آیا بیمار «اماس» دیوانه است؟
مریم پیمان
روبهروی آینه ایستادهام و به گذشته فکر میکنم؛ به روزی که اولینبار بعد از کورتونتراپی به خانه برگشته بودم و از اشتهای زیادم به غذا لذت میبردم. صورتم تپل شده بود و همه از صورتِ گلانداخته من خوشحال بودند. وقتی دوش گرفتم، احساس کردم چیزی درست نیست و تعداد زیادی جوش و مو روی بدنم کشف کردم. چقدر ناراحت شدم. حتی ترسیده بودم. از بقیه درباره عوارض داروها چیزهایی شنیده بودم اما فکر نمیکردم به غیر از خوردن ویتامین دی برای جلوگیری از پوکی استخوان قرار است با عارضهای مواجه شوم. هربار کار به کورتونتراپی رسید، داستان همین بود. حتی حافظه کوتاهمدتم در طول دوره درمان آسیب دید. اما آنچه بین همه عوارض داروها ذهن من را مشغول کرده، هیجانها و احساسات پر از نوسان من است؛ چیزی که اطرافیان از آن در امان نبودند و نیستند؛ اختلالی که در بین بسیاری از افراد دیده میشود اما دوستانم آن را به دلیل بیماری میدانند. ترجیح دادم گاهی با کمکردن روابط، گاهی با کنترل، گاهی با صبوری دیگران، گاه با درمانهای دارویی و اغلب با مشاوره آن را کنترل کنم؛ مشکلی که من را در اوج سرشکستگیها به این پرسش میرساند که آیا من واقعا دیوانهام؟ این دغدغه این روزها بیشتر مشغولم کرده است؛ آیا میتوان به حقِ داشتن یک بیماری دیگران را آزار داد؟ آیا میتوان بهعنوان اطرافیان یک بیمار فراموش کرد که باید شرایط بیمار را لحاظ کرد؟ آیا این اختلالها را در افراد بهاصطلاح سالم کم میبینیم که بهسرعت با دیدن رفتارهای هیجانی بیمار اماس به او برچسب میزنیم؟ و... . سرماخوردگی، استخواندرد، تب، سوزش و خارش در محل تزریق، تغییر پارامترهای خونی و آنزیمهای کبدی و... از عوارضی هستند که بعد از هربار تزریق تجربه میشوند و در بلندمدت کمتر خواهند شد و در فصل گرما باز هم جدی میشوند، اما داروهای کنترلکننده اماس در بلندمدت متأسفانه بیشتر بیماران را دچار اختلالات خلقی میکنند؛ افسردگی، نگرانی و اضطراب و اختلالات دوقطبی. این مشکلات در کیفیت زندگی بیمار مهم است و اگر درمان نشوند ممکن است زمینهساز خودکشی شوند؛ خودکشی در بیماران اماس، 7/5 برابر جمعیت عمومی با همان سن گزارش شده است. البته میزان بروز افسردگی در بیماری زیاد است و تنها اثر نامطلوب داروها نیست. «همه» را در فشارهای مختلف گاه با رفتارهایم آزردهام. بعد از هربار برخورد با هیجانها، چه مثبت و چه منفی در فکر غوطهور میشوم که مریم واقعی کدام است و آیا هیجان واقعا یک هیجان بوده است یا عارضه دارو؟ «نمیدانم»، پاسخ تلخی است که به خودم میدهم و به خودم میگویم: «حق ندارم دیگران را با رفتار خودم آزار بدهم و بهترین وسیله نیازردن دیگران، سکوت است». این افکار بیسروته در ذهنم کنار هم نمینشینند وقتی صبوری و مهربانی «همه» را به یاد میآورم. لحظهای که صدای دوستی، طنین نگرانی و غم میگیرد از شنیدنِ «خیلی خوب نیستم»، وقتی محبت صادقانه همکاری را میبینی با یک لیوان آب خنک برای داروهایت، ... فقط یک چیز لبخند را بر لبهای صورت گرفتهات غالب میکند؛ آری! تو تنها نیستی... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.