عدالت فرهنگی
علی فرامرزی
موقع برگشتن توی فکر بودم، همسرم پرسید به چی فکر میکنی!؟ معمولا این پرسش را وقتی میکند که میداند موضوعی در ذهنم گیر کرده و شاید هم فکرم به آن گیر داده است. به دیدن نمایشگاه نقاشیها و مجسمههای هنرمندی رفته بودیم که نزدیک به 50سال است نقاشی میکند؛ در سالن بزرگ یکی از گالریهایی که تازه باز شده و چه سرمایهای را در آنجا صاحبش معطل گذارده است. گفتم فلانی بعد از نمایش با این تعداد تابلو و مجسمه چه کار میخواهد بکند!؟ نگهداری اینها خودش نیاز به انباری 50متری دارد، واقعا چهکارشان میخواهد بکند!؟ گالری هم نمیتواند جایی را به کارهای فروشنرفته اختصاص دهد. فکر کردم نمیشود هم برای خلاصشدن از این تعداد حجم...! گفتم اگر هنرمندش را دیدم حتما میپرسم با کارهای فروشنرفته چه کرده است. چندروز قبل وقتی صحبت از فروش حراج تهران بالا گرفته و گرم بود، کنجکاو شدم و سری به سایتهای ورزشی زدم و سعی کردم ارقامی از قراردادهای ورزشکاران، مخصوصا فوتبالیستها را ببینم... . نمیدانم شما هم تاکنون این کار را کردهاید یا نه، بد نیست، اگر فرصت دارید یک سری بزنید، یک سری بزنید تا شمایی که بهعنوان بخشی از آبروی این کشورید و قطعهای از کیک دیپلماسی فرهنگی این دیار را تشکیل میدهید، جایگاه واقعی خود را بهلحاظ اقتصادی ارزیابی کنید. ممکن است بگوییم خب در همه دنیا وضع همینگونه است و هیچکجا درآمد یک هنرمند متعلق به بدنه جامعه تجسمی با یک فوتبالیست قابلمقایسه نیست! بخشی از جواب شما میتواند این باشد: آیا در آن جوامع بودجه هردو این بخشها را دولت تعیین میکند و میپردازد!؟ آیا در آن جوامع هم مجلس بر مقدار بودجه پیشنهادی دولت برای این دو بخش مهر تأیید میزند یا آن را کم و زیاد میکند!؟ یادمان باشد که در اکثر کشورها بخش ورزش نهتنها از بودجه کشور مصرف نمیکند بلکه به شکلهای مختلف برای دولت درآمدزا هم هست و درآمد حاصله صرف سوبسیدهای فرهنگی جامعه میشود. آیا در آن جوامع تعادلی بین مشوقهای دولتی برای سرمایهگذاری در هنر و ورزش به همین شکل نابرابر و غیرقابلمقایسه و ناعادلانهای است که ما داریم تجربه میکنیم!؟ البته درباره مالیات خرید آثار هنری ظاهرا معافیت وجود دارد. داشتم تجسم میکردم (این تجسمکردن هم برای ما اهل تجسمی بیشتر گلوگیر شده است!!) وقتی در هیأت دولت یا در مجلس شورا دارند مقدار بودجه این دو بخش ورزش و فرهنگ را تعیین میکنند، وزیر مسئول بخش فرهنگی ممکن است چه احساسی پیدا کند یا چه افکاری به ذهنش خطور کند!؟ بهویژه اگر به یادش بیاید که رقم اختصاصدادهشده به کل تجسمی کشور چه عددی را تشکیل میدهد و فیالمجلس آن را با بودجه رشتههای ورزشی هیجانساز برای عامه جامعه، مقایسه کند! شما دولت محترم، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شما وزیر محترم فرهنگ و ارشاد همه میدانید که برای بهحرکتدرآوردن چرخ اقتصاد هنر لزوما نباید از بودجههای ضروری کشور هزینه کرد، لزومی ندارد فلان پروژه عمومی و عمرانی تعطیل شود، بسیاری از راهحلهای تجربهشده و مبتکرانه وجود دارد که اگر اراده و توجه لازم و بلندمدت وجود داشته باشد، میتواند این معضل طبقه مولد و فرهنگی جامعه را حل کند؛ مهم این است که بپذیریم مشکل وجود دارد، میشود از بسیاری راهحلها بهره برد، همچنانکه در بسیاری از کشورهای دیگر انجام پذیرفته است و ما خود در موقعیتهای زیادی با اتکا به خلاقیتهای عمومی جامعه و بهرهگیری از هوش اجتماعی توانستهایم کارهای بزرگی را به انجام برسانیم، «ان.جی.او»ها را باور کنیم و در عمل به آنها اعتمادبهنفس و اعتبار ببخشیم و البته که لازم است این تشکلها هم خود را عامل ببینند نه دانای مطلق و استفاده از دانش و تجربه دیگران را سرلوحه قرار دهند و با بهرهگیری از تخصصها و دانش هر بخش به خود و مسئولیت بهگردنگرفته گسترش و غنا بخشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.