واكنش تهران به بيانيه ناتو
شرق: بعد از بانكي مون و آنگلا مركل، نوبت به اعضاي ناتو رسيد كه برنامه موشكي ايران را مورد توجه قرار دهند. آنها در بیانیه پایانی خود پس از اتمام نشست دوروزه ورشو، ضمن اعلام حمایت از اجرای برجام، نسبت به برنامه موشکی بالستیک ایران ابراز نگراني كردند. در بند شصتوهشتم بیانیه مذكور، با اشاره به توافق هستهای ایران و گروه 1+5 که تابستان سال گذشته حاصل شد، آمده است: «ما از بهنتیجهرسیدن مذاکرات هستهای ایران و گروه 3+3 و اتحادیه اروپا و توافق بر سر برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که در 14 جولای سال 2015 به امضا رسید و همچنین ادامه اجرای این توافق از 16 ژانویه سال 2016 تاکنون استقبال میکنیم. ما علاوه بر این، بر اهمیت همکاری کامل و بهموقع ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در راستای اجرای برجام تأکید داریم». سران ناتو در ادامه بیانیه خود با ادعای اینکه آزمایشهای موشکی ایران خلاف قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل درخصوص برجام است، آوردهاند: «ما کماکان به طور جدی نسبت به توسعه برنامه موشکی بالستیک ایران و ادامه آزمایشهای موشکی در این کشور نگران هستیم». ابراز نگراني آنها موجب شد كه وزارت خارجه كشورمان بار ديگر به بيان اينگونه اظهارات واكنش نشان دهد. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در همين راستا اظهار نگرانی مطرحشده در بیانیه پایانی ناتو را مردود و آن را تکرار ادعاهای بیاساس گذشته خواند. او افزود: «همانگونهکه بارها اعلام شده است تواناییهای موشکی کشورمان صرفا در چارچوب برنامههای مشروع دفاعی جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و بههیچوجه برای حمل کلاهک هستهاي طراحی نشده است». قطعنامه 2231 نقض نشده به گفته او برنامه موشکی ایران نهتنها هیچگونه ارتباطی با برجام و مذاکرات هستهای ندارد، بلکه همانگونهکه بارها تأکید شده است، ناقض قطعنامه ٢٢٣١ نیز محسوب نمیشود. مجيد تختروانچي معاون اروپا و آمريكايي وزارت امور خارجه نيز بعد از اظهارات اخير مركل در مورد برنامه هستهاي ايران گفته بود: «ما اعلام کردیم فعالیتهای موشکی ما اولا دفاعی است، دوم اینکه ربطی به برجام ندارم و سوم اینکه ناقض برجام و قطعنامه 2231 هم نیست». آنطوركه معاون ظريف توضيح داده است: «دلیل اینکه فعالیتهای موشکی ما ناقض قطعنامه 2231 نیست، این است که موشکهای ما برای حمل کلاهکهای هستهای طراحی نشده است. واژه طراحی در قطعنامه 2231 وجود دارد و این در حالی است که در قطعنامه 1929 وجود نداشت. از دید ما، منظور از موشکهای مورداشاره در قطعنامه، موشکهای بالستیکی است که برای حمل کلاهک هستهای طراحی میشود که موشکهای ایران به این منظور طراحی نشده است. علاوه بر این، ادبیات بهکارگرفتهشده در قطعنامه 1929 دستوری است و کاملا با ادبیات قطعنامه 2231 متفاوت است. بههمیندلیل برنامه موشکی ایران ناقض قطعنامه 2231 نیست». باب توضيحات و تأكيدات چندباره را در اين مورد اظهارات بانكي مون، دبيركل سازمان ملل متحد و آنگلا مركل صدراعظم آلمان باز كرد. آژانس اطلاعات داخلی آلمان در گزارش سالانه خود ادعا کرده بود ایران پس از توافق هستهای برجام تلاش میکند به فناوریها و تجهیزات حساس از طریق شرکتهای آلمانی دست یابد و بیشتر این تجهیزات موارد حساس هستهای بودهاند. آنگلا مرکل نیز در جلسه استماع پارلمان آلمان و در واکنش به این گزارش گفته بود: «ایران با انجام آزمایشهای موشکی بالستیک قطعنامه شورای امنیت را نقض کرده است». بانکی مون نيز در گزارش دوسالانه خود مدعی شده بود آزمایشهای موشکی ایران با روح سازنده توافق هستهای میان ایران و قدرتهای جهانی سازگاری ندارد. او با بيان اينكه شوراي امنيت بايد تصمیم بگيرد آیا این آزمایشها نقض برجام محسوب میشود يا خير، خطاب به ١٥ عضو شورای امنیت گفته بود: «من از ایران میخواهم تا از انجام آزمایشهای موشکی بالستیک صرفنظر کند؛ چراکه این اقدامات میتواند باعث افزایش تنشها در منطقه شود». سخنگوی وزارت امور خارجه كشورمان بعد از بيان اين اظهارات نيز آن را «غیرسازنده» توصیف کرده و گفته بود: «جمهوری اسلامی ایران بار دیگر اعلام میکند برنامه موشکی خود را براساس دکترینهای دفاعی و محاسبات امنیت ملی خود با قوت تمام ادامه میدهد و اینگونه اظهارات هیچ تأثیری بر برنامه موشکی مشروع کشور نخواهد داشت». علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، نيز بيان اين مطالب راجع به برنامه هستهاي ايران را عجيب خواند و نشانه شكلگيري يك توطئه عليه ما دانسته بود. گفتنی است دفاع از برنامه موشكي ايران فقط از سوي مقامات ايراني صورت نگرفت و حتي جان كربي، سخنگوي وزارت خارجه آمريكا، نيز نسبت به آن واكنش نشان داد. او جمعه گذشته در نشست خبری خود گفته بود: «ما هیچ نشانهای دال بر نقض برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) از سوی ایران نداریم؛ بهویژه اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داده است که ایران همچنان به تعهدات مرتبط هستهایاش طبق این توافق عمل میکند». بنا به گفته او، آنها هیچ شواهدی دال بر نقض برجام از سوي ايران ندارند و ما به تعهدات خود در مورد برجام عمل كردهايم بنابراین جامعه بينالملل نيز تا زماني كه ابزارهاي موجود تخلف ايران را نشان ندهند، به تعهدات خود عمل خواهد كرد. همه اين حرف و حديثها در حالي مطرح ميشود كه در آستانه سالگرد برجام قرار داريم و در اين يك سال مشاهده شد كه به نتيجه رسيدن مذاكرات هستهاي چقدر در عرصههاي مختلف بهويژه سياست خارجي و اقتصاد سودمند بوده است. بعد از برجام كه به گفته برخي نقطه عطفی در تاریخ روابط خارجی جمهوری اسلامی به حساب ميآيد، شاهد رفتوآمدهاي ديپلماتيك بسيار كه اغلب نتيجه اقتصادي نيز داشتند، بودهايم. 18 رئیس دولت و حدود 40 وزیر خارجه از کشورهای مختلف جهان به تهران آمدهاند و ديگر خبري از روند رو به انزواي پيشين، نيست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.