دريغ از دينارهايي كه خرج نميشود
علي اكبر قاضي زاده
اگرچه اعلام رتبهبندی روزنامههای کشور از سوی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد به انعکاس عصبانیت روزنامه کیهان از کسب عنوان «درجه 3» محدود شد اما به نظر میرسد که در وضعیت فعلی مطبوعات کشور، پرداختن به مسئله رتبهبندی بسیار مهم است. متأسفانه در فضای رسانهای کشور تابوهایی داریم که هنوز برای مواجهه با آنها اندیشهای نکردهایم؛ نمیدانیم چرا در همین تهران نشریههایی منتشر میشوند که اصلا علت انتشار آنها مشخص نیست و معلوم نیست که این نشریهها برای چه مخاطبانی منتشر میشوند. در اینجا، پرداختن به معیارهای کارکرد یک رسانه میتواند، تکلیف را با چنین نشریاتی روشنتر کند. لزوم درجهبندی نشریات و روزنامههای کشور از همین دریچه قابلبررسی است به این شرط که معیارها و پیامدهای چنین درجهبندیای روشن شود؛ بنابراین به اعتقاد من، پرداختن به لزوم این درجهبندی از اهمیت بیشتری برخوردار است چراکه در سه دهه گذشته، من، شما و دیگر همکاران پیر و جوانمان در رسانهها، قربانی روندی شدهایم که شاید بتوان نامش را «کمک به ناشران مطبوعات» گذاشت و اگر درجهبندیای در اینباره در کار بود، شاید چنین روندی کندتر میشد. فرض کنید نشریهای به ارشاد میرود و سابقه طولانی خود را بههمراه نامهای از چاپخانه مبنیبر تیراژ گستردهاش همراه میکند تا از مساعدتهای این وزارتخانه کمک بگیرد، اما سؤال اینجاست- فارغ از ارزشگذاری به صحت چنین اقدامی- که کمک مالی قابلتوجه وزارت ارشاد در این نشریه، صرف چه چیزی میشود؟ متأسفانه همه میدانیم که دیناری از این پول نه در زمینه «افزایش کیفیت رسانه» و نه در زمینه «بهبود شرایط زندگی روزنامهنگاران» هزینه نمیشود. با ادعای اینکه سابقه دارند، با ادعای اینکه گروههای مختلف جامعه، مخاطب رسانه آنها هستند، این کمک را دریافت میکنند اما دریغ از آنکه ریالی از آن را در این دو حوزه هزینه کنند. خبرنگار همچنان بدهکار است، هنوز نتوانسته از عهده مخارج روکش دندانش برآید و مجبور است بچههایش را در مدارس پایین شهر ثبتنام کند، درحالیکه این کمکها صرف چیزهای دیگری میشود. مگر اعتبار یک رسانه از کجا میآید جز از خبرنگارانش؟ اگر روزنامهای مثل «شرق» اعتباری دارد، این اعتبار را مدیون پدیدآورندگانش است؛ از خبرنگار گرفته تا کاریکاتوریست! یک کاغذ خالی و یک ماشین چاپ که اعتبار نمیآورد! اما عجیب اینجاست که تنها بخش همیشه فراموششده رسانهها، دقیقا همین پدیدآورندگان آن هستند. آنطور که من شنیدهام- و صحتوسقم آن را تأیید و رد نمیکنم- دولت یازدهم، در حوزه رسانه کمی پیگیرتر از دولتهای قبل است و به پدیدآورندگان رسانهها توجه بیشتری میکند و شاید یکی از راههایی که میتوان به دقت این پیگیری امیدوارتر بود، دقیقا همین نظام رتبهبندی است. نظام رتبهبندی اگر با شفافیت «معیارها» و «پیامدها»یش همراه باشد، قطعا میتواند در بهبود شرایط رسانههای کشور با تأکید بر کیفیت رسانه و بهبود شرایط زندگی روزنامهنگاران، تأثیرگذار باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.