تبدیل ایستگاه فضایی به مرکز تجاری
مشارکت شرکتهای خصوصی در پروژههای بینالمللی
حمیدرضا فعلهگری
ناسا از شرکتهای خصوصی خواسته با حضور بیشتر در ایستگاه فضایی بینالمللی، آن را به یک مرکز تجاری تبدیل کنند. ایستگاه فضایی بینالمللی با مشارکت سازمان فضایی بیش از 15 کشور ساخته شده ازجمله سازمان فضانوردی آمریکا (ناسا)، سازمان فضانوردی اروپا (اسا)، روسیه و چندین کشور اروپایی، ژاپن، کانادا، برزیل و... از جمله بهرهبرداران اصلی این ایستگاه هستند و تنها مدت کوتاهی است که صحبت از حضور شرکتهای خصوصی نظیر «اسپیسایکس» در این ایستگاه مداری میشود. اما اکنون ناسا از شرکتهای خصوصی میخواهد مشارکت بیشتری در این پروژه بینالمللی داشته باشند تا جایی که این ایستگاه فضایی به یک قطب یا مرکز تجاری تبدیل شود، به همین دلیل فراخوانی منتشر کرده تا سطح مشارکت را در این ایستگاه مداری افزایش دهد و شرکتهای خصوصی هم تنها چند روز دیگر فرصت دارند ایدههای خود را در این زمینه مطرح کنند. سازمان فضانوردی آمریکا گفته است شرکتهای خصوصی ظرفیت بالقوه زیادی برای استفاده از ایستگاه فضایی بینالمللی دارند که حتی میتواند برای محققان ناسا تعجبآور باشد. هماکنون شرکت «اسپیسایکس» به دلیل پرتابهای بینقص راکت «فالکون9» و رساندن محمولهها به مدار زمین، بهعنوان یک شرکت خصوصی، مشارکت چشمگیری در توسعه ایستگاه فضایی بینالمللی دارد. گفتنی است ایستگاه فضایی بینالمللی سازهای در مدار زمین است که در فاصله 330 تا 435 کیلومتری زمین قرار دارد و سرعت آن در مدار برابر 27هزارو 700 کیلومتر بر ساعت است، هر روز 16 بار به دور سیاره زمین گردش میکند. هرچند بیشتر بخشهای اصلی این ایستگاه فضایی ساخته شده است، اما کار تکمیل و گسترش آن همچنان ادامه دارد و تا سالهای پایانی دهه کنونی چند بخش جدید به آن افزوده خواهد شد. وزن ایستگاه فضایی بینالمللی پس از تکمیل، به حدود 450 تن میرسد و هزارو 200 مترمکعب فضای کار، پژوهش و زندگی برای فضانوردان فراهم میکند. ایستگاه فضایی بینالمللی پس از ایستگاههای سالیوت، آلماز و میر روسیه و ایستگاه اسکایلب آمریکا، نهمین ایستگاه فضایی سرنشیندار در مدار زمین است. حضور فضانوردان در ایستگاه فضایی بینالمللی از آغاز نخستین مأموریت در 12 آبان 1379 تاکنون بدون وقفه ادامه داشته است. این ایستگاه درحالحاضر، ظرفیت شش سرنشین دائمی را دارد، اگرچه هنگام اتصال فضاپیماها و ورود افراد جدید، تعداد فضانوردان درون ایستگاه بهطور موقت تا بیش از 10 نفر هم افزایش مییابد. آزمایشگاه فضایی، رصدخانه دائمی، مرکز حملونقل مداری، مرکز سرویس برای تعمیر، نگهداری و تنظیم فضاپیماها و ماهوارهها در مدار زمین، مرکز ساختوساز برای مونتاژ و نصب سازههای بزرگ فضایی، مرکز همکاری پژوهشی ازجمله مأموریتهای این ایستگاه فضایی است. سنگ بنای ایستگاه فضایی بینالمللی، بخش «زاریا» نام دارد و ساخت روسیه است. با پرتاب زاریا در روز 29 آبان 1377 به وسیله پروتون از پایگاه فضایی بایکونور به مدار زمین، ساخت ایستگاه فضایی آغاز شد. عمر عملیاتی ایستگاه فضایی بینالمللی تا سال 2020 میلادی برنامهریزی شده است و احتمالا تا نیمه دهه آینده نیز ادامه خواهد یافت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.