احتمال تغییر مدل قراردادهای نفتی ایران
سعیده شفیعی. پژوهشگر اقتصادی
هفته گذشته اگرچه با رشد قیمتها در پی حمله به تأسیسات نفتی نیجریه آغاز شد؛ اما در پایان هفته نفتخام روی ریل کاهش قیمت قرار گرفت. کاهش رشد اقتصادی و افزایش تعداد دکلهای حفاری فعال در آمریکا دلیل اصلی این کاهش عنوان شدهاند. 3 شاخص اصلی قیمت نفت قیمت نفت «برنتدریایشمال» (Brent) در نخستین ساعات روز جمعه، هشتم جولای 46دلارو 40 سنت معامله شد که نسبت به پایان هفته قبل، حدود دو دلارو 76 سنت کاهش دارد. شاخص «نفت وستتگزاساینترمدیت» (WTI) نیز در همین روز 45دلارو 14 سنت معامله شد که نسبت به پایان هفته قبل، حدود سهدلارو 39 سنت افت نشان میدهد. همچنین بنابه گزارش دبیرخانه اوپک، قیمت سبد نفتی این سازمان (OPEC Reference Basket Price) - که متشکل از میانگین قیمت نفت 12 کشور عضو این سازمان است- در پایان روز پنجشنبه، هفتم جولای، به 44دلارو 35 سنت رسید که یکدلارو 48 سنت نسبت به روز مشابه در هفته قبل پایینتر است. پیشبینیهای بازاری مؤسسه مشاوره دلویت در بازبینی برآورد خود از قیمت نفت، اعلام کرد هر بشکه نفت در سال جاری میلادی در سطح ٥٠ دلار معامله خواهد شد و بیش از این افزایش نخواهد یافت. این در حالی است که در پیشبینی قبلی این مؤسسه، قیمت نفت حدود 44 دلار برآورد شده بود. همچنین شرکت ویتول که بزرگترین معاملهگر مستقل نفت در جهان است، اعلام کرد با توجه به کندشدن روند رشد تقاضای نفت در جهان، قیمت این کالا در یکسالونیم آینده رشد چندانی نخواهد داشت. این شرکت در گزارش خود قیمت نفت برنت در سال آینده میلادی را در سطح 60 دلار پیشبینی کرد که 10 دلار نسبت به پیشبینی سال جاری میلادی بالاتر است. احتمال تغییر مدل قراردادهای نفتی ایران خبرگزاری رویترز در گزارشی از احتمال بازگشت قراردادهای بیع متقابل، سخن به میان آورد و مدعی شد مدل جدید قراردادهای نفتی ایران (IPC) برای شرکتهای نفتی بینالمللی جذاب نیست. مقامات نفتی ایران در زمان معرفی این مدل قراردادی جدید اعلام کرده بودند این قراردادها انعطافپذیرتر از قبل هستند. این در حالی است که شرکتهای انی ایتالیا (Eni) و توتال فرانسه (Total) اعلام کردهاند تجربه آنان در میادین نفتی ایران در سالهای گذشته نشان میدهد قراردادهای بیعمتقابل سودآور نیستند. لازم به ذکر است قراردادهای بیعمتقابل که در اواخر دهه 1370 و اوایل 1380 شمسی مرسوم بودند، بخشی از تولید نفت یا گاز میدان را به شرکت توسعهدهنده میادین پیشنهاد میدادند. بالاترین سهم بازاری خاورمیانه از بازار نفت به گزارش فایننشيالتایمز به نقل از رئیس آژانس بینالمللی انرژی، تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه (عمدتاً عربستان و عراق)، اکنون بیشترین سهم را از بازار نفت پس از شوک اول نفتی در دهه ١٩٧٠ در اختیار دارند. بنا بر این گزارش، کاهش قیمت نفت در دو سال اخیر، تولید نفتهای غیرمتعارف (شیل) را در آمریکا و کانادا کاهش داد که این امر سبب افزایش وابستگی به نفت خاورمیانه شده است. براساس آمارهای این نهاد بینالمللی انرژی، تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه اکنون ٣٤ درصد از تولید نفتخام جهان را در اختیار دارند و حدود ٣١ میلیون بشکه نفت را روزانه به بازار عرضه میکنند؛ این رقم بالاترین سهم این منطقه از بازار جهانی نفت از سال ١٩٧٥ تاکنون است. رشد واردات نفت هند از ایران به گزارش خبرگزاری رویترز، واردات نفت هند از ایران در ماه ژوئن سال جاری میلادی، به 381هزارو 500 بشکه رسید که این رقم نسبت به ماه مشابه سال قبل، ٣٩ درصد رشد را نشان میدهد. همچنین براساس این گزارش، در ششماهه اول سال جاری میلادی نیز واردات نفت هند از ایران بهطور متوسط 342 هزار بشکه در روز بود که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، افزایش 58درصدی را تجربه کرده است. انتظار میرود این روند افزایشی در ماههای آینده میلادی نیز ادامه یابد. قیمت گاز طبیعی به گزارش اداره اطلاعات انرژی دولت آمریکا (EIA)، قیمت اسپات هنریهاب (Henry Hub)، بهعنوان شاخصی برای قیمت فروش لحظهای گاز طبیعی در آمریکا، در هفته منتهی به هشتم جولای، در سطح دودلارو82 سنت به ازای هرمیلیون بیتییو یا واحد گرمایی انگلیسی (MMBtu) مبادله شد که نسبت به هفته قبل، هفت سنت افزایش نشان میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.