|

براي هيولاي اتحاديه بوروكراتيك اروپا اشك نريزيد

آنتوني وراديس . ترجمه: سهند ستاري

دقيقا يك‌سال پيش بود كه من و گروهي از دوستانم در روستای دورافتاده‌ای در منطقه پلوپونزي با شگفتی و راستش را بخواهید کمی هیجان شاهد اعلام همه‌پرسی غیرمنتظره‌ای از سوی الكسيس سيپراس بودیم و از متن آن نمی‌شد فهميد درباره چه موضوعی است. بااين‌حال، بيشتر ما اين همه‌پرسی را اشاره‌ای غیرمستقیم دانستیم به زيرسؤال‌بردن جایگاه یونان در یورو (و بالقوه جایگاه یونان در اتحاديه اروپا) و بنابراين رأي داديم. شباهت اوضاع ملتهب كنوني بريتانيا با يونان همين‌جاست: اكثريت يوناني‌ها، مثل بريتانيايي‌ها، به هر زوروضربی بود عليه چیزی رأی دادند که وضع موجود پدرسالارانه از آنها مي‌خواست، علیه همان چیزی که مي‌گفتند نفعشان در آن است. اما شباهت‌ها همین‌جا نیز تمام می‌شود. همان‌طور كه ديديم، رأي به خروج بريتانيا را ناسيوناليسم و نژادپرستي پیش برد: هجوم خیالی مهاجران به بريتانيا را تا حد يك فاجعه بزرگ ملي بالا بردند كه به هر قيمتي بايد جلويش را گرفت. خشکمان زده بود از اینکه شاهد پروپاگاندایی بودیم که یادآور نازی‌ها بود و نفسمان بند می‌آمد از دیدن اینکه چطور گفتار غالب غرق در یک هذیان‌گویی کثیف ضدخارجی بود. به اين معنا، البته، رأي به خروج جشن‌گرفتن ندارد. ارتجاعي‌ترين موضع برنده شده است. ولی داستان طرف دیگر چه بود؟ چرا صداهاي مترقي بريتانيا - و بخش اعظم اروپا‌ - عمدتاً به صورت غيرانتقادي به صف كساني چون ديويد كامرون، مارتين شولتز و همه آن «قهرمانان مردم» پيوستند؟ رأی به ماندن در اتحاديه نمي‌توانست راه خود را از خط سير مكانيسم فعلي اتحادیه اروپا جدا كند، مكانيسمي که به‌مراتب بدتر از بيگانه‌هراسي صرف است. رأی به ماندن همان چيزي است كه منجر به اين‌گونه بيگانه‌هراسي‌ها مي‌شود و مكانيسمي را بنا مي‌كند كه به بي‌عدالتي شبه‌استعماري در سراسر قاره شكل و تداوم مي‌بخشد. آن‌هم نه‌فقط با تغییر عمده روابط بین دولت‌های عضو (که خودش به‌واسطه بُرخوردن با پروپاگاندای راست افراطی استدلالی خطرناک است)، بلکه مهم‌تر از آن، با تشدید شکاف طبقاتی: شکافی شوک‌آور در همه کشورهای عضو بین ابرپولدارها و طبقه‌اي فوق‌العاده ناپايدار و بي‌ثبات، آن‌هم در ابعاد هولناکی که هر یک از این کشورها محال بود به‌تنهایی بتوانند ایجاد کنند. اگر درست فهميده باشم، مشي ليبرال چنين استدلالي را دنبال مي‌كرد: «به ماندن رأي دهيد تا جن راست افراطي را در قوطي نگه داريم، پس از آن مي‌توانيم درباره اصلاحات مترقي در اتحاديه اروپا صحبت كنيم». دليلشان اين بود كه «وضعیت اضطراری است». «مطمئن باشيد اين طوفان را پشت‌سر مي‌گذاريم و پس از آن مي‌توانيم درباره همه‌چيز صحبت كنيم» و از اين حرف‌ها. اما همين چند كلمه ساده «و پس از آن» را فقط كساني مي‌توانند بگویند كه این‌قدر وضع‌شان خوب هست که بتوانند صبر کنند. روشن است كه دیگر تعداد اين افراد زیاد نیست. پس تلاش خوب و خیرخواهانه‌ای است ولی دیگر کارساز نیست. اتحاديه اروپا خود را به مكانيسمي غول‌آسا و هيولايي بدل كرده كه در حال ازبين‌بردن معاش مردم و چشم‌انداز ميليون‌ها حاشيه‌نشين است. این امر نه در آينده‌اي دور، بلکه همين حالا دارد اتفاق مي‌افتد. حاشيه‌ها ديگر نه شهرستان‌هاي دورافتاده و حومه‌ای مخروبه بلکه در ميان ما هستند. پيچ تاریخي خنده‌داري در زندگی شخصی‌ام: من و اکثر همان گروه از دوستانم صبح روزی که بریتانیایی‌ها با شوک خروج از اتحادیه چشم باز می‌کنند، در روستای پلوپونزي بیدار می‌شویم. هیچی نشده، این پيشنهاد تمسخرآمیز است که می‌گوید هر رأی مخالف با دستگاه حاکم باطل اعلام خواهد شد و بریتانیا «همان كار سیپراس» را انجام خواهد داد و به‌سادگي اتفاقي را كه افتاده، نادیده مي‌گيرد. بیشترین چیزی که مرا شوکه و ناراحت می‌کند این است که نیروهای لیبرال و ترقي‌خواه در كشور درجا پشت این حرف را گرفته‌اند و قادر به درک این نكته نیستند که این دیدگاه نسبت به نظر عموم مردم كاملا بي‌توجه است، گرچه ادعاي آن را دارد. نيروهاي ارتجاعي راست افراطي بودند که برگزیت به راه انداختند و پيروزي‌اش را جشن گرفتند. اما اين مسئله اين واقعيت را رد نمي‌كند كه خيلي از ما مكانيسم بوروكراتيك تداوم بي‌عدالتي را با سرزمین اروپا و 330 ميليون نفر ساکن آن اشتباه گرفته‌ايم. اگر هنوز چيزي از نيروي مترقي چپ در قاره ما باقی مانده که بتواند از این فرصت تاريخي قریب‌الوقوع استفاده کند باید دست بردارد از گريه‌و‌زاري براي هیولای اتحاديه بوروكراتيك اروپا كه در حال محو‌شدن است و به‌جای آن بكوشد ضربه نهايي را وارد كند. منبع: ورسو

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.