|

روسیه از هک‌شدن «حرفه‌ای» کامپیوترهای ۲۰ نهاد دولتی خود خبر داد

جنگ خودخواسته سایبری

چندین روز پیش، ادوارد اسنودن به‌طعنه مدعی شد برای تأیید صحت این ادعا که روسیه پشت حملات سایبری اخیر و هک کمیته ملی دموکرات‌ها، کمیته کمپین کنگره‌ای این حزب و درنهایت، کمپین انتخاباتی هیلاری کلینتون قرار دارد، بهترین راه رجوع به آژانس امنیت ملی است. او در توییتی در تاریخ 25 جولای گفته بود: «بدون شک آژانس امنیت ملی شواهدی در دست دارد که می‌تواند آشکارا مسئولیت حملات سایبری به کمیته ملی دموکرات‌ها را به مسببان واقعی آن منتسب کند، اما این مدیریت اطلاعات ملی آمریکاست که به طور سنتی، مانع از به اشتراک‌گذاری چنین اطلاعاتی می‌شود. دلیل مخالفت با به اشتراک‌گذاری شواهد آژانس امنیت ملی، ترس از افشای منابع و شیوه‌های جمع‌آوری اطلاعات است، اما امروز که سیستم XKeyScore به طور عمومی شناخته شده، دیگر دلیلی برای مخالفت وجود ندارد». با همه این اوصاف، به نظر می‌رسد آژانس امنیت ملی به توصیه اسنودن گوش فرا داده و آن‌طور که خبرگزاری ای‌بی‌سی مدعی شده، هکرهای دولتی را بسیج کرده تا با هدف‌قراردادن همتایان روس خود، یک ‌بار برای همیشه مشخص کنند آیا مسئولیت نفوذ به سرورهای کمیته ملی دموکرات‌ها برعهده آنان بوده یا خیر. این همان مأموریتی است که به گفته رئیس یکی از واحدهای ارشد عملیاتی آژانس امنیت ملی، پیش از این نیز بارهاوبارها به گروه‌های هک دولتی محول شده است. «رابرت جویس» در گفت‌وگویی که با خبرگزاری ای‌بی‌سی داشته، ضمن طفره‌رفتن از هرگونه اظهارنظر درباره حملات سایبری به کمیته ملی دموکرات‌ها، خاطرنشان کرده آژانس امنیت ملی مجوزهای قانونی و توانمندی‌های فنی لازم را دارد تا در مواقع ضروری به گروه‌های مظنون هکری پاتک زده و با نفوذ به سیستم‌های آنان، اطلاعاتی درباره عملیات سایبری احتمالی آنان به دست آورد. به گفته جویس، یکی از مأموریت‌های شاخه اطلاعات برون‌مرزی آژانس، بهره‌گیری از اختیارات قانونی خود برای کشف این نکته است که چه کس یا کسانی در عملیات نفوذ شرکت کرده یا مسئولیت آن را برعهده داشته است. دراین‌میان، بسیاری از مقامات ارشد آمریکایی نیز در حالی با اطمینان از آغاز به فعالیت هکرهای آژانس امنیت ملی برای نفوذ به دو گروه از هکرهای روسی که از سوی شرکت امنیت سایبری crowdstrike، متهم به حمله به سیستم‌های کامپیوتری کمیته ملی دموکرات‌ها شده‌اند، خبر می‌دهند که آژانس امنیت ملی هنوز درباره نقش یا مداخله بالقوه خود در تحقیقات جاری اف‌بی‌آی درباره پرونده هک سرورهای کمیته ملی دموکرات‌ها توضیحی نداده است. با وجود این و در شرایطی که سرویس اطلاعاتی روسیه روز گذشته اعلام کرده شبکه کامپیوتری بیش از 20 سازمان، ازجمله آژانس‌های دولتی و شرکت‌های دفاعی آن کشور هدف حملات هماهنگ بدافزارهای جاسوسی قرار گرفته‌اند، این سؤال مطرح می‌شود که آیا ایالات متحده و روسیه وارد جنگی سایبری شده‌اند؟ سرویس امنیت فدرال روسیه، بدون هیچ‌گونه اظهارنظری درباره متهمان اصلی این حملات هدفمند، اعلام کرده بدافزارهای استفاده‌شده و شیوه حمله به شبکه‌های دولتی به نمونه‌های پیشین چنین حملات جاسوسی‌ای که از سوی سازمان‌های اطلاعاتی روسیه شناسایی شده، شباهت بسیار دارد. این در حالی است که به گفته «راجش دا»، یکی از مدیران ارشد سابق آژانس امنیت ملی، حتی اگر هکرهای این سازمان، گروه‌های روسی را هدف قرار داده باشند، باز هم مرتکب هیچ‌گونه عمل غیرقانونی‌ای نشده و از آنجایی‌که دولت روسیه آشکارا یک هدف اطلاعاتی معتبر است، صرفا از اختیارات معمولی خود در جمع‌آوری اطلاعات خارجی بهره برده است. به گفته این مقام سابق آژانس امنیت ملی، عملیات هکرهای آمریکایی همچنین می‌تواند از لحاظ حقوقی، زیر چتر تحقیقات اف‌بی‌آی و به‌عنوان بخشی از پشتیبانی فنی این تحقیقات قابل توجیه باشد. اما حملات متقابل سایبری ایالات متحده چه از لحاظ قانونی توجیه‌پذیر باشد، چه نباشد، یک احتمال همچنان باقی است و آن اینکه گروهی از هکرهای کارکشته با بهره‌گیری از همه پیچیدگی‌های فنی یک عملیات سایبری و البته سوءاستفاده از گمانه‌های موجود درباره تمایل ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، به مداخله در روند انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و به قدرت‌رساندن دست‌نشانده‌ای مانند دونالد ترامپ، درصدد برآمده‌اند نقش روس‌هایی متخاصم را ایفا کنند. همان‌طور که جویس می‌گوید، شناسایی مسببان واقعی یک حمله سایبری با همه پیچیدگی‌های آن، درمجموع بسیار مشکل است؛ چراکه نه‌فقط باید حجم وسیعی از جزئیات درست سر جای خود قرار گیرند، بلکه همواره خطر مواجهه با پرچم‌هایی دروغین نیز وجود دارد که درواقع ترفندی از سوی هکرها برای به اشتباه‌انداختن متخصصان امنیتی است. با همه این اوصاف و در شرایطی که امروز حتی این احتمال وجود دارد که آژانس امنیت ملی با جاگذاری نشانه‌هایی اشتباه، درصدد متهم‌کردن مسکو به حمله‌ای سایبری است که می‌تواند از سوی هر گروهی، حتی خود هکرهای منتسب به آژانس صورت گرفته باشد، فقط باید امید داشت یکی از اولین جنگ‌های سایبری رسمی بین دو ابرقدرت سایبری جهان، در همان فضای محدود سایبر باقی بماند و با هرچه نزدیک‌ترشدن به موسم انتخابات نهایی ریاست‌جمهوری آمریکا در ماه نوامبر، کرملین را بیش از این رویاروی کاخ سفید علم نکند.

-------------------------

قدرت سایبری روسیه

در 28 فوریه، افراد مسلح وارد مرکز عملیات «اوکرتلکام» در کریمه شدند، حرکتی که به ميزان زیادی توانایی روسیه برای رهگیری اطلاعاتی از اوکراین را ارتقا داد. روسیه قادر بود به‌راحتی در زیرساختارهای ارتباطی اوکراین تداخل ایجاد کند و جالب است که بسیاری از این تأسیسات را کارشناسان شوروی سابق ساخته‌اند که بسیاری از آنها در روسیه ساکن هستند و همین موضوع کار آنها را ساده‌تر کرد. «دانیل کوهن» که ریاست «برنامه جنگ سایبری» در «مؤسسه مطالعات امنیت ملی» را بر عهده دارد، می‌گوید: «برای اولین‌بار، فکر می‌کنیم رابطه بین نظامیان کماندو و افراد سایبری را دیدیم و آنها برای به‌کارگیری سلاح‌های سایبری و نفوذ به زیرساختارهای حیاتی اوکراین با يكدیگر همکاری کردند».رخدادها در اوکراین نشان‌دهنده اهمیت روزافزون سیاست خارجي روسیه براي جنگ سایبری و جاسوسی سایبری است. کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق فهمیده‌اند که تحت ‌نظارت نزدیک قرار دارند و روسیه به دنبال اعمال ‌نفوذ است. «مک برنی»، استاد علوم رایانه دانشکده «کینگز» لندن، گفته است این بخشی از «دکترین بعد از جنگ» روسیه است که به نظر می‌رسد در حال توسعه است. روسیه به دنبال مه‌آلودکردن اوضاع است تا معلوم نباشد تهاجمی روی داده، مهاجمان چه کسانی‌ هستند و مسئولیت آن بر عهده کیست. «این وضعیت مه‌آلود موجب می‌شود آماده‌کردن حمایت داخلی و خارجی مشکل شود و نتوان به‌طور مناسب و به‌موقع اقدام کرد. درخواست کمک از ناتو در زمانی که کاملا مشخص نیست که آیا این تهاجم از خارج بوده یا از داخل، بسیار مشکل است؛ به اعتقاد من فعالیت‌های سایبری روسیه را باید با این دکترین جدید بررسی کرد که فقط به‌عنوان یک فعالیت دیگر از بین فعالیت‌هایی که برای ارعاب و سردرگم‌کردن طرف مقابل طرح‌ریزی شده است». در واقع، مشکل اثبات منشأ یک حمله سایبری می‌تواند موجب روی‌آوردن به جنگ متعارف شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.