايان همه‌چيز و ازاين‌رو فرجامي بي‌چون‌‌وچرا براي قصه باشد، اما ازدواج هم قصه را خيلي خوب به سرانجام مي‌رساند. پس آدم‌هاي باريك‌بين نبايد آن‌چه را كه بنا به عرف پايان خوش ناميده مي‌شود به ريشخند بگيرند. مردم عادي غريزه‌اي منطقي دارند كه مجابشان مي‌كند با ازدواج گفتني‌ها گفته مي‌‌شود. وقتي زن و مرد بعد از فرازونشيب‌هاي فراوان سرانجام به هم مي‌رسند، وظيفه زيست‌شناختي‌شان را برآورده‌اند و نظرها متوجه نسلي مي‌شود كه بناست از آنان به وجود بيايد. اما من خواننده‌ام را بلاتكليف نگه مي‌دارم. اين كتاب خاطرات من از مردي است كه با او رابطه‌اي نزديك داشته‌ام، گرچه گاهي ارتباطمان براي مدت‌ها قطع مي‌شد.» «لبه تيغ» سامرست موام با اين جملات شروع مي‌شود، رماني كه سال‌ها پيش در ايران ترجمه شده بود و به‌تازگي ترجمه ديگري از آن توسط شهرزاد بيات‌موحد در نشر ماهي منتشر شده است. «لبه تيغ» از رمان‌هاي مهم انگليسي قرن بيستم به‌شمار مي‌رود و موام در آن به تبعات جنگ جهاني اول پرداخته است. «لبه تيغ» روايتي است از زندگي جواني شوريده‌حال كه تحت‌تأثير جنگ جهاني اول به سرخوردگي دچار شده و راهي را در پيش مي‌گيرد تا از اين وضعيت خلاص شود و به عرفان روي مي‌آورد. اين جوان شوريده‌حال بيش از آن‌كه به‌دنبال منافع مادي و شغل و مقام باشد به‌دنبال يافتن پاسخ‌هايي است كه ذهنش را درگير كرده و ازاين‌رو پيشنهادهاي مختلف كاري‌اش را رد مي‌كند و غرق در مطالعه مي‌شود و به نقاط مختلفي سفر مي‌كند تا معناي زندگي‌ را دريابد و به پرسش‌هايش پاسخ دهد. زندگي شخصي او در نتيجه اين وضعيت به مخاطره مي‌افتد اما براي قهرمان داستان دغدغه‌هاي ذهني‌اش مهم‌تر از بقيه مسايل است. در بخشي ديگر از اين رمان مي‌خوانيم: «آن روزها من در لندن بودم. در انگلستان، اوايل نه متوجه وخامت اوضاع بوديم و نه پيامدهاي ناگوار آن. اگرچه خود من نيز پول قابل‌توجهي از دست دادم، بيش‌تر سود اسمي بود و پس از اين‌كه آب‌ها از آسياب افتاد، متوجه شدم زياد هم ضرر نكرده‌ام. مي‌دانستم اليوت در بازار قمارهاي كلان مي‌كند و مي‌ترسيدم مبادا ضرر زيادي كرده باشد، ولي تا وقتي هر دو براي كريسمس به ريويرا برگشتيم، او را نديدم. به من گفت هنري ماتورين مرده و گري ورشكست شده است. من خيلي به امور تجاري وارد نيستم و شايد روايت‌هايي كه از زبان اليوت نقل مي‌كنم گنگ و نامفهوم به‌نظر برسد. تا آن‌جا كه من دستگيرم شد، فاجعه‌اي كه بر دستگاه هنري ماتورين وارد آمده بود بخشي مربوط به خودسري‌هاي خودش بود و بخشي ديگر به دليل شتابزدگي و بي‌فكري‌هاي گري...». «لبه تيغ» از مشهورترين و مهم‌ترين آثار سامرست موام به‌شمار مي‌رود. موام كه خود در طول عمرش به نقاط مختلفي سفر كرده بود، در اين رمان تصويري از اروپاي دهه سي به دست مي‌دهد و خواننده را به خيابان‌هاي باران‌خورده لندن و كافه‌هاي شلوغ و پرهياهوي پاريس مي‌برد. موام در اين رمان زندگي آدمي را به‌ تصوير كشيده كه تحت‌تاثير شرايط جنگي، امكان بازگشت به سير طبيعي زندگي را ندارد و مدام به مسائلي مثل مرگ و زندگي فكر مي‌كند. لبه تيغ/ سامرست موام/ شهرزاد بيات‌موحد نشر ماهي

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.