زنگ خطر جدی برای آمریکا
اردشیر زارعیقنواتی: حادثه تیراندازی و قتل پنج پلیس و زخمیشدن هفت پلیس دیگر در شامگاه پنجشنبه، هفتم جولای، در شهر «دالاس»، مرکز ایالت تگزاس آمریکا، بار دیگر این کشور را در شوک فرو برد. این اقدام که از سوی «میکا خاویر جانسون» و با همکاری احتمالی سه مظنون دیگر انجام گرفت، از همان ابتدای ماجرا با توجه به گزارش پلیس در زمره اقدامات انتقامجویانه طبقهبندی میشد که متأثر از تحولات درونی در جامعه آمریکایی امکان بروز و ظهور یافت. هرچند سابقه نارضایتی سیاهپوستان از عملکرد نژادپرستانه پلیس به دلیل قتلهای غیرموجه و عامدانه پلیس علیه اقلیت سیاهپوست همواره یک چالش سیاسی-اجتماعی در این کشور محسوب شده است؛ اما این بار به نظر میرسد که تحت تأثیر همزمان دو اقدام پلیس برای کشتن بدون دلیل دو سیاهپوست در ایالتهای لوئیزیانا و مینهسوتا در کمتر از 48 ساعت که ویدئوهای آن موجب خشم این اقلیت نژادی و بسیاری از مردم آمریکا شد، انگیزه اصلی ضاربان در حادثه پنجشنبهشب بوده است. تظاهرات اعتراضی متعاقب این دو قتل که جامعه آمریکا را تکان داده بود، در شامگاه پنجشنبه از ساعت 21 در دالاس و بسیاری از دیگر شهرهای آمریکا ازجمله نیویورک، لسآنجلس، شیکاگو و واشنگتن تحت نام «جان سیاهان اهمیت دارد» انجام شد. این انباشت خشم و بروز نارضایتی در بین بخشی از جامعه آمریکایی که عدالت را در حیطه قوانین و سیستم قضائی کشور احساس و لمس نمیکنند، بدونتردید زمینهساز نفرتی شده است که یک روز باید سر باز میکرد. اینکه جامعه آمریکایی در دهههای اخیر به لحاظ تعامل اجتماعی و رعایت حقوق شهروندان در مسیر مساوات اجتماعی حرکت کرده است، هرگز نافی کاستیها و مشکلات عدیده در نقض حقوق طبقات زیرین اجتماعی و تبعیض نژادی نخواهد بود. با ارزیابی از حوادث انجامگرفته در سالهای اخیر بهدرستی میتوان بر این تبعیضها اذعان کرد که هم در حیطه قوانین نهادینه شده است، هم در ساختار فرهنگی این کشور وجود دارد. موضوع امنیت اجتماعی نیز خارج از این معادله نبوده و از یک طرف هرگز حقوق یک فرد در طبقات زیرین با حقوق یک فرد از طبقات بالای جامعه مساوی نبوده است و از طرف دیگر تا به امروز حتی با وجود پذیرش یک رئیسجمهوری سیاهپوست، هنوز تبعیض نژادی در این کشور به حیات خود ادامه میدهد. حوادث چند روز اخیر ازجمله کشتهشدن دو سیاهپوست به وسیله پلیس سفیدپوست و متعاقب آن حادثه انتقامجویانه دالاس در کنار سهولت دسترسی آزاد به سلاحهای اتوماتیک و کشتار جمعی یک مشکل اساسی در جامعه آمریکایی است که ریشه در قانون اساسی، قوانین جزائی و فرهنگ نژادی این کشور دارد. در شرایطی که جهان معاصر و بهتبعآن جامعه آمریکا هماکنون در مسیر دوران «آنارشی» قرار دارند، تجمیع این دلایل و کاستیها بروز بیثباتی را فراهم میکند که چنانچه بهدرستی و فوریت به آن پرداخته نشود، میتواند بزرگترین جامعه هژمونیک جهان کنونی را تحت تأثیر مخرب خود قرار دهد. سخنان باراک اوباما در واکنش به این حوادث بهخوبی نشاندهنده عمق این مشکلات در جامعه امروز آمریکاست. این بار عامل اصلی حادثه نه یک تروریست اسلامگرا یا یک بیمار روانی که مشخصا یک سیاهپوست خشمگین بوده است که سوابق او نشان میدهد که به مدت شش سال از 2009 تا 2015 در ارتش آمریکا و مدتی هم در افغانستان خدمت کرده است؛ یعنی از زمره کسانی بوده است که در سالهای اخیر همواره از طرف رهبران سیاسی این کشور بهعنوان قهرمان و مدافعان کشور از آنان نام برده میشود. اینکه چرا چنین فردی یکباره از قهرمان به ضدقهرمان تبدیل میشود و از جایگاه دفاع از ثبات کشور تبدیل به یک انتقامجویی میشود که آگاهانه سعی در کشتن هرچه بیشتر پلیس سفیدپوست را دارد، تنها یک جواب میتواند داشته باشد و آن هم سرخوردگی از عدالت و تساوی نژادی در بطن جامعه آمریکایی است که وی را در حد یک تروریست علیه ساختار اجتماعی و امنیتی کشور تنزل میدهد. بدونتردید افرادی مانند جانسون با این سابقه وقتی در حین کشتن پلیس و در جریان مذاکره خود با نیروهای امنیتی فریاد میزند که میخواهد هرچه بیشتر پلیسهای سفیدپوست را بکشد، بیش از آنچه حامل یک کنش فردی و جنون آنی قرار گرفته باشد، ماحصل یک نظام تبعیضآمیز و انباشت یک خشم فروخورده است که در مقاطعی با شورش در مقابل وضع موجود تمرد خود را بر ثبات اجتماعی تحمیل میکند. در شرایطی که بر طبق آمار سازمان ملل متحد در سال 2012 از هر صد هزار آمریکایی به طور میانگین حدود سه نفر با سلاح گرم کشته شدهاند و از هر 10 آمریکایی 9 نفر از آنان دارای سلاح گرم هستند، بهخوبی میتوان رقص آتش در انبار باروت را مشاهده کرد؛ درحالیکه طبق همین گزارش نسبت قربانیان با سلاح با همان نسبت صد هزار نفر در کانادا حدود نیم درصد، در فرانسه ششدهم درصد، در انگلیس و ولز هفتدهم درصد و در آلمان نوزدهدهم درصد بوده است. این آمار بهخوبی نشاندهنده این واقعیت است که از یک طرف جامعه آمریکایی هنوز از تبعیضهای نژادی بهشدت رنج میبرد و از طرف دیگر آزادی خرید، مالکیت و استفاده از سلاح گرم و اتوماتیک در آمریکا همزمان دو لبه قیچی برای شرایط تشدیدشده کنونی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.