|

بنگلادش می‌خواهد پاکستان دیگری شود؟

بارها کارشناسان نسبت به این مسئله هشدار داده‌اند که به دلیل وجود گروه‌های تندرو ممکن است بنگلادش در آینده به یک پاکستان یا افغانستان دیگر تبدیل شود. عملیات تروریستی اخیر در داکا، پایتخت این کشور، ثابت کرد گروه‌های تندرو به صورت زیرزمینی در حال فعالیت هستند و از عواملی چون فقر مردم و آشفتگی اوضاع عمومی برای سربازگیری به نفع خود و تشدید فعالیت‌های جنون‌آمیزشان استفاده می‌کنند. واقعیت این است که تفکر افراط‌گرایی از زمانی که بنگلادش بخش شرقی پاکستان به‌شمار می‌رفت، ریشه در خود محیط این کشور دواند. دلیل آن هم کشتارهای وحشیانه شبه‌نظامیان بنیادگرایی است که نمی‌خواستند بنگلادش مستقل شود. در سال 1971 «ذوالفقار علی بوتو» نتایج انتخابات را نپذیرفت و می‌خواست «شیخ مجیب الرحمان» نخستین رئیس‌جمهور بنگلادش نباشد. همان زمان شبه‌نظامیان تندرو مخالف استقلال بنگلادش جنایاتی را مرتکب شدند که یادآوری‌شان هم هولناک است. بعد از جدایی، این گروه‌ها هیچ راهی جز تسلیم واقعیت‌شدن نداشتند و به همین دلیل به احزابی رسمی تبدیل شدند اما درعین‌حال پیوندهای قدیمی خود را با احزاب اسلام‌گرای پاکستان مثل جماعت اسلامی حفظ کردند. سیاست‌مداران بنگلادش طی سال‌های گذشته غرق در اختلافات و رقابت‌های خود بر سر قدرت بوده‌اند بی‌توجه به سرنوشت دولتی که با‌ هزار خون دل و هزینه‌های بشری سنگین تأسیس شده است. نتیجه اینکه نفوذ و قدرت گروه‌های تندرو در بنگلادش روزبه‌روز بیشتر شد. آنها به‌خصوص با گرفتن پول از خارج، خود را به چند گروه افراطی آسیایی دیگر ملحق کرده‌اند؛ گروه‌هایی که برای فرار از ضربه‌هایی که در کشورهای خودشان مثل آسیای‌میانه، افغانستان، اندونزی و مالزی خورده‌اند می‌کوشند فعالیت‌های خود را در بنگلادش توسعه دهند. یک مسئله عجیب در این رابطه تحرکات آشکار این گروه‌هاست. شاید هم چنان‌که در برخی گزارش‌ها آمده، تعدادی از نیروهای امنیتی با این گروه‌ها همراه بوده یا به آنها دستور داده شده است به این گروه‌ها کاری نداشته باشند تا بشود از آنها به‌عنوان یک ابزار سیاسی علیه دشمنان استفاده کرد. بااین‌حال سلسله‌انفجارهای تروریستی که در سال 2005 به‌صورت هم‌زمان در 63 استان از مجموع 64 استان این کشور رخ داد، برای نخستین‌بار قدرت گروه‌های افراطی بنگلادش را آشکار کرد. این حادثه بی‌سابقه به لحاظ وسعت و دقت موجب شد تا مقامات دولتی و اطلاعاتی که همواره وجود هرگونه حرکت‌های تندرو را نفی می‌کردند به مدت پنج‌ماه دست به تحقیقات گسترده‌ای بزنند که خیلی از مسائل را دربر گرفت. یکی از این گروه‌ها - چنان‌که تحقیقات نشان داد- جمعیت اصلاح اجتماعی و دیگری جمعیت باشگاه اسلامی، آژانس امدادرسانی، مؤسسه الفرقان و تشکیلات «جهاد اسلامی» بود که با القاعده هم‌پیمان است و فردی به نام «مولانا شوکت عثمان آغا» آن را رهبری می‌کند. گفته می‌شود این تشکیلات حدود 15‌ هزار عضو در بین بنگلادشی‌های فقیر و روستانشین دارد. از سال گذشته عملیات آدم‌ربایی و قتل تعدادی از وبلاگ‌نویسان و روزنامه‌نگاران غیرمسلمان و سکولار در بنگلادش شدت گرفته است. هرچند مقامات دولتی اقدام به بازداشت نزدیک به200 نفر در این رابطه کردند اما به نظر می‌رسد اینها کافی نبوده و از حجم انتقادات نسبت به دولت «حسینه واجد» به بهانه سوءاستفاده از گروه‌های تندرو مذهبی کاسته نشد. دولت او اما چنین اتهاماتی را به‌کلی رد می‌کند. به‌هرحال باید گفت بنگلادش قدم‌به‌قدم می‌رود تا به صورت دولتی ورشکسته تبدیل شود مگر اینکه هرچه‌زودتر تحت یک جراحی فوری قرار گیرد. منبع: الاتحاد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.