|

درخواست ده‌ها سیاست‌مدار آمریکایی برای بهبود روابط با ایران

شرق: تندروها و اعتدالیون در دو سوی دنیا رقابتی نفس‌گیر را دنبال می‌کنند؛ یک سر این طناب در قاره آسیا و کشور ماست و سر دیگر آن در آمریکای شمالی. تنها چند روز پس از آنکه سخت‌ترین حملات از سوی محافظه‌کاران در مجلس نمایندگان آمریکا علیه ایران و قرارداد هسته‌ای انجام شد، حالا معتدلان وارد میدان شده‌اند و تلاش می‌کنند التهاب را کاهش دهند. روز دوشنبه، ۲۱ تیر، بیش از ۷۵ سیاست‌مدار و مقام ارشد کنونی و سابق آمریکایی با ارسال نامه‌ای به رئیس‌‌جمهوری آمریکا خواستار ایجاد روابطی نزدیک‌تر بین آمریکا و ایران شده‌اند. این در حالی است که در روزهای گذشته حملات تندی علیه برجام و برنامه موشکی ایران انجام شده است. همان دوشنبه خبر رسید که اعضای مجلس نمایندگان آمریکا قصد دارند تعدادی لایحه تحریمی جدید علیه ایران تهیه و ارائه کنند. گفته می‌شود نامه 75 سیاست‌مدار آمریکایی که نسخه‌ای از آن توسط پولتیکو منتشر شده، به ابتکار گروهی به نام «پروژه ایران» نوشته شده است و در میان امضاکنندگان این نامه نام دیپلمات‌ها، رهبران نظامی، استادان دانشگاه و سیاست‌مداران سابق و کنونی از هر دو حزب عمده ایالات متحده به چشم می‌خورد. به گزارش ایرنا، گروه پروژه ایران (The Iran Project) در زمینه بهبود روابط ایران و آمریکا فعالیت می‌کند. برخی از سناتورهای بازنشسته مانند سناتور تام داشل (دموکرات - ایالت داکوتای جنوبی)، مارک اودال (دموکرات - ایالت کلرادو)، کارل لِوین (دموکرات - ایالت میشیگان)، بِنِت جانستون (دموکرات - ایالت لوییزیانا) و نانسی کازبام (جمهوری‌خواه - ایالت کانزاس) به همراه لی هامیلتون نماینده دموکرات پیشین ایالت ایندیانا از جمله امضاکنندگان این نامه هستند. ژنرال مریل مک‌پیک فرمانده پیشین نیروی هوایی و لئون کوپر و بِرتون ریکتر برندگان جایزه نوبل نیز این نامه را امضا کرده‌اند. به نوشته امضاکنندگان این نامه، پشت‌کردن به ایران در برهه کنونی، منافع آمریکا در خاورمیانه را به مخاطره می‌اندازد و می‌تواند نزاع‌های بیشتری را در صحنه خاورمیانه برای آمریکا رقم بزند. در این نامه آمده‌ است: «ایالات متحده باید سیاست‌هایی را در پیش بگیرد که بخت همکاری با ایران را افزایش دهد، تقابل را به حداقل ممکن برساند و روی اقداماتی که ایران در منطقه انجام می‌دهد، تأثیر بگذارد». مقام‌های ارشد آمریکایی در این نامه افزوده‌اند: «بر این امر واقفیم که به خاطر نامطمئن‌بودن وضعیت سیاسی در هر دو کشور در سال آتی، فرصت برای آزمودن تمایل ایران به همکاری مستقیم با ایالات متحده محدود است، اما بر این باوریم که تعامل [با ایران] باید برای دولت آمریکا هدفی درازمدت باشد».در این نامه همچنین طرحی سه‌بخشی ارائه شده تا از طریق آن بتوان «ساختاری در قانون اساسی» برای ارتباط مداوم بین آمریکا و ایران ایجاد کرد. ازجمله پیشنهادهای امضاکنندگان این نامه می‌توان به ایجاد «امکان ارتباط اضطراری» بین دو دولت به‌منظور اجتناب از پیش‌آمدن سوءتفاهم یا افزایش تنش اشاره کرد. ایجاد «کانال ارتباطی مستقیم و دائمی» بین وزارت خزانه‌داری ایالات متحده و بانک مرکزی ایران برای بررسی آسان‌تر پرسش‌های مربوط به برداشته‌شدن تحریم‌ها، از دیگر پیشنهادهای ارائه‌شده در این نامه است. در این نامه از باراک اوباما خواسته شده «یک کانال مستقیم دیپلماتیک در سطح معاونان» بین دو کشور ایجاد کند تا رئیس‌‌جمهوری بعدی بتواند از طریق آن بر ایران اعمال نفوذ کند و دیگر لازم نباشد وزرای خارجه دو کشور مسائل را از طریق مکالمات شخصی با یکدیگر مطرح کنند. فکر ایجاد یک «خط مستقیم بحران» یا «تلفن قرمز» بین ایالات متحده و ایران پیش از این هم مطرح شده‌ بود: از جمله در شهریور سال ۹۰ روزنامه آمریکایی وال‌استریت‌ژورنال از بررسی این ایده در دولت آمریکا خبر داده‌ بود. ایده برقراری یک خط نظامی مستقیم بحران با تهران در آن تاریخ پس از آن مطرح شد که بین نیروهای آمریکایی و ایرانی در خلیج‌فارس چندین رویارویی پیش آمد که تا آستانه درگیری نیز پیش رفت. در آن زمان یک مقام وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون گفته بود واشنگتن در حال بررسی برقراری «خط مستقیم بحران» نظامی یا «تلفن قرمز» با تهران است تا از هرگونه برخورد ناخواسته در خلیج‌فارس پرهیز شود. نگرانی از یک رویارویی اشتباهی در خلیج‌فارس که می‌توانست به درگیری گسترده در این منطقه بینجامد، باعث شده بود مقام‌های آمریکایی برقراری یک خط مخابراتی اضطراری برای جلوگیری از بروز برخورد ناخواسته را مورد توجه قرار دهند. یک مقام پنتاگون که نخواسته بود نامش فاش شود، گفته بود تصمیم نهایی در این خصوص در حال بررسی است. گفتنی است در تیره‌ترین روزهای جنگ سرد امکان گفت‌وگو و تماس بین رهبران آمریکا و اتحاد شوروی برقرار بود. در اوایل دهه ۱۹۶۰ یک خط تماس تلفنی موسوم به «خط ارتباطی بحران» یا «تلفن قرمز» تماس بین رهبران دو کشور را برقرار می‌کرد. در آن دوران دولت‌های آمریکا و اتحاد شوروی صاحب بزرگ‌ترین زرادخانه‌های سلاح‌های هسته‌ای در جهان بودند. در هر دو کشور نیروهای اتمی همیشه در حال آماده‌باش بودند و هر لحظه امکان داشت این وضعیت به یک درگیری منجر شود. گفتنی است روزنامه واشنگتن‌پست روز دوشنبه خبر داد مجلس نمایندگان آمریکا قصد دارد درست پیش از آغاز تعطیلات تابستانی اعضای خود، سه لایحه تحریمی جدید علیه ایران تنظیم و ارائه کند. لایحه اصلی که با حمایت کوین مک‌کارتی، رهبر اکثریت در مجلس نمایندگان ارائه شده، قصد دارد در واکنش به ادامه برنامه موشک‌های بالستیک تهران، جمهوری اسلامی ایران و تمامی کشورهای حامی این برنامه موشکی را تحریم کند. کوین مک‌کارتی با اشاره به این لوایح جدید در بیانیه‌ای گفت: «دولت [اوباما] نشان داده که قصد ندارد از ایران برای برنامه خطرناک و بی‌ثبات‌کننده موشک‌های بالستیک بازخواست کند و قصد ندارد کاری کند که ایران به خاطر فعالیت‌های جهانی تروریسم و پایمال‌کردن حقوق ‌بشر شهروندان خود پاسخ‌گو باشد». ایران اتهام‌های مربوط به تروریسم و نقض حقوق‌ بشر را رد کرده و نگرانی نسبت به آزمایش‌های موشکی خود را بی‌اساس می‌داند. -------------------------------------------------- «پروژه ایران» یا «ایران‌پروجکت» یکی از پروژه‌های صندوق برادران راکفلر در انجمن ملل متحد ایالات متحده آمریکا بوده که در سال 2002 آغاز و از سال 2009 به بعد به یک نهاد مستقل با همین نام یعنی پروژه ایران تبدیل شده است. یکی از اقدامات اصلی ایران‌پروجکت انجام گفت‌وگوهای غیررسمی با مقامات مختلف در ایران و انتقال اطلاعات مربوط به محتوای این گفت‌وگوها به مقامات ارشد در دولت و کنگره آمریکا بوده است. در بیش از یک دهه گذشته تعداد زیادی از گزارش‌ها و مقالاتی که در رسانه‌های مختلف آمریکا درباره ایران چاپ شده، تحت مدیریت ایران‌پروجکت قرار داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.