|

نادر برهانی‌مرند، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان

تنهایی در جاده راندن

عسل عباسیان: نادر برهانی‌مرند، کارگردان و نمایش‌نامه‌نویس ایرانی که در کارنامه کاری‌اش ‌روی‌صحنه‌بردن آثاری همچون «شب‌های آوینیون»، «تنهاترین زیبای مرده»، «کابوس‌های یک پیرمرد خائن ترسو» و... به چشم می‌خورد، در پنج‌دقیقه با ما از آرزوها و برنامه‌هایش گفت.

این روزها به چه کاری مشغول هستید؟ به طور ناخواسته دوران فراغت از رادیو و فعالیت‌های رادیویی را می‌گذرانم و به‌شدت روی نوشتن متمرکزم. نمایش‌نامه‌هایی برای اجرا آماده می‌کنم و قصد دارم آنها را برای انتشار به ناشر بسپارم. با نشر بوتیمار قراردادی دارم که بناست همه آثارم را منتشر کند. البته چند نمایش‌نامه را هم منتشر کرده و باقی را هم به‌زودی منتشر می‌کند. کاری را برای همسرم (آزاده انصاری) نوشته‌ام و در مقام مشاور اجرا نیز در کنار او هستم. این نمایش که «خوشبختی‌های کوچک سوسک‌شدن» نام دارد، براساس «مسخ» کافکاست و از مردادماه در تئاتر شهر روی صحنه خواهد رفت. این هم بخشی از فعالیت این روزهایم است. در این ایام به طور مستمر می‌نویسم و محصول این کار مستمر، کامل‌شدن یکی از نمایش‌نامه‌های ناقصم بود به اسم «سردار». قصد دارم به بهانه جشنواره تئاتر رضوی این نمایش را در بجنورد اجرا کنم. در تدارک آن اجرا هستم و به‌زودی اولین تمرین‌ها را شروع می‌کنیم. نمایش‌نامه «کمپ سیزده» را هم دارم آماده می‌کنم که اواخر امسال آن را در سالن اصلی اجرا کنم و قصدم این است که آن را در جشنواره تئاتر فجر هم روی صحنه ببرم و اجرای عمومش را بلافاصله شروع کنم. البته به‌زودی تمرینات بازتولید یکی از کارهای قبلی‌ام را آغاز می‌کنم تا آن را در آذر و دی روی صحنه تالار مسعودیه ببرم. تئاتری به‌تازگی دیده‌اید که برایتان جالب باشد؟ اخیرا خیلی اجرا ندیده‌ام به این دلیل که درگیر تمرین کار همسرم هستم و 24ساعته مشغول نوشتنم، ولی تعریف تئاترهای خوب را زیاد شنیده‌ام و به‌زودی آنها را تماشا می‌کنم. تعریف «بیگانه» به کارگردانی مسعود دلخواه را شنیده‌ام که امیدوارم بتوانم آن را ببینم. «افسانه ببر» هادی عامل را البته دیدم و دوست داشتم. تعریف «صوراسرافیل» عامر مسافرآستانه را هم شنیده‌ام ولی هنوز نتوانسته‌ام آن را ببینم. جزء برنامه‌های من است که «مجلس ضربت‌زدن» محمد رحمانیان را ببینم و بسیار مشتاقم بازی امیر جعفری را در این نمایش تماشا کنم. برای الهام‌گرفتن در فعالیت هنری‌تان به کجا می‌روید؟ معمولا از رفتن به جایی الهام نمی‌گیرم. بیشتر در خلوت خودم و با خواندن رمان و کتاب برایم الهام اتفاق می‌افتد و چندان وابسته به یک مکان خاص نیست، اگر هم وابسته باشد، خودم از آن آگاه نیستم. البته مکان‌های خوب حالم را خوب می‌کند و این حال خوب روی نوشتنم اثر می‌گذارد اما عادت به اینکه مستقیما از یک مکان الهام بگیرم ندارم. البته هر رمانی که می‌خوانم برای نوشتن آبستن می‌شوم. اگر بخواهید هنر را در یک واژه خلاصه کنید، چه می‌گویید؟ هنر به نظرم پاسخ بسیاربسیار کوچک انسان در برابر بی‌شمار پرسش‌هایی است که هستی در مقابل آدمی می‌گذارد. بزرگ‌ترین معلم‌ عمرتان چه کسی بوده است؟ خیلی‌ها مستقیم و غیرمستقیم به من آموخته‌اند. بزرگ‌ترین معلمان غیرمستقیمم ساعدی بزرگ و رادی بزرگ بودند. استاد حکیم رابط که ان‌شاءالله صدسال زنده باشند، معلم دیگرم بوده‌اند. از همه معاصران خودم آموخته‌ام، از محمد چرمشیر و... . سه اصل مهم برای اینکه بتوان در دنیای هنر ماندگار شد چیست؟ اصالت،‌ دروغ‌نگفتن و باصداقت‌رفتارکردن مهم‌ترین اصول هستند. دروغ‌نگفتن خیلی مهم است؛ اینکه خودت باشی با همه ضعف‌ها و کاستی‌هایت و سعی نکنی در عرصه هنر شبیه کسی باشی و ادا درنیاوری و تقلید نکنی. اینکه تلاش کنی خود نابت را به نمایش بگذاری، خیلی ارجمند است. اگر در رشته هنری‌تان به عقب برگردید، چه آرزویی می‌کنید؟ اگر می‌شد به عقب برگردم، آرزو می‌کردم به‌جای اینکه وقتم را صرف کسانی بکنم که امروز پشیمانم وقتم را صرفشان کردم، وقتم را تماما صرف نوشتن کنم. به‌جای اینکه وقتم صرف بی‌شمار آدمی شود که احساس می‌کنم ارزشی نداشتند، اگر آن را صرف نوشتن می‌کردم راضی‌تر بودم. اگر نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان تئاتر نمی‌شدید، چه‌کاره بودید؟ حتما یا کتاب‌فروش می‌شدم یا راننده‌تریلی و در بیابان کار می‌کردم. این دو شغل، برایم جذاب هستند. به‌نظرم تنهایی در جاده راندن شغل بسیار جالبی است. آرزوی بزرگ زندگی‌تان چیست؟ هنوز خیلی آرزوها دارم. با همه تلخ‌کامی‌هایم، پر از آرزو هستم. آرزوی بزرگم این است که تئاتر خصوصی در مملکت ما به معنای واقعی اتفاق بیفتد و امکانات داشته باشم که یک کمپانی بزرگ تئاتری را اداره کنم و خودم برای محصول هنری خودم تصمیم بگیرم. آرزوی بزرگی نیست اما برای ما آرزوی محال است و امیدوارم آن را به گور نبرم؛ چون این اتفاق تمکن مالی و یک‌سری رانت می‌خواهد که من از هر دو محرومم. جالب‌ترین اتفاقی که در این سال‌ها در تئاتر برایتان افتاده چه بوده؟ متأسفانه هنوز خیلی اتفاق جالبی برایم نیفتاده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.