|

جنگ سرد ایران و سعودی در ژاپن

ترجمه: شهرام زرندار

منازعه نیابتی ایران با عربستان سعودی در سرتاسر جهان در حال رشد است. در سال 2011 ریاض به سرکوب‌ خیزش بهار عربی در بحرین که اکثریت مردمش شیعه هستند، کمک کرده است و اصطکاک منافع بین دو کشور باعث بروز جنگ داخلی در سوریه و یمن شده است. تلاش برای افزایش بهای نفت در اوایل سال جاری هنگامی که ایران از شرکت در جلسه اوپک در دوحه اجتناب کرد، دچار بی‌نظمی و سردرگمی شده است. اکنون جنگ سرد بین ایران و عربستان سعودی به ژاپن رسیده است. خانواده اِیدمیتو کوسان که بنیان‌گذار شواشل [اصلي‌ترين شركت پتروشيمي ژاپن] هستند، در بیانیه‌ای اعلام کرده‌‌اند که شواشل تحت کنترل مستقیم عربستان سعودی قرار دارد. سعودی‌ها 15 درصد از سهام شواشل را به همراه یک کرسی در هیأت‌مدیره 15‌نفری شواشل در اختیار دارند؛ اما این مسئله به خاطر سهم 34‌درصدی خانواده سعودی در شرکت ایدميتو وزن خود را سنگین‌تر کرده است. رابطه ایدمیتو با ایران به سال‌های دهه 1950 میلادی باز می‌گردد؛ هنگامی‌که صنعت نفت ایران با تهدیدات قانونی از سوی شرکت نفت ایران و انگلیس مواجه شده بود که می‌خواست یکی از اولین محموله‌های سوخت از صنعت نفت ملی‌شده ایران را بخرد. به نظر می‌رسد این مسئله شبیه به یک پیوند خونی باستانی است؛ اما احتمالا اندیشیدن درباره تصمیم ایدمیتو برای معامله با ایران به عنوان مسئله‌ای صرفا تجاری دقیق‌تر است. تصمیمات این شرکت برای خرید نفت از ایران معمولا بیشتر تحت تأثیر مسائل اقتصادی بوده تا سیاسی. در سال‌های اخیر این شرکت یکی از کوچک‌ترین مصرف‌کنندگان نفت ایران بوده است. چرخش به سوی تصمیم‌سازی سیاسی‌شده‌تر نشان می‌دهد که چگونه لغو تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران در اوایل سال جاری، صنعت انرژی آسیا را دچار تغییر کرده است. از زمانی که تحریم‌ها در سال 2006 برای اولین‌بار تحمیل شدند، سهم عربستان سعودی از واردات نفت ژاپن تا 40 درصد افزایش یافته است؛ در‌حالی‌که سهم ایران در بعضی موارد به صفر رسیده است. تهران به‌شدت تلاش کرده تا تأخیر و زمان از‌دست‌رفته را جبران کند و این از زمان لغو موانع و تحریم‌ها رخ داده است؛ اما با موانعی رو‌به‌رو شده که یک ‌دهه نبود سرمایه‌گذاری‌ در زیرساخت‌های صادراتی این کشور پدید آورده است. این موضوع باعث شده ژاپنی‌ها دچار سردرگمی در منازعات خاورمیانه شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.