بررسی حادثه بوعلی با رویکرد تأثیر بر بورس
ولید هلالات . کارشناس ارشد بازار سرمایه و کارگزار بورس
بازار سرمایه در اقتصاد هر کشوری جایگاه بسیار بااهمیتی دارد تا آنجا که تعبیر دماسنج اقتصاد را برای این بازار به کار میبرند. با توجه به ابلاغ سیاستهای کلی اجرای اصل 44 قانون اساسی در سالهای 84 و 85 از سوي مقام معظم رهبری، موج اول خصوصیسازی در بخشهای مختلف اقتصاد ایران آغاز شد. پس از این رویداد بااهمیت که هدف آن حرکت به سمت اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد و میداندادن به بخش خصوصی است، میتوان فضایی را تصور کرد که دولت از شرکتداری به سمت تمرکز بر وظایف حاکمیتی خود حرکت میکند که در آن ضمن تخصیص بهینه منابع، کارایی و اثربخشی برای توسعه اقتصاد به حد زيادي نسبت به قبل، افزایش مییابد. براساس دستهبندیهای ستاد اجرائی اصل 44 که در زمان دولت نهم انجام شد، شرکت ملی صنایع پتروشیمی بهعنوان شرکتی طبقهبندی شد که امکان واگذاری کل سهام آن به بخش خصوصی وجود داشت. با توجه به فضای ایجادشده در قالب تحریمها و همچنین بحران اقتصاد جهانی، شرکتهای خارجی بهعنوان متقاضی خرید سهام شرکتهای پتروشیمی وارد میدان نشدند و این در حالی بود که بخش خصوصی در داخل توان سرمایهگذاری بالایی نداشت. با توجه به اینکه دولت نهم قصد اجرائیکردن اصل 44 را داشت، در صنعت پتروشیمی، مجتمعهای پتروشیمی را تفکیک كرد، به شکلی که برخی مجتمعها که خط تولید کامل را در اختیار داشتند و بهنوعی از خوراک تا محصولات صنایع پاییندستی را تولید ميكردند، به چندین واحد با شخصیتهای حقوقی مجزا تفکیک شدند و این یکپارچگینداشتن به کاهش بازدهی منجر شد تا جایی که هدف نهایی از اجرای این اصل قانون اساسی، فدای نحوه اجرای آن شد. ازجمله نارساییهای این جداسازی باید به ازبینرفتن دیدگاه بلندمدت و توجه به کسب سود در کوتاهمدت اشاره کرد. همانطور که اشاره شد، نبود توانبخش خصوصی برای تزریق مبالغ درخور توجه نقدینگی براي خرید سهام شرکتهای پتروشیمی و شرایط تحریمی، باعث شد دولت وقت، شرکتهای بزرگ پتروشیمی را براي رد دیون، واگذار کند و شرکتهایی از حوزه پتروشیمی به بستانکاران دولت واگذار شود، درحالیکه مالکان جدید، تخصصی در این زمینه نداشتند و به این صنعت بهعنوان منبع درآمد نگاه کردند بنابراین کمتر به هزینههای آموزشی پرسنل و ایمنی توجه شد. درحالحاضر و با گذشت بیش از 10 سال از آغاز جریان خصوصیسازی، صنعت پتروشیمی در بورس، از بااهمیتترین و تأثیرگذارترین صنایع محسوب میشود، به شکلی که صنعت شیمیایی با 73 شرکت، بیشترین تعداد شرکتها را در گروه خود نسبت به سایر صنایع دارد. صنعت شیمیایی با 922 هزار میلیاردریال ارزش، 23 درصد از کل ارزش بازار سرمایه کشور را از آن خود کرده و پس از آن گروه بانک با 494 هزار میلیاردریال ارزش، در جایگاه دوم است که اختلاف بااهمیتی نسبت به گروه پتروشیمی دارد. همچنین شرکت هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس با ارزش بازار 252 هزار میلیاردریال، لقب بزرگترین شرکت بازار سرمایه را یدک میکشد و بهدنبال آن پتروشیمی مارون با 125 هزار میلیاردریال در جایگاه دوم بازار سرمایه بهلحاظ ارزش بازار قرار دارد. این صنعت استراتژیک براساس آمار و ارقام؛ وزن بااهمیتی در بازار سرمایه دارد؛ بنابراین فرصتها و تهدیدهای آن میتواند بر بازار سرمایه نیز اثرگذار باشد. در روزهای اخیر متأسفانه پتروشیمی بوعلی که از واحدهای زیرمجموعه هلدینگ خلیج فارس محسوب میشود، در منطقه ماهشهر دچار حریق شد؛ براساس اطلاعات موجود نشتی در یکی از شیرهای پارازایلین، این حادثه را به وجود آورد. در این حادثه واحد 8003 که بلندترین برج پتروشیمی ایران است و در سال 1378 نصب شده دچار آتشسوزی شد. این حادثه بعدازظهر 16 تیر آغاز شد و در بامداد 19 تیر، با خاموششدن مخزن C2001 پتروشیمی بوعلی سینا که مخزن نفتا است به پایان رسید که خوشبختانه تلفات جانی نداشته است. در این شرایط هلدینگ خلیجفارس خواهد توانست با استفاده از سایر مجتمعهای پتروشیمی، براي تأمین خوراک پتروشیمیهای امیرکبیر و تندگویان اقدام کند و فعالیتنداشتن پتروشیمی بوعلی سینا را به این شکل جبران کند. ادامه در صفحه 5
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.