نقطهای که همه به هم میرسند
مهسا جزینی
میتوان امیدوار شد که کمکم صداها به هم نزدیکتر شوند. اگرچه برای عدهای شمایل انتخابات هیأتی و گعدهوار و فهرستبستن با قاعده غیرشفاف لابی و ریشسفیدی و اهرم فشار پیدا و پنهان همچنان گزینه مطلوب است اما اکنون تکصداهایی از هر دو جناح در این گیرودار به گوش ميرسد كه به این وضعیت شبهمطلوب «نه» میگوید. این صداها تا پیش از این حالت شعارهای تکراریای به خود گرفته بود که تصور میشد برای خالینبودن عریضه گفته میشوند و به دنبال ترسیم یک موقعیت آرمانی هستند که تا اطلاع ثانوی دسترسناپذیر خواهد بود. اما حالا که در بخشهایی از حاکمیت و بهویژه بعد نظارتی آن هم حامیانی برای این صداها پیدا شده، میتوان کمی امیدوارتر به آینده نگاه کرد. اتفاقی که این روزها بهویژه بعد از انتخابات مجلس هفتم شاهدیم از این دست است. وقتی دو نفر از اعضای شورای نگهبان که لزوما با هم همرأی و همجهت نیستند اما به فراخور کار نظارتی خود یک سخن را تکرار میکنند و نقد نظام انتخابات فعلی را در دستور کار قرار دادهاند، میتوان امیدوار بود اگر مجلسیان دست به کاری بزرگ زنند و بخواهند در نظام فعلی انتخابات نظمی نوین درافکنند، در شورای نگهبان هم حامیانی خواهند داشت. نجاتالله ابراهیمیان سخنگوی قبلی و عباسعلی کدخدایی سخنگوی فعلی هر دو مفصل و از ابعاد مختلف در نقد نظام انتخابات فعلی بهویژه در بعد مواجهه نظارتی آن سخن گفتهاند. 1- اصولگرایان از زمانی که نتوانستند به اجماع برسند، از وقتی که همه قول دادند و سر قولشان نماندند، از وقتی زعمای قومشان متعدد شدند، از وقتی فردی که مورد حمایت ششدانگشان بود زیر قول و قرارها زد و همه ماستها را ریخت، از وقتی فهرستهای انتخاباتیشان گروگان تندروهایشان شد فهمیدهاند که دیگر نه ریشسفیدی جواب میدهد و نه ادعاهای زعامتوار. برای همین است که محمدرضا باهنر بعد از هر شکست از لزوم ایجاد یک حزب فراگیر اصولگرا سخن میگوید؛ اگرچه باور به عملیشدن آن نداشته باشد. برای همین است که وقتی جناح مقابل فهرستی رأی میدهد و حتی باعث شکست اصولگرایان تهران میشود، باهنر به استقبال آن روش میرود و آن را یک قدم رو به جلو و رشد در نظام انتخاباتی و نحوه رأیدهی میداند. گلایههای امیرمحبیان هم از تعریفنشدن شاقول اصولگرایی و انتخاب و عمل بر مبنای سهمخواهی در دقیقه 90 انتخابات هم از این بابت است. 2- اصلاحطلبان هم درگیر وضعیتی مشابهاند. شاید برخلاف اصولگرایان مشکلی در رسیدن به اجماع ندارند اما مشکلات برای آنها تازه بعد از اجماع آغاز میشود. در روزگاری که چهرهها و احزاب ششدانگ اصلاحطلب به دلایل و بهانههای قانونی و شبهقانونی کنارگودنشین شدهاند، جماعتی که به اعتبار این جریان و با ریش گروگذاشتن بزرگانش از مردم رأی گرفتهاند از فردای رأیگیری راه خود را میروند و حرفهای خود را میزنند. انتقادات اخیر محمدرضا تاجیک در نقد وضعیت ائتلاف و اجماع اصلاحطلبان و معتدلین و نحوه فهرستبستنها و بعد عهدشکنیها در این دو انتخابات اخیر از این بابت است. 3- سررشته همه این مشکلات در یک چیز است. فقدان نظام انتخابات حزبی. بعد از انتخابات مجلس هفتم و مواجهه شورای نگهبان با 12 هزار داوطلب شناختهشده و ناشناختهای که امکان رسیدگی و بررسی همه سوابق آنها و پاسخگویی در زمانی کمتر از یک ماه میسر نبود، واقعیتی پیش چشم برخی اعضای این نهاد نظارتی گسترده شده است. باور به اینکه وضعیت فعلی دیگر جوابگو نیست. وقتی عضو و سخنگوی دوباره شورای نگهبان در جلسه با یکی از فراکسیونهای مجلس، از دغدغههای نبود نظام انتخابات حزبی- که لزوما میتواند شخصی هم نباشد- میگوید و مجلسیان را تشویق به طرح و تصویب آن در مجلس میکند و مستقیم و غیرمستقیم از چراغ سبز شورای نگهبان خبر میدهد، چرا نباید به استقبال آن رفت. جایی که تکصداهایی از هر سه جانب، اصلاحطلب، اصولگرا و حاکمیت به نقطهای مشترک میرسند، چرا نباید امیدوار بود این تکصداها همهگیر شود؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.