|

اسرائیل، شانه‌دار مهاجم دریای خزر و حالا تیلاپیا

مژگان جمشیدی

در شرایطی که سال‌هاست معرفی‌ گونه‌های غیربومی به طبیعت ایران، بسیاری از گونه‌های بومی کشورمان را در معرض تهدید و نابودی کامل قرار داده است، اخیرا معاون اطلاعات و عملیات سازمان پدافند غیرعامل با بیان اینکه اسرائیل قسم خورده بود خاویار ایران را نابود می‌کند، عامل انتقال «گونه مهاجم شانه‌دار» به دریای خزر را که باعث کاهش ذخایر تاس‌ماهیان شده، رژیم صهیونیستی معرفی کرده است. اینکه شانه‌دار مهاجم دریای خزر سهوا از طریق آب توازن کشتی‌ها وارد دریای خزر شده یا با هدایت رژیم صهیونیستی بوده، موضوعی است که قطع‌یقین، پدافند غیرعامل، پاسخ آن را می‌داند اما اکنون پرسش این است که مسبب معرفی این‌همه گونه‌های مهاجم گیاهی و جانوری به زیستگاه‌های داخل سرزمین در دو، سه دهه گذشته چه کسی است؟

جلبک آزولا در تالاب انزلی و تمامی آب‌های شمال ایران، ماهی آمور در تالاب هامون، درخت کهور پاکستانی در سراسر استان‌های جنوبی ایران و اخیرا تیلاپیا در آب‌های خوزستان تنها نمونه کوچکی از خروارها گونه مهاجمی است که کاملا آگاهانه و بدون توجه به هشدارهای کارشناسی توسط ارگان‌های دولتی در دو، سه دهه اخیر وارد محیط و اکنون بلای جان تنوع زیستی کشور شده و بسیاری از زیستگاه‌ها را با زوال اکولوژیکی مواجه کرده است. بدون‌شک آسیب‌هایی که تیلاپیای زیلی در خوزستان بر سر گونه‌های بومی و صیادان محلی آورده، یا اکسیژنی که آزولا از تالاب انزلی ربوده و زیباترین تالاب ایران را به باتلاقی غیرقابل‌زیست برای آبزیان بدل کرده، کمتر از شانه‌دار دریای خزر و نابودی ماهیان خاویاری نیست. شوربختانه امروز به مدد خسارات هنگفتی که از محل معرفی گونه‌های غیربومی به تنوع زیستی کشور وارد شده، سازمان پدافند غیرعامل به‌درستی به موضوع ورود پیدا کرده و خواستار کنترل مرزها، رصد و پایش و ممانعت از ورود گونه‌های مهاجم به کشور از طریق مرزبانی زیستی در مرزهای زمینی، هوایی و دریایی ایران شده اما پرسش این است که با این توجهات در سطح مسئولان امنیتی کشور و مخالفت‌های آشکار سازمان حفاظت محیط‌زیست و حتی وزارت نیرو با تکثیر و معرفی تیلاپیای نیلی در آب‌های داخلی و مخازن پشت سدها، چرا متولیان شیلاتی همچنان به تکثیر غیراقتصادی و غیرمحیط‌زیستی این ماهی در یزد اصرار می‌ورزند؟ مسئولان سازمان پدافند غیرعامل به‌درستی متوجه تفاوت‌های گونه‌های بومی و غیربومی و مهاجم شده‌اند، باید ارج نهاد اما شگفت‌آور است که برخی متولیان شیلاتی باوجود اظهارنظرهای برجسته‌ترین زیست‌شناسان و کارشناسان دانشگاهی، سازمان محیط‌زیست و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت مبنی‌بر مهاجم‌بودن ماهی تیلاپیا همچنان معتقدند این گونه، یک گونه سبز و دوستدار محیط‌زیست است!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.