انتقامی تلخ از اردوغان
در همين زمينه: گفتوگو با خانواده قربانی ایرانی حمله به فرودگاه آتاتورک استانبول
«بیهدف به هرکسی که مقابلش بود شلیک میکرد، سرتاپا سیاه پوشیده بود و صورتش را هم نپوشانده بود؛ من فقط 50 متر دورتر از او بودم. ناگهان صدای دو انفجار آمد و او تیراندازی را متوقف کرد، تفنگش را زیر لباسش گذاشت و نگران به اطرافش نگاه کرد تا ببیند کسی میخواهد او را متوقف کند یا نه، بعد هم از پله برقی پایین رفت. صدای چند تیراندازی دیگر را شنیدیم و یک انفجار دیگر و سپس... تمام شد». این روایت «پل روس» 77ساله است که همراه همسرش از آفریقای جنوبی به استانبول آمده و در فرودگاه «آتاتورک» استانبول منتظر بازگشت به کیپتاون بود. ویدئوهایی که در شبکههای اجتماعی پخش شده هم اظهارات او را تأیید میکنند. خبر حمله انتحاری سه مهاجم در فرودگاه آتاتورک ترکیه نیمهشب سهشنبه در رسانههای رسمی و اجتماعی منتشر شد و هر لحظه بر تعداد کشته و زخمیها اضافه میشد. پلیس فرودگاه پس از آنکه این مهاجمان به ایستگاه کنترل امنیتی ترمینال پروازهای بینالمللی نزدیک شدند، به روی آنها آتش گشود. به گفته شاهدان عینی، یکی از این سه مهاجم که کلاشنیکوف همراه خود داشته جمعیت را به گلوله بست و سپس مهاجمان خود را منفجر کردند. کوتاهزمانی پیش از انفجارها، یکی از مهاجمان با تفنگ کلاشنیکوف با نیروهای امنیتی و پلیس در نزدیکی ایست بازرسی امنیتی درگیر شد و پس از مجروحشدن از سوی پلیس، خود را منفجر کرد. در این حملات 41 نفر کشته و بیش از 200 نفر زخمی شدهاند. به گفته مقامات ترکیه پنج شهروند عربستان سعودی، دو عراقی، یک ایرانی، یک چینی، یک اردنی، یک تونسی، یک ازبک و یک اوکراینی در این حمله کشته شدهاند و بقیه کشتهشدگان از شهروندان ترکیه بودهاند که در میان آنها پنج نیروی پلیس نیز بوده است. آنطور که مقامات دولتی ترکیه گفتهاند، 109 نفر از مجروحان بعدازظهر چهارشنبه از بیمارستان مرخص شدهاند. حمله انتحاری سه مهاجم به فرودگاه آتاتورک استانبول که دهها کشته و زخمی برجای گذاشته ممکن است مرگبارترین حمله سال جاری ترکیه باشد؛ اما قطعا اولین حمله نیست. تا لحظه تنظيم گزارش هیچ گروهی مسئولیت این حمله را برعهده نگرفته؛ اما رسانههای ترکیه به نقل از منابع پلیس گفتهاند به احتمال زیاد «داعش» مسئول این حمله بوده است. به گفته کارشناسان، خصوصیات حمله به فرودگاه استانبول بیشباهت به حمله به فرودگاه بروکسل در ماه مارس نیست و این موضوع احتمال دستداشتن داعش در این حمله را بیشتر میکند. نیروهای امنیتی ترکیه بهتازگی به گروه داعش در داخل این کشور و در مرزهای خود حمله کرده بودند و تعدادی از مظنونان هم در این عملیاتها دستگیر شدند، اكنون بسیاری از تحلیلگران بر این باروند که حمله به فرودگاه آتاتورک احتمالا حمله تلافیجویانه داعش بوده است. بااینهمه آنچه تعجب ناظران را برانگیخته، بهوقوعپیوستن چنین حملاتی در فضای امنیتی این روزهای ترکیه است، استانبول پس از سه حمله مرگبار سال جاری میلادی در وضعیت هشدار امنیتی قرار داشته، حملاتی که یا داعش مسئولیت آن را برعهده گرفته یا «بازهای آزادی کردستان»، شاخه افراطی حزب کارگران کردستان (پکک). ویدئوها و عکسهایی که از حمله سهشنبهشب منتشرشده بسیار هولناک است؛ اما همچنان مرگبارترین حمله تروریستی در خاک ترکیه به ماه اکتبر سال گذشته بازمیگردد؛ هنگامي كه دو بمبگذار انتحاری در آنکارا به تظاهرات صلحی که گروههای کُرد و چپ سازماندهی کرده بودند حمله کردند و 103 نفر را کشتند و 250 نفر هم در این حمله مجروح شدند، حملهای که هنوز هم هیچ فرد یا گروهی مسئولیت آن را برعهده نگرفته؛ اما برپایه نتیجه تحقیقات، فرد بمبگذار عضو یک گروه شبهنظامی اسلامی بوده و برادرش هم بمبگذاری انتحاری قبلی را انجام داده است. مقامات ترکیه در پی این حمله، داعش را متهم کردهاند و مردم ترکیه هم از انتقال جنگ و بحران از آنسوی مرزهای این کشور به درون خاک خود نگران و خشمگین هستند. همزمان خشونت میان نیروهای امنیتی ترکیه و گروه «پکک» نیز از سال گذشته و با شکستهشدن آتشبس مشترک، بالا گرفته و صدها نفر از شهروندان غیرنظامی در شهرهای کُردنشن جنوب شرقی این کشور کشته شدهاند. بسیاری از مردم ترکیه از وضعیت امنیتی فعلی ترکیه خشمگین هستند و بمبگذاریهای اخیر، صنعت گردشگری ترکیه را که یکی از مهمترین منابع اقتصادی این کشور است، تحتتأثیر قرار داده و به شکنندهشدن بیشتر اقتصاد ترکیه منجر شده است. مردم ترکیه میگویند برای اولینبار مسجدهای بزرگ ترکیه مانند «سلطاناحمد» و «سلیمانیه» در ماه رمضان هم خالی بودهاند، چراکه مردم حتی میترسند به مسجد بروند. گفتوگوی اردوغان و پوتین انفجار سهشنبهشب فرودگاه استانبول پس از آن روي داد كه «رجبطيب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه، در حال عادیسازی روابط خود با روسیه بود، موضوعي که به باور برخی ناظران بهدلیل رکود صنعت گردشگری و منعشدن گردشگران روسی از سفر به ترکیه بود. پس از آنکه اردوغان در نامهای به «ولاديمير پوتین»، بهدليل سرنگونشدن جنگنده روسی در نوامبر ماه گذشته ابراز تأسف کرد، کرملین هم اعلام کرد رئیسجمهوری روسیه در تماسی تلفنی با اردوغان گفتوگو کرده است. کرملین اعلام کرده رئیسجمهوری روسیه در این تماس تلفنی از نامه رئیسجمهور ترکیه تشکر کرده است. ریاستجمهوری ترکیه نیز اعلام کرد اردوغان و پوتین بر سر برگزاری یک نشست دوجانبه با یکدیگر توافق کردهاند. براساس بیانیه ریاستجمهوری ترکیه، اردوغان تأکید کرده باید گامهای لازم براي احیای روابط با روسیه برداشته شود. پوتین همچنین به دولت روسیه دستور داد مذاکرات برای ازسرگیری همکاری تجاری و گردشگری با ترکیه را آغاز کند. اردوغان و پوتین همچنین در زمینه تقویت همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم توافق کردند. درعینحال ولادیمیر پوتین حمله تروریستی به آنکارا را که دهها کشته و مجروح برجای گذاشت، به ملت ترکیه تسلیت گفت. آمادگی برای عادیسازی روابط با مصر دولت ترکیه همچنین پس از اعلام احیای روابط دیپلماتیک با اسرائیل و عذرخواهی از مسکو بهدليل ساقطکردن یک جنگنده روس، اكنون آمادگی خود را برای عادیسازی روابط با مصر اعلام کرده است. به گزارش روزنامه حریت، «بنعلی ییلدیریم»، نخست وزیر ترکیه، در جریان مصاحبهای گفت: برای ایجاد روابط اقتصادی با مصر دیگر مانعی وجود ندارد و احتمالا دیداری در سطح وزيران برگزار شود. روابط میان آنکارا و قاهره در سال 2013 دچار تنش شد و هنوز روابط میان دو کشور بهبود نیافته؛ اما دولت آنکارا مراتب آمادگی خود را برای عادیسازی روابط میان دو کشور اعلام کرده است. واکنشهای جهانی «بانکیمون»، دبیرکل سازمان ملل، ضمن محکومکردن این اقدام بر هماهنگی جهانی برای مبارزه با تروریسم تأکید کرد. آمریکا هم با ابراز تأسف از حمله، همبستگی خود با ترکیه را اعلام کرد. همچنین «فرانسوا اولاند»، رئیسجمهوری فرانسه، در پیامی گفت باید فعالیتهای لازم برای مقابله با تروریسم هماهنگ شود. «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان و «شارل میشل»، نخستوزیر بلژیک نیز با مردم ترکیه ابراز همدردی کردند. «دونالد تاسک»، رئیس شورای اروپا نیز گفت در چنین لحظاتی «همه باید با یکدیگر متحد شویم و در کنار هم بمانیم.» در آمریکا، «هیلاری کلینتون» و «دونالد ترامپ»، دو نامزد انتخابات ریاستجمهوری از حزب دموکرات و حزب جمهوریخواه، در صفحات توییتری خود انفجارهای فرودگاه آتاتورک استانبول را محکوم کردند. -------------------------------------------------------------- مرگ یک ایرانی و مجروحشدن 3 نفر دیگر در پی حملات انتحاری سهشنبهشب در فرودگاه آتاتورک استانبول، معاون وزیر خارجه کشورمان از مرگ یک تبعه ایرانی و مجروح و زخمیشدن سه ایرانی دیگر در این حادثه خبر داد. پیش از انتشار این خبر نیز محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، با انتشار پیامی در صفحه توییتر خود از حملات انتحاری در فرودگاه آتاتورک استانبول ابراز تأسف کرد. او در توییتر خود نوشت: «بار دیگر چهره زشت ترور در فرودگاه کشور دوست و همسایه ما سر برآورد. خشونت افراطگرایانه تهدیدی جهانی است و ما باید با هم با آن مقابله کنیم». بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز این حمله تروریستی را بهشدت محکوم کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران این جنایت غیرانسانی را که منجر به درگذشت و مجروحشدن تعداد کثیری از انسانهای بیگناه شد، به دولت و ملت دوست و برادر ترکیه تسلیت گفته و با خانوادههای داغدار ابراز همدردی میکند. همچنین سخنگوی وزارت خارجه مجددا بر آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری با کشورهای منطقه به منظور ریشهکنی این پدیده شوم و خطرناک تأکید کرد. ترکیه و بهویژه شهر استانبول یکی از مهمترین مقاصد گردشگری و تجاری برای ایرانیان است و سالانه صدها هزار ایرانی با این دو هدف به استانبول سفر میکنند.
------------------------------------------
گفتوگو با خانواده قربانی ایرانی حمله به فرودگاه آتاتورک استانبول
شرق: سهشنبهشب كه رسانهها و شبکههای اجتماعی پر شدند از خبر انفجار و حملههای تروریستی به فرودگاه آتاتورک، خیلیها پیشبینی میکردند احتمالا بین قربانیان حادثه شهروندان ایرانی هم باشند. ساعاتی بعد وقتی اولین فهرست اسامی کشتهشدگان منتشر شد، نام یک ایرانی هم ميان حدود 40 کشته آن حادثه دیده میشد. «سالار داوودیکهنهشهری» نامی بود که در فهرست منتشرشده از سوي پلیس استانبول، جلوی ملیتش ایرانی نوشته شده بود. علاوه بر او خبرهای دیگر نیز از زخمیشدن پنج ایرانی حکایت ميكرد. در این فهرست البته نام سه زن با نام خانوادگی امیری هم دیده میشد که برخی خبرهای غیررسمی از ایرانیبودن آنها میگفتند؛ اما در فهرست منتشرشده، ملیت آنها سعودی ذکر شده بود. پس از انتشار این فهرست تلاشها برای پیداکردن ردی از تنها قربانی ایرانی این حادثه شروع شد، «کهنهشهر» نام یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است و در بخش مرکزی شهرستان سلماس جای دارد. نام این شهر مدتی است به «تازهشهر» تغییر یافته است و همین پسوند نام خانوادگی سرنخی بود برای یافتن جزئیات بیشتر. سالار داوودیکهنهشهری، جوان حدودا 20 ساله اهل ارومیه بود که برای مسافرت راهی استانبول شده بود؛ اما از بد حادثه درست در شبی که سه عضو گروه تروریستی داعش به فرودگاه آتاتورک استانبول حمله کردند، او آنجا بود و در اثر حملات کشته شد. این سه تروریست، مسلح به کلاشنیکوف بودند و کمربند انفجاری برای عملیات انتحاری همراه داشتند، برخی از قربانیان این حمله در پی انفجارها کشته شدند و برخی دیگر در اثر شلیک گلوله تروریستها. اعضای خانواده سالار هنوز در شوک حادثه رخداده برای فرزندشان هستند، پدر او، محمدحسین داوودیکهنهشهری، در تماس کوتاه «شرق» تمایلی به صحبت ندارد و فقط به گفتن این نکته اکتفا میکند: «ما فرزندمان را از دست دادهایم و کسی نمیتواند به ما کمک کند». یکی دیگر از اعضای این خانواده به «شرق» میگوید: «ما هنوز از جزئیات دقیق حادثه خبر نداریم و فقط از طریق خبرهای منتشرشده در رسانهها ماجرا را شنیدهایم، تلفن سالار از دیشب قطع شده است و راه تماسی با او نداشتیم تا اینکه خبر منتشر شد، برای تصمیمگرفتن درباره اینکه چه کاری باید انجام دهيم، منتظر خبرهای بیشتر هستیم». سالار داوودیکهنهشهری یکی از هزاران ایرانی بود که همهساله برای گذراندن بخشی از تعطیلات خود راهی استانبول یا دیگر شهرهای ترکیه میشوند. بااینحال در دو، سه سال اخیر و پس از افزایش وقوع حوادث تروریستی و حملات به شهرهای ترکیه، از میزان مسافرت گردشگران ایرانی به ترکیه کاسته شد. گردشگران ایرانی پس از گردشگران روس و آلمانی، سومین گروه پرتعدادی بودند که در طول سال به این کشور سفر میکردند؛ بااینحال در پی حوادث اخیر و بهویژه پس از بروز اختلافهاي سنگین میان دو کشور ترکیه و روسیه، سفر گردشگران روس به این کشور به میزان 90 درصد کاهش پیدا کرد، علاوه بر این، از حضور گردشگران آلمانی و اروپایی در ترکیه نیز به میزان بسیار زیادی کاسته شد. بااینهمه آنگونه که فعالان حوزه گردشگری میگویند همچنان ایرانیان زیادی همهروزه به دلایل مختلفي از جمله مسافرت و تفریح، سفر به دیگر کشورها و داشتن وقت سفارت از کشورهایی مانند کانادا و آمریکا، راهی ترکیه میشوند. مرتضی موسوی، صاحب یکی از آژانسهای گردشگری فعال در این زمینه، دراينباره به «شرق» میگوید: «ترکیه در 10 سال اخیر یکی از مقصدهای محبوب گردشگران ایرانی بوده است؛ اما باید توجه داشت سفر ایرانیان به این کشور همیشه با هدف گردشگری و همراه با تور نبوده است، همهروزه پروازهای زیادی از ایران به دو فرودگاه آتاتورک و سبیها در استانبول انجام میشود که برخی از این پروازها ترانزیتی هستند و قرار است مسافر را بعد از آن به کشور سومی منتقل کنند، به همین دلیل در هر ساعتی از شبانهروز در فرودگاههای این شهر تعداد زیادی از هموطنان حضور دارند، وقتی حادثه تروریستی در این فرودگاه اتفاق افتاد من حدس میزدم که از هموطنانمان کسی در این حادثه آسیب ببیند». به گفته آقای موسوی: «به این موارد باید افرادی را که وقت سفارت دارند هم اضافه کرد، چراکه تعدادی از هموطنان که قصد مسافرت به کانادا یا آمریکا را دارند بهدلیل فعالیتنداشتن سفارتخانه این کشورها در ایران، مجبور هستند برای گرفتن ویزا به ترکیه سفر کنند». رضا اباذری، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان تهران نیز درباره کاهش تمایل سفر ایرانیان به ترکیه بعد از وقوع حوادث تروریستی به ایسنا، گفت: «شمار انصرافیها از سفر ترکیه بالا نیست، چون بههرحال خیلیها در آن کشور وقت سفارت دارند یا انگیزهشان از این سفر کاری است. پروازهای این فرودگاه هم برقرار شده و عدهای ناچارند این سفر را انجام دهند، البته تعداد تماسها با آژانسهای مسافرتی برای پیگیری اوضاع ترکیه، پروازها و تورهای آن، بسیار زیاد است. بههرحال اتفاقهايي که در آن کشور، پشت سر هم رخ میدهد، مستقیم با امنیت مسافران و گردشگران ارتباط دارد و شرایط برای مسافران مبهم شده است». اباذری بیان کرد: «ترکیه قطعا باید منتظر بازتاب منفی این حادثه تروریستی از سوی سایر کشورها باشد. بيترديد طول خواهد کشید تا گردشگری این کشور موقعیت قبلی خود را به دست آورد. بهويژه آنکه مبادی اصلی گردشگری این کشور، مانند خیابان مشهور «استقلال» و فرودگاه بینالمللی «آتاتورک»، کانون حوادث تروریستی بوده که جان دهها انسان را به مخاطره انداخته است». رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان تهران همچنین به مسافرانی که قصد دارند از سفر به ترکیه انصراف دهند، گفت: «آنها میتوانند طبق قرارداد خود انصراف دهند و درباره پرداختهای مالی و جریمهها براساس همان قرارداد عمل کنند». در متن قرارداد غیرچارتری که تأییدشده از سوی سازمان میراث فرهنگی وگردشگری است و بین مسافر و آژانس توریستی بسته میشود، حدود وظایف و مسئولیتهای طرفین و همچنین خدمات و نرخ سفر تعیین شده است که براساس آن اگر مسافر بخواهد برای حفظ جان و تأمین امنیت خود از سفر انصراف دهد، درهرحال باید بخشی یا تمام جریمه را به آژانس مسافرتی پرداخت کند. به گزارش ایسنا در چنین مواقعی توجیه آژانس این است که برای رزرو این خدمات از قبل هزینهای را پرداخت کرده که با انصراف از آن، مشمول خسارت میشود. طبق این قرارداد کارگزار متعهد است برنامه سفر توافقشده را به طور کامل انجام دهد و در صورت وقوع هرگونه پیشامد غیرمنتظره از قبیل شرایط فوقالعاده جوی، جنگ، شورش و مشکلاتی که از کنترل کارگزار خارج بوده و سبب ابطال یا تغییر برنامه گشت و یا سفر شود، هیچگونه مسئولیتی متوجه کارگزار نخواهد بود. در بند دیگری از این قرارداد آمده: وقتی قرار است تور از سوی مسافر (در هر شرایطی حتی با وجود حملات تروریستی در مقصد گردشگری) باطل شود، این مسافر است که مشمول جریمه میشود، نه آژانس و یا ارگان دیگری. پرداخت این جریمه نیز با توجه به زمان کنسلکردن آن، متغیر از ۲۰ تا صد درصد تعیین شده است. علاوهبراین در قراردادهای مسافر و آژانس آمده است مسئولیت تأخیر، کنسلی، سرویس داخل هواپیما و همچنین مسائل فنی پرواز در تمام پروازهای موجود در برنامه سفر، به عهده شرکت هواپیمایی است. درهمینحال درست یک روز پس از حملات تروریستی به فرودگاه آتاتورک که از مبادی اصلی ورود گردشگران به مهمترین شهر توریستی ترکیه است، خبرگزاریها خبر دادند ولادیمیر پوتین تحریمهای گردشگری این کشور علیه ترکیه را لغو کرده است. این خبر اگرچه میتوانست خون تازهای در جان آسیبدیده صنعت گردشگری ترکیه باشد؛ اما حملات تروریستی شب چهارشنبه اثرات منفی بسیار بزرگی به گردشگری ترکیه خواهد زد؛ چراکه بدونتردید گردشگران ازاینپس ترکیه را به چشم یک مقصد گردشگری امن و راحت نخواهند پذیرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.